De Aziatische hoornaar is niet uit op mensen. Het gaat mis bij het nest, en die nesten zitten precies waar wij komen: in hagen, schuurtjes, onder afdakjes, in vogelhuisjes en speelhuisjes. Wie daar met een heggenschaar langs gaat, krijgt niet één wesp tegenover zich maar een heel volk dat zijn larven verdedigt.
Ook onze bijen en bloemen
Eén nest heeft in een seizoen ongeveer twaalf kilo insecten nodig om zijn larven te voeden. Honingbijen, maar net zo goed wilde bijen, hommels en zweefvliegen. Imkers in de regio zien hele volken verdwijnen, en in Sint-Niklaas overweegt naar verluidt de helft van de hobby-imkers ermee te stoppen. Voor fruittelers werkt het van twee kanten: minder bestuivers in de omgeving, en volwassen hoornaars die zich aan rijp fruit tegoed doen.
Dat is geen ver-van-mijn-bedshow. In 2023 werden in Zeeuws-Vlaanderen 167 nesten gemeld, in 2024 waren het er 284, vorig jaar 845.
Wat er in de raad gebeurde
In mei sprak Diana Roelands in bij onze commissie Ruimte. Zij coördineert het Aziatische hoornaar Team Zeeuws-Vlaanderen, een groep vrijwilligers — imkers, natuurbeheerders, gemeentelijke groenmedewerkers en betrokken inwoners — die sinds 2023 nesten opspoort en opruimt. In januari kreeg dat team het Zeeuws Compliment van de provincie voor dat werk.
Haar boodschap kwam hard aan. De provincie heeft de bestrijding eind vorig jaar overgedragen aan de gemeenten, en de manier waarop wij dat nu invullen heeft volgens haar gevolgen die we in 2027 en daarna gaan merken.
Die inspraak heeft iets in gang gezet. Op initiatief van raadslid Inez Mangnus is er inmiddels een werkgroep gevormd van raads- en commissieleden uit verschillende fracties, coalitie en oppositie door elkaar. Wij zitten daarbij. De werkgroep verdiept zich op dit moment in de cijfers, spreekt met de mensen die het werk in de praktijk doen, en bereidt een gezamenlijke inbreng richting het college voor.
Wat daar precies in komt te staan, is nog onderwerp van gesprek. Zodra de werkgroep eruit is, laten we het hier weten.
Wat u ondertussen zelf kunt doen
-Kijk in het voorjaar in uw schuurtje, onder afdakjes en in vogel- en speelhuisjes naar een grijsbruin bolletje ter grootte van een tennisbal, met een opening aan de onderkant.
-Ga nooit blind een haag in met de heggenschaar. Loop er eerst met een hark langs en kijk of er iets uitvliegt. Augustus is de gevaarlijkste maand.
-Ruimt u na een najaarsstorm takken op, kijk dan eerst of er geen nestdeel tussen zit.
-Ziet u een hoornaar of een nest? Bel of mail Diana Roelands: 06 5374 2474, [email protected]. Melden bij de gemeente kan ook via Fixi. Maak een foto en let op de richting waarin het dier wegvliegt — dat scheelt de vrijwilligers uren zoekwerk.
-Bestrijd nooit zelf een nest waar al werksters in zitten.
De Aziatische hoornaar: waarom de raad zich hierover buigt
Vorige maand belandde in Aardenburg een man in het ziekenhuis. Hij was aan het snoeien tijdens een vrijwilligersklus en raakte met de heggenschaar een nest van de Aziatische hoornaar. Dat is geen uitzondering meer. Vorig jaar werd in Axel een man meer dan dertig keer gestoken toen hij na een storm een afgewaaide tak opruimde waar een stuk nest in zat; er kwamen een ambulance en een traumaheli aan te pas. In Zuiddorpe belandde een jongen van acht aan het infuus.