Hoofdstuk 1: Gezond en groen wonen

Ambities en plannen voor onze fysieke leefomgeving

Wat gaat er goed in Rijswijk?

Vernieuwingen voor een vitale stad
Rijswijk is een stad waar mensen betrokken zijn bij hun omgeving en waar je goed kunt ondernemen, leven en werken. Rijswijk blijft vernieuwen met bedrijven, groen en woningen voor alle doelgroepen.
Vernieuwingen zoals Rijswijk Buiten, Te Werve en rond Bogaard stadcentrum geven een impuls voor de vitaliteit van de hele stad.

Verduurzaming en renovaties
Samen met woningcorporaties en woningeigenaren zijn veel woningen opgeknapt en verduurzaamd, waardoor bewoners van een comfortabele woning en lagere energierekening genieten. Er zijn veel
overeenkomsten gesloten om kantoren op te knappen of te transformeren naar woningen en Rijswijkers zijn ook weer trots op ons huis van de stad, dat als ontmoetingsplek functioneert.

Groene en verbonden stad
Rijswijk is een groene stad. Zo warmt de stad minder op, houden we water beter vast en kunnen we dicht bij huis genieten van een fijne openbare ruimte. Rijswijk is uitstekend bereikbaar met trein, tram,
bus, fiets, auto. De wegen en routes worden aangepast om veilig en makkelijker op pad te kunnen gaan. Ook als je minder goed ter been bent of geen beschikking hebt over een auto.

Bruisende stad
Rijswijk is een zelfstandige stad en heeft daardoor veel te bieden. Een eigen schouwburg, zwembad en vele culturele en sportverenigingen en instellingen. Er zijn veel voorzieningen voor alle generaties en er
is een divers aanbod van winkels en horeca. Ondernemers weten Rijswijk ook goed te vinden: innovatieve startups, maakbedrijven, dienstverleners, winkeliers en MKB’ers. Rijswijk bruist!

Wat speelt er in Rijswijk?

Rijswijk vernieuwt en werkt aan de toekomst
Jonge mensen kunnen vaak niet het huis uit en een gezin stichten, terwijl anderen juist moeilijk door kunnen stromen naar een nieuwe woning. Daarom heeft Rijswijk afgesproken om de komende jaren
een flink aantal nieuwe woningen te bouwen. Voorzieningen, zoals winkels, ontmoetingsruimtes recreatie- en vervoersmogelijkheden moeten tegelijk ook verder uitgebreid worden.

Verschillen tussen wijken
In de meeste wijken is het uitstekend wonen, maar er zijn ook wijken waar samenleven tot conflicten of onvrede leidt. Dit vraagt om actie. Van het aanpakken van achterstallig onderhoud, betere en veiligere
buitenruimtes, tot een wijkwoonkamer en het aanpakken van bedrijven die het niet zo nauw nemen met de regels. Deze wijken verdienen prioriteit en investeringen.

Drukte op de wegen
De wegen in Rijswijk zijn in de jaren ’60 ingericht. Dat past niet meer bij nu. De wegen lopen vol en de bereikbaarheid staat onder druk, zeker tijdens de spits. Met de nieuwe mobiliteitsstrategie wordt de
inrichting aangepakt. Van het aanwijzen van doorgaande wegen, nieuwe slimme verkeersregelinstallaties tot aparte, bredere fietspaden en meer ruimte voor voetgangers.

Afvalkosten stijgen
We produceren steeds meer afval en de kosten van de verwerking hiervan lopen op. Er is een nieuwe aanpak nodig voor meer duurzaamheid en samenwerking om dit terug te dringen. Ook het dumpen van vuilnis, plastic, sigaretten en matrassen moet aangepakt. Om overlast door ratten, vervuiling van de buitenruimte en kosten voor het opruimen tegen te gaan.

Klimaatverandering
Door de uitstoot van broeikasgassen neemt de gemiddelde temperatuur toe, met langere periodes van warmte, droogte en ook juist hevige regenbuien als gevolg. Schade en overlast moet voorkomen worden door water op te vangen en schaduw te creëren. Dus minder stenen en meer groen in Rijswijk. Maar we moeten natuurlijk vooral ook onze uitstoot verminderen.

Energie-armoede
Het is belangrijk dat de energierekening betaalbaar blijft. Nu is er te veel verschil op basis van de (huur)woning waar mensen wonen. Een groot deel van de inwoners heeft zelf weinig mogelijkheden om de kosten van de energierekening naar beneden te brengen, terwijl zij wel vaak in slecht geïsoleerde woningen wonen. Dit zorgt voor scheve situaties en (energie)armoede.

Wat zijn onze ambities?

Een leven lang fijn wonen
Onze maatschappij verandert en daar spelen wij proactief op in. Bij vernieuwingen gaan we voor gemengde wijken met een goede verdeling tussen huur- en koopwoningen, in het lage, midden en
hogere segment, voor starters, alleenstaanden, gezinnen en senioren. Senioren krijgen hulp als zij willen verhuizen (seniorenmakelaars). Met een leegstandsverordening, woonplicht voor nieuwbouw en opkoopbescherming bestrijden we onnodige leegstand en speculatie met woningen. Zo kan iedereen een leven lang fijn wonen in een passende, gezonde woning.

Woningen voor iedereen
Er is afgesproken om tot 2040 nog ongeveer 11.000 woningen te bouwen in Rijswijk. Meer groei is volgens ons niet verantwoord en nu niet nodig. We bouwen aan leefbare wijken en stapelen niet alleen
maar stenen. Investeringen in alle wijken zijn nodig. Met óók aandacht voor de wijken waar ondernemers een grote rol spelen. Samen met woningcorporaties en verenigingen van eigenaren
(VVE’s) gaan we onze bestaande woningen verder verbeteren en verduurzamen. Bestaande woningen mogen van ons aangepast worden aan de actuele vraag door splitsing, samenvoegen, optoppen of bijplaatsen van tijdelijke bouwwerken, zoals mantelzorgwoningen.

Aantrekkelijke en toegankelijke openbare ruimte
De openbare ruimte wordt aantrekkelijker en toegankelijker, ook voor mensen met een beperking. Dat betekent dat de stad goed onderhouden wordt en schoon is. In de nieuwe wijken is ruimte voor school, sport en buiten zijn. Het parkeren van auto’s gebeurt zoveel mogelijk ondergronds of in parkeerhavens en openbare parkeerplaatsen voorzien we van groene, waterdoorlatende bestrating. Samen met bewoners komen er experimenteren per wijk hoe parkeren anders ingevuld kan worden. Bijvoorbeeld met autodelen met de buren of een pop-up bos of speelplek.

Groene omgeving
Het park om de hoek, het slagenlandschap, de Hoekpolder, de bomen en struiken in de straat of planten in je eigen tuin of balkon. Iedereen vindt groen in Rijswijk belangrijk. Wij willen het groen in de stad slim en goed onderhouden en verder verbeteren, zodat ecologische structuren versterkt worden. Ook kijken we met een nieuwe bril naar de openbare ruimte op zoek naar ruimte voor meer groen. Steden als Utrecht en Parijs laten zien dat er veel mogelijk is om groen aan de stad toe te voegen en de leefbaarheid te vergroten, door minder stenen en slimme aanpassingen.

Klimaatbestendige stad
Wij zorgen dat bouwprojecten klimaatbestendig zijn, bijvoorbeeld door (her)gebruik van duurzame materialen, groene daken, en aanleg van waterbergingen. Met al dit groen koelen we de stad in de zomer, voorkomen we wateroverlast en houden we het water van de heftige buien vast voor droge periodes.

Bereikbare en toegankelijke stad
Het moet makkelijker zijn om te lopen en fietsen naar de winkel, school of werk. Voor jong en oud. De toegankelijkheid en betrouwbaarheid van het openbaar vervoer moet ook worden verbeterd. Met goede verbindingen met Den Haag en Delft. We verhogen de veiligheid met betere routes naar scholen, overzichtelijkere kruisingen en betere fiets- en voetpaden. Ook zetten we ons in voor goede doorstroming op de doorgaande wegen voor auto’s en een lagere verkeerssnelheid in de wijk.

Onze concrete plannen

Wonen

  • Gemengde wijken creëren. Wijken worden gebouwd, vernieuwd of aangepast voor bewoning met een gemengde samenstelling (ouderen, gezinnen, starters) en gemengde prijscategorieën.
    Inwoners kunnen elkaar aanvullen en versterken.
  • Starters en senioren extra steunen. Doorgaan met starterslening voor eerste woning voor
    jongeren. Seniorenmakelaars inzetten om passende huisvesting te vinden en doorstroming te
    stimuleren.
  • Studentenhuisvesting realiseren. (Tijdelijke) studentenwoningen in de Plaspoelpolder stimuleren
    in samenwerking met Delft, Den Haag en Leiden, met de focus op gedeelde woningconstructies
    voor sociale samenhang.
  • Huizen om in te wonen. Opkoopbescherming voor woningen onder de NHG-waarde met het aanpassen van de huisvestings- en leegstandsverordening. Doorverkoop van (nieuw)bouw en
    opkoop van huurwoningen door investeerders voorkomen met een zelfbewoningsplicht en een anti-speculatiebeding. De pandbrigade ziet toe op misstanden.
  • Extra woningen mogelijk maken. Meer ruimte en meer duidelijkheid over de regels voor: splitsing, samenvoegen, optoppen of bijplaatsen van tijdelijke bouwwerken, zoals mantelzorgwoningen.
  • Grens aan de groei vaststellen. Geen extra nieuwbouw boven op de huidige plannen voor 11.000 extra woningen tot 2040. Geen nieuwbouw meer in groene zones.
  • Meer groen in de wijk. 3-30-300 regel hanteren voor Rijswijk: vanuit binnen zicht hebben op minstens 3 bomen, buurten die voor minimaal 30% bedekking hebben van takken en/of bladeren
    en een park of groengebied op maximaal 300 meter loopafstand. Bestaande (grote) bomen behouden en beschermen, deze leidend maken in het ontwerp van nieuwbouwplannen.
  • Groen stimuleren. Scholen en speeltuinen stimuleren en ondersteunen om groen-blauwe schoolpleinen aan te leggen en speeltuinen in te richten op basis van groen-blauwe
    uitgangspunten en die van samen (toegankelijk) spelen. Bewoners kunnen boomspiegels of groenstroken adopteren en hiervoor planten van de gemeente krijgen. Iedere nieuwe bewoner krijgt een plant voor op het balkon, tegen de gevel of in de tuin.
  • Groen en water bereikbaar maken. De landgoederenzone beter bereikbaar maken met duidelijkere entrees en toegankelijke paden en routes. Aanleggen van een officieel strandwalpad
    tussen Oud Rijswijk en Park Overvoorde. Groen en water, zoals Vlietzone, bereikbaar maken voor verschillende soorten van recreatie.
  • Ecologische waarden versterken. Groene/blauwe structuren van buiten en binnen de stad met elkaar verbinden: Landgoederenzone, Wilhelminapark en Elsenburgerbos en het TNO-terrein na verkoop/ bestemmingswijziging. Samen met het hoogheemraadschap waterkwaliteit verbeteren, met name in parken. Parken en groengebieden ecologisch onderhouden en inheemse planten stimuleren.
  • Waterberging toevoegen. Waterbergingen aanleggen in bestaande groenzones en deelverharding toepassen in openbaar gebied om water in de grond te laten lopen.
  • Circulariteit toepassen. Circulair gebruik van materialen voor de openbare ruimte en het opnieuw inzetten van bestaand straatmeubilair (circulariteit en duurzaamheid) meenemen in alle
    aanbestedingen voor de openbare ruimte.
  • Goed onderhouden. Sneller en beter de openbare ruimte onderhouden en meldingen terugkoppelen, zoals loszittende stoeptegels, ontbrekende belijning en kleine verbeteringen.
  • Toegankelijkheid verbeteren. Toegankelijkheid stadscentra (winkels en horeca), Huis van de Stad, en grote evenementen (Strandwal en Dickensfestival) toetsen en verbeteren. Wegnemen van onnodige drempels voor minder validen. Bij het ontwerp en herinrichting buitenruimte input ophalen bij mensen met een handicap en ouderen.
  • Minder reclame plaatsen. Minder reclame in de openbare ruimte vanuit de gemeente plaatsen en reclames voor fossiele producten en activiteiten verbieden (in lijn met Den Haag).

Energie en warmte

  • Integraal warmteprogramma uitrollen. Als gemeente een stimulerende en regisserende rol spelen in het warmteprogramma. Bewoners actief betrekken, woningen en bedrijven met een wijkgerichte aanpak van het gas af halen, wijkinitiatieven voor collectieve energieopwekking en -opslag
    opnemen: zowel grootschalig warmtenet (zoals Warmtelinq) als kleinschalige buurtgerichte of individuele energievoorzieningen. We stimuleren mensen en pakken netcongestie aan.
  • Bestaande gebouwen verduurzamen. Woningcorporaties, VVE’s, eigenaren en ondernemers stimuleren en helpen bij verduurzaming van woningen en gebouwen met een vlotte
    vergunningenprocedure en energieloket (aansluiten bij VVE-loket van Den Haag). Subsidie voor woningisolatie en begeleiding VVE’s behouden en verenigingen ondersteunen bij het isoleren van gebouwen en overstappen op duurzame energie. De gemeente biedt iedere woningeigenaar een
    gratis adviesgesprek aan over de mogelijkheden om de eigen woning te verduurzamen.
  • Gemeentelijk vastgoed verduurzamen. Bij het onderhoud of aankoop van vastgoed (gebouwen en voorzieningen) van de gemeente maximaal verduurzamen, bijvoorbeeld door middel van zonnepanelen.

Verkeer

  • Fietspaden aanleggen. Zoveel mogelijk gescheiden, geasfalteerde fietspaden en langere sterfietsroutes realiseren. Ypenburg en Leidschendam verbinden met nieuwe fietsbrug over de Vliet. Bij vernieuwing van bruggen aparte stoepen en fietspaden realiseren.
  • Fiets- en scooterstallingen plaatsen. Meer en betere (bewaakte) fiets- en scooterstallingen in buurten met portiekwoningen en hoogbouw, bij buurtcentra, voorzieningen en winkelgebieden.
    Fietsers en voetgangers ruimte bieden. Straatinrichting aanpassen met brede stoepen, fietspaden en overzichtelijkere kruisingen met betere doorstroming en opstelplaatsen met voorrang voor langzaam verkeer.
  • OV-verbindingen versterken. Inzetten op nieuw treinstation Rijswijk-Buiten en nieuwe bus-/tramlijnen die bereikbarheid voorzieningen in de regio en oost-westverbinding verbeteren
    met haltes in Sion, Parkrijk en Pasgeld (bijv. Over de Prinses Beatrixlaan: Den Haag – Wateringen – Rijswijk – Delft). Bij mogelijke wijziging van tram- en bus routes blijft het aantal haltes op de route vanuit Rijswijk gelijk.
  • Station Rijswijk verbeteren. Omgeving en station Rijswijk aantrekkelijker en veiliger inrichten. Auto’s door Rijswijk en de wijken verminderen. Een wijkgerichte benadering met duidelijke routes, aanpakken sluipverkeer, deelmobiliteit, hubs voor auto’s en busjes en centraal parkeren van auto’s in garages/parkeerterreinen en, bij overlast, een bezoekersregime voor parkeren. Parkeerplaatsen beschikbaar houden voor bewoners en ondernemers uit Rijswijk zelf. Auto’s die door Rijswijk rijden actiever naar hoofdwegen leiden, zoals auto’s uit Den Haag via Victor Boogy Woogy tunnel.
  • Parkeervergunningenbeleid aanscherpen. Vergunning voor de tweede en volgende auto’s duurder maken en per wijk niet meer vergunningen dan parkeerplekken.
  • Minder vrachtverkeer. Routegeleiding voor vrachtwagens verbeteren, zorgen voor overslaghubs naar elektrisch en kleiner vervoer aan de rand van de stad, pakketpunten in de wijken.
    Doorgaand verkeer onder de grond of verdiept. Zorgen voor ongelijkvloerse kruisingen of ondertunneling. Bijvoorbeeld op de Prinses Beatrixlaan en de kruising Haagweg/Geesbrugweg.
    Zodat het verkeer beter doorstroomt en er bovengronds ruimte is voor langzamer lokaal verkeer en onveilige verkeerssituaties en knelpunten worden aangepakt.
  • Overlast A4 verminderen. De huidige plannen voor verbreding van de A4 aanpassen naar werkbaar alternatief met plaatsing van geluidschermen en verhogen verkeersveiligheid. De
    maximaal toegestane snelheid verlagen en flexibel inregelen over de drukte van de dag.
  • Elektrisch rijden stimuleren. Doorgaan met (proactief) plaatsen van laadpalen voor elektrische auto’s op strategische plaatsen en zorgen voor centrale snellaad hubs.
  • Groene/blauwe structuren van buiten en binnen de stad met elkaar verbinden: Landgoederenzone, Wilhelminapark en Elsenburgerbos en het TNO-terrein na verkoop/ bestemmingswijziging. Samen met het hoogheemraadschap waterkwaliteit verbeteren, met name in parken. Parken en groengebieden ecologisch onderhouden en inheemse planten stimuleren.

Voorzieningen

  • Voorzieningen dichtbij plaatsen. Ruimte reserveren in de wijk voor zorg, wijkcentra, verenigingen, sport, cultuur, winkels en horeca. Ruimte voor binnensport in de Muziekbuurt en Parkrijk/Pasgeld in overleg met de scholen en sportclubs.
  • Voorzieningen toegankelijk maken. Zorgen voor toegankelijke gezondheidscentra in de wijk in overleg met de zorgpraktijk, zoals in de Muziekbuurt, in Pasgeld/Parkrijk, Havenkwartier.
    Levendigheid centreren. Winkels en horecavoorzieningen concentreren in de twee stadscentra voor levensvatbaarheid en levendigheid.
  • Vitale wijken. Dagelijkse voorzieningen zoals supermarkt, wijkhuiskamers of buurtcentra in de wijk behouden. Beter communiceren over subsidie voor straatfeesten en -activiteiten.
  • Speelplekken uitbreiden. Versnellen van inclusieve en groen/blauwe recreatie en speelplekken om
    te zorgen voor meer ruimte voor spelen en bewegen voor alle leeftijden.

Fysieke veiligheid

  • Toekomstplan portiekwoningen. Met eigenaren en huurders een toekomstplan opstellen voor wijken met portiekwoningen, zodat er minder vaak (zware) inzet van hulpdiensten nodig is en de
    veiligheid en toegankelijkheid toekomstbestendig is.
  • Langzaam verkeer scheiden. Maximale snelheid van 50 km/u invoeren op hoofdwegen en 30 km/u op overige wegen. Fatbikes en e-bikes naar de weg zodra dat kan en gescheiden (veilige)
    fietspaden en voetpaden aanleggen en onderhouden. Verhoogde kruispunten in woonwijken (veilig oversteken). Meer wegen in woonwijken aanmerken als woonerf.
  • Fietspaden ijsvrij houden. Het strooien op fiets- en wandelroutes verbeteren en bij veelgebruikte paden waarschuwing plaatsen als deze niet ijsvrij zijn. Veilige omgeving scholen. Verder verbeteren van de omgeving van scholen. Zoals met
    duidelijkere oversteekplaatsen, maatregelen voor snelheidsverlaging, haal- en brengzone, afsluiting voor doorgaand verkeer tijdens het in- en uitgaan van school.
  • Handhaven. Regelmatig handhaven op gedrag, verkeersregels, geluid en technische staat van voertuigen. Camera’s plaatsen op routes waar vaak te hard wordt gereden, regelmatige laseracties
    op snelheid (ook pilots met deelname van kinderen en jongeren). Uitbreiden van het aantal buitengewone opsporingsambtenaren en streven naar buurtpreventieteams in heel Rijswijk en
    vrijwilligers in deze teams ondersteunen en trainen.

Afval

  • Sturen op minder afval. Met de Avalex-gemeenten optrekken naar nieuwe (digitale)pasjes die in heel Rijswijk te gebruiken door inwoners en betaling koppelen aan hoeveelheid afval. Scholen aan laten sluiten op het bewonerssysteem. Bedrijven strikter gecontroleren op het hebben en toepassen van een afvalcontract.
  • Afvalinnovatie. Verkennen van de optie van een Recycle station. Actie met gratis afbreekbare GFT zakken en anti-meeuw afvalzakken. Mogelijkheid onderzoeken voor een ondergronds afvalsysteem voor nieuwe gebouwen, met financiering vanuit de projectontwikkelaars en omliggende bedrijven.
  • Zwerfvuil terugdringen. De BuitenBeter-app analyseren op hotspots en onderzoeken of parkeerscanauto’s ook zwerfvuil kunnen registreren. Tips in de apps van de gemeente en Avalex
    over waar recyling mogelijk is. Grofvuil hulpmaatjes opzetten met sociale ondernemers, recyclestation of ondernemers.