Gezonde relaties maken Den Helder sterker

In 2025 werd de Netflix-serie Adolescence een grote hit. Deze serie is een aangrijpend drama over de impact van online radicalisering en sociale media op tieners. Het volgt de 13-jarige Jamie, die wordt verdacht van de moord op een klasgenote, waarbij de serie de invloed van toxische online subculturen, vrouwenhaat en de naïviteit van ouders blootlegt. In dit verhaal wordt duidelijk hoe ver de impact van de online wereld reikt én hoe ver die afstaat van de wereld van de ouders. Inmiddels wordt deze serie op verschillende plekken in het onderwijs vertoond. Aan de hand van het verhaal gaan leerlingen daar op een constructieve manier in gesprek over gezonde man-vrouwrelaties.

De manosphere trekt vaak jongens aan die zich onzeker, eenzaam of miskend voelen, maar biedt vervolgens een wereldbeeld dat die problemen verergert in plaats van oplost. Het propageert een type mannelijkheid (rijk, dominant, fysiek imponerend) dat voor velen niet is weggelegd. Het radicaliserende algoritme van sociale media, dat toxische content verspreidt, zorgt er al gauw voor dat je van een video over fitness uitkomt bij extremere content met zwart-wit boodschappen, haat en wrok. Dat heeft uiteraard geen positieve invloed op het mentale welzijn. Het isoleert (een van de sterkste voorspellers van psychische klachten) en verarmt jongens en jongeren eerder dan dat het hen verrijkt of leidt tot emotionele volwassenheid. 

Dat dit gebeurt in het onderwijs, is niet gek. Het fenomeen uit de serie is bekend als de zogeheten ‘manosphere’ of ‘toxic masculinity‘. Die manosphere bestaat uit een breed netwerk van forums, YouTube-kanalen, podcasts en sociale media-accounts die een toxisch beeld van mannelijkheid propageren. Figuren als Andrew Tate hebben een enorme aanhang opgebouwd onder jongens vanaf een jaar of twaalf, met boodschappen die vrouwen reduceren tot objecten, emotie presenteren als zwakte en dominantie verheerlijken als de kern van mannelijkheid. Leraren, jongerenwerkers en ouders signaleren dat dit gedachtegoed binnensijpelt in klassen, kleedkamers en andere plekken. Gevolgen zijn dat meisjes worden lastiggevallen, jongens hulp mijden omdat ze dat als zwak ervaren en er een onderhuidse normalisering van seksistisch gedrag plaatsvindt.

Sterker nog, het leidt tot zorgwekkende vormen van mentale problemen. Wie leert dat het onderdrukken van gevoelens een deugd is, verliest het contact met zichzelf en zoekt geen hulp wanneer dat nodig is. Jongens die actief zijn in de manosphere vertonen ook significant hogere drempels om professionele hulp te zoeken bij angst, depressie of eenzaamheid. Tegelijkertijd kweekt het wereldbeeld chronisch wantrouwen – tegenover vrouwen, instituties en iedereen buiten de eigen groep. 

D66 Den Helder maakt zich dan ook zorgen over de giftige online invloed van de manosphere op kwetsbare jongens en jongemannen en de gevolgen voor gezonde relaties. De impact van ongezonde relaties ondermijnt een samenleving waarin iedereen gelijk is en zichzelf mag zijn. Door de manosphere bespreekbaar te maken via onderwijs, sportverenigingen en jongerenwerk dragen we eraan bij dat jongens en jongemannen vrijer kunnen opgroeien, zonder schadelijke rolpatronen. Daarom staan wij voor nú handelen en investeren in weerbaarheid en gezondere relaties, met als doel een veiliger en inclusiever Den Helder.

Wij zetten ons in voor een positief alternatief voor jongens en jongeren.
Via onderwijs, sport en jongerenwerk laten we zien dat kracht ook kwetsbaarheid betekent en respect de basis is van elke relatie. We organiseren campagnes en veilige gesprekken, geven jongeren handvatten om online content kritisch te beoordelen en trainen docenten, coaches en ouders. Daarbij sluiten we aan bij bestaande programma’s.

Wij zetten ons in voor een sterke lokale samenwerking.
We brengen scholen, sportverenigingen, jongerenwerk en andere partners samen in een coalitie met een gezamenlijke agenda en passend budget. Samen maken we de invloed van de manosphere bespreekbaar en versterken we de digitale weerbaarheid in de breedste zin van het woord.

Wij zetten ons in voor vroeg signaleren en tijdig handelen.
We willen signalen (‘rode vlaggen’) in Den Helder vroeg herkennen en jongeren via onderwijs, sport en welzijn een positief alternatief bieden. Daarbij benutten we de kracht van jongeren zelf, bijvoorbeeld via een burgertop.