Terugblik: Oorlogsvoering met AI

Op maandag 29 juni 2026 organiseerde de Werkgroep Artificial Intelligence (AI) van Digitaal66 de bijeenkomst Oorlogsvoering met AI. Samen met dr. Jessica Dorsey en de Kamerleden Sarah El Boujdaini en Michelle Jagtenberg gingen leden in gesprek over AI, autonome wapens, het internationaal humanitair recht en de bescherming van burgers.

Dr. Jessica Dorsey ging in op de technologische en juridische ontwikkelingen rond AI in het militaire domein. In het gesprek met de Kamerleden en het publiek stond vooral de vraag centraal hoe we verantwoordelijkheid, menselijk oordeel en democratische controle kunnen waarborgen.

Uit de bijeenkomst kwamen vijf belangrijke lessen naar voren:

1. Koop geen technologie zonder verantwoordelijkheid
Verantwoordelijkheid begint al bij de aanschaf. Overheden moeten duidelijke eisen stellen aan transparantie, veiligheid, controleerbaarheid en leveranciers.

2. Bescherm menselijk oordeel
AI kan ondersteunen, maar mag menselijk oordeel niet vervangen. Mensen moeten in staat blijven zelfstandig besluiten te nemen.

3. Maak digitale soevereiniteit concreet
Beperk strategische afhankelijkheden door te investeren in eigen kennis, infrastructuur en capaciteit.

4. Borg verantwoordelijkheid in de hele AI-levenscyclus
Niet alleen de uiteindelijke inzet telt. Ook keuzes gedurende de hele levenscyclus bepalen hoe verantwoord een systeem wordt ingezet.

5. Gebruik de parlementaire rol
Het parlement moet kritisch kunnen volgen welke systemen worden aangeschaft en ingezet. Dat vraagt om duidelijke randvoorwaarden.

De avond maakte duidelijk dat de inzet van AI in oorlogsvoering niet alleen een technologische, maar ook een politieke en juridische opgave is. De centrale vraag is niet alleen wat technisch mogelijk is, maar vooral onder welke voorwaarden we deze technologie willen inzetten en waar we grenzen stellen.

De bijeenkomst liet zien hoe belangrijk het is om technologische ontwikkelingen te verbinden aan publieke keuzes. Digitaal66 blijft hierover graag het gesprek voeren.

Denk mee. Heb je ideeën, expertise of aandachtspunten rond AI, digitalisering en publieke waarden? Deel ze met Digitaal66 en draag bij aan het verdere gesprek.