Vita Kovalenko en Tineke Ceelen over media, waarheid en mythes

Thema-avond in Dordrecht over hoe berichtgeving ons beeld van oorlog en vluchtelingen vormt
 Wat we weten over oorlog, vluchtelingen en noodhulp, weten we bijna allemaal via een scherm. Maar wie bepaalt welk beeld ons bereikt en welk beeld juist niet? Op donderdag 17 september 2026 organiseert het Els Borst Netwerk Drechtsteden een thema-avond over die vraag, met twee vrouwen die er vanuit heel verschillende hoeken mee te maken kregen: schrijver en D66-raadslid Vita Kovalenko en Tineke Ceelen, oud-directeur van Stichting Vluchteling.

Twee perspectieven op hetzelfde beeldscherm
Kovalenko en Ceelen kijken allebei naar berichtgeving over crisis en conflict, maar vanaf een andere kant van de camera.

Vita Kovalenko (1985) groeide op in het post-Sovjet-Oekraïne, woont sinds 2006 in Nederland en werd in april van dit jaar geïnstalleerd als gemeenteraadslid in Dordrecht voor D66. In diezelfde maand verscheen bij M10 Boeken haar boek Waarheid onder vuur, waarin ze haar eigen jeugd verweeft met een analyse van de manier waarop taal, geschiedenis en desinformatie worden ingezet als wapen tegen Oekraïne, maar ook tegen het Westen. Haar waarschuwing is dat propaganda niet alleen bestaat in gesloten samenlevingen: ook in een open democratie kan de waarheid verdwijnen, niet door censuur maar in het lawaai. Of, in de woorden uit haar boek: “De eerste kogels zijn van taal, niet van staal.”

Tineke Ceelen (1963) studeerde culturele antropologie en gaf van 2003 tot 2025 ruim twintig jaar leiding aan Stichting Vluchteling. In die periode werd zij in Nederland het gezicht van de hulp aan mensen op de vlucht: van Congo tot Samos, van Tsjaad tot Oekraïne. Ze werkte samen met Nobelprijswinnaar dr. Denis Mukwege, werd in 2020 benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau en ontving in 2023 de Comeniusprijs. In haar boek Vlucht (Ambo|Anthos) blikt ze terug op dat leven als hulpverlener. Het verhaal van Ali, een jonge Afghaanse vluchteling die ze in 2021 ontmoette in een kamp op Samos, loopt er als rode draad doorheen.

Waarom dit gesprek, en waarom nu
Wereldwijd zijn meer dan 120 miljoen mensen op de vlucht. Oost-Congo, waar Tineke Ceelen regelmatig kwam, telt ruim zes miljoen ontheemden en staat al jaren bovenaan de lijstjes van vergeten crises. Maar ook Oekraïne, waar Vita Kovalenko opgroeide, werd dit jaar stukje bij beetje routine. Dat terwijl de eerste helft van 2026 de dodelijkste periode voor burgers was sinds het eerste oorlogsjaar, en bijna zes miljoen Oekraïners nog altijd hun land zijn ontvlucht. De aandacht verslapt, het geweld niet.Tegelijk is het publieke debat over opvang en toelating de afgelopen jaren harder en meer gepolariseerd geworden. Dat roept vragen op die deze avond centraal staan:
Hoe komt een crisis in het nieuws en wanneer verdwijnt hij er weer uit?
Welke beelden blijven hangen, en welke mythes ontstaan daardoor over vluchtelingen en hulpverlening?
Wat doet een gerichte desinformatiecampagne met de manier waarop wij naar een oorlog kijken?
En wat kun je daar als lezer, kijker, journalist of volksvertegenwoordiger zelf tegen doen?
De avond wordt geopend door wethouder Dineke Oldenwening (D66, gemeente Dordrecht). Na de toespraken van beide sprekers is er ruimte voor gesprek met de zaal. Beide boeken, Waarheid onder vuur en Vlucht, komen tijdens de avond uitgebreid aan bod.

Over het Els Borst Netwerk Drechtsteden
Het Els Borst Netwerk is het netwerk van D66 dat zich inzet voor meer vrouwen en meer diversiteit in de politiek. Het is genoemd naar oud-minister Els Borst, die vaststelde dat de politiek te belangrijk is om alleen aan mannen over te laten. Het netwerk kent naast een landelijke organisatie diverse lokale afdelingen, waaronder EBN Drechtsteden. De bijeenkomsten staan uitdrukkelijk open voor iedereen, leden en niet-leden, vrouwen en mannen.