Een pittige begrotingsavond in Sint-Michielsgestel

Met stevige debatten, mooie resultaten én frustraties.

Als D66 kregen we brede steun voor ons amendement om de klimaatdoelstelling niet zomaar via de begroting te wijzigen. Niet alle partijen delen onze ambitie voor 2040, maar vrijwel iedereen vond dat je een eerder door de raad vastgesteld kader niet op deze manier kunt aanpassen. Ook kregen we unanieme steun om sneller duidelijkheid te krijgen over de toekomst van zwembad Zegenwerp.

Maar veel andere inhoudelijke voorstellen haalden het niet. Wat mij vooral dwarszit, is hoe weinig ruimte er lijkt te zijn voor samenwerking tussen coalitie en oppositie.

Bij de start van deze bestuursperiode werd nadrukkelijk de hand uitgestoken. Daar merk ik in de praktijk nog te weinig van.

Ook de toon van het debat werd soms te scherp. Daar hebben we allemaal een verantwoordelijkheid in, ikzelf inbegrepen.

We hoeven het politiek niet eens te zijn om toch goed samen te werken. Uiteindelijk gaat het niet om wie een voorstel indient, maar om wat het oplevert voor onze inwoners.

Weekblad De Brug schreef erover.

Zie hieronder mijn volledige bijdrage

Voorzitter,

Voor ons ligt de eerste begroting van deze bestuursperiode. De begroting sluit financieel. Dat is belangrijk, maar de kosten van veel coalitieplannen moeten nog worden uitgewerkt. Het collegewerkplan, dat wij drie werkdagen voor deze behandeling ontvingen, verandert de begroting waarover wij vandaag besluiten niet.

Voor D66 moet bij volgende begrotingsmomenten duidelijker worden hoe ambitie, uitvoering en geld samenhangen. Wat willen we bereiken, wanneer en wat kost het?

En vooral: wat merken inwoners ervan? Plannen, onderzoeken en beleidstrajecten zijn soms nodig, maar geen doel op zich. We willen met nulmetingen en duidelijke doelen kunnen zien of beleid werkt.
Daarom stellen we iedere portefeuillehouder dezelfde vraag: welke drie concrete resultaten van deze begroting merken inwoners eind 2027? Een visie, plan of onderzoek telt daarbij niet mee.

Met die blik kijken we naar de begroting langs onze drie vertrouwde lijnen: Groen, Gezond en Gastvrij.

Groen
Voorzitter, bij Groen beginnen we met klimaat en duurzaamheid. In deze begroting is het jaartal voor klimaatneutraliteit verschoven van 2040 naar 2050. Maar de raad heeft in de Omgevingsvisie 2040 vastgesteld. Dat kader is niet gewijzigd.

Daarom dienen we, samen met PRO, CDA en DorpsGoed, een amendement in. We vervangen de losse verwijzing naar 2050 door een verwijzing naar de ambities uit de Omgevingsvisie. Dat sluit een toekomstig debat over de haalbaarheid van die ambities niet uit. Integendeel. Wat zijn de maatregelen, tussenstappen en kosten? Daarover moet de raad bewust besluiten, niet via een gewijzigd jaartal in de begroting.

Groen gaat ook over onze woonomgeving. Het 3-30-300-principe geeft een begrijpelijke maatstaf: vanuit huis drie bomen kunnen zien, dertig procent boomkroonbedekking in de buurt en openbaar groen binnen driehonderd meter.

Samen met DorpsGoed vragen we in 2027 een nulmeting uit te voeren, zoveel mogelijk met gegevens die er al zijn. Daarna kan de raad bepalen hoe groen we onze dorpen willen maken. Eerst weten waar we staan, dan de ambitie vaststellen.

Gezond
Gezondheid gaat verder dan de spreekkamer. Ze begint ook bij bewegen, ontmoeten en voorzieningen dichtbij.

Met onze motie Onze Dorpsrondes vragen we om inwoners en verenigingen in 2027 mooie wandel- en hardlooprondes te laten kiezen. Herkenbare routes per dorpskern, waar mogelijk aangesloten op het Brabantse routenetwerk, en digitaal te vinden via bijvoorbeeld Goed Gestel. Een eenvoudig idee dat uitnodigt om te bewegen.
Van een andere orde is zwembad Zegenwerp. Het huidige contract loopt medio 2030 af. Onderzoek en een toekomstvisie zijn niet genoeg. Daarna volgen mogelijk nog besluiten over financiering en uitvoering.

Samen met DorpsGoed en CDA dienen we daarom de motie In een visie kun je niet zwemmen in. Wij vragen om financieel onderbouwde scenario’s uiterlijk eind 2027, met een planning voor de besluiten die daarna nodig zijn. Zo kan de raad op tijd een onderbouwde keuze maken.

Gezondheid gaat voor ons ook over kunst en cultuur. We zijn positief dat samenhangend beleid in voorbereiding is. Cultuur verbindt mensen en draagt bij aan welzijn. Maar ook hier willen we weten wie we bereiken, wie niet en wat er werkelijk verandert. In de voorbereiding op het nieuwe kunst- en cultuurbeleid zullen we daar aandacht voor vragen.

Hetzelfde geldt voor het sociaal domein. Naast preventieve investeringen zien we financiële ombuigingen. We willen graag een bevestiging van de portefeuillehouder dat ondanks de ombuigingen de ondersteuning toegankelijk blijft en preventie zwaardere zorg helpt voorkomen.

Gastvrij
Voorzitter, gastvrij zijn betekent verantwoordelijkheid nemen. Voor mensen die hier wonen, mensen die hier willen wonen en mensen die bescherming nodig hebben.

Daarom kunnen we niet om de asielopvang heen. De wettelijke opgave bedraagt nu 388 plaatsen. De drie locaties met maximaal dertig plaatsen die het college wil realiseren, voldoen daar niet aan. Daarnaast zijn er afspraken met Boxtel en financiële onzekerheden. In de begroting staat geen aanvullend geld voor nieuw opvangbeleid, terwijl een sluitende financiering nog moet worden uitgewerkt.
Wij leggen daarom vijf afzonderlijke moties voor. We vragen het college zich in te zetten voor de volledige wettelijke opvangopgave. We willen dat drie keer dertig geen eindstation is, maar dat er ook een voorstel komt voor het resterende deel. We vinden dat afspraken met Boxtel worden nagekomen, of alleen in goed overleg worden herzien. We vragen een realistische financiële raming, zonder dat onzekerheid tot onnodige vertraging leidt. En we vragen inzicht in de risico’s rond Boxtel: de opgenomen 1,2 miljoen euro is volgens het college niet het maximaal mogelijke bedrag.

We voeren hiermee niet het debat over een nieuw plan van aanpak. We vragen de raad vooraf uitgangspunten vast te stellen, zodat het college daarop kan bouwen en wij het plan straks kunnen beoordelen.
Gastvrij betekent ook inwoners vertrouwen geven. Niet alleen vragen wat zij vinden, maar hen binnen duidelijke kaders ook zelf laten kiezen. Daarom stellen we een pilot burgerbegroting voor: in 2027 maximaal 50.000 euro, bij voorkeur uit het bestaande budget voor participatie en inwonersinitiatieven. Klein beginnen en ervan leren.
En tot slot wonen. We steunen de extra inzet om de woningbouw te versnellen. Daarbij telt niet alleen hoeveel woningen we bouwen, maar ook voor wie. Meer passende woningen voor senioren helpen de doorstroming. Daardoor komen bestaande gezinswoningen vrij voor gezinnen en starters.

Voorzitter,
Dat is onze inzet bij deze begroting. We willen zorgvuldig omgaan met gemeentegeld, duidelijk zijn over toekomstige kosten en vooral zichtbaar maken wat inwoners van onze keuzes merken.

Onze voorstellen verschillen van onderwerp, maar de rode draad is dezelfde: niet alleen plannen maken, maar resultaten boeken. Voor een groener, gezonder en gastvrijer Sint-Michielsgestel.

Daarover gaan we graag het debat aan.