5. Onderwijs voor iedereen
goed en gezond

Goed onderwijs is de basis van vrijheid. In Apeldoorn moet ieder kind, iedere jongere en iedere volwassene de kans krijgen om zich te ontwikkelen. Voor D66 is onderwijs niet alleen een recht maar ook een sleutel tot kansengelijkheid, gezondheid en verbondenheid. Daarom investeren we in gezonde schoolgebouwen, brede scholen, meer keuze in het voortgezet onderwijs, een sterk MBO en een groeiend HBO. En we pakken taalarmoede aan – want wie de taal niet machtig is, mist kansen.

D66 wil brede scholen in de wijken en dorpen, waar onderwijs, opvang, sport en cultuur in één gebouw samenkomen. Een plek waar kinderen niet alleen leren rekenen en lezen, maar ook samen spelen, bewegen, koken, tuinieren en toneel spelen. Een plek waar ouders elkaar ontmoeten en waar de school midden in de gemeenschap staat. We realiseren minimaal twee nieuwe brede scholen in Apeldoorn, met een rijke schooldag voor ieder kind. En met aandacht voor burgerschap, weerbaarheid, digitalisering en culturele diversiteit.
We verbeteren de samenwerking tussen scholen, jeugdhulp, wijkteams en de GGD, zodat leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben niet tussen wal en schip vallen. Signalen worden snel opgepakt en er is één aanspreekpunt voor gezinnen die hulp nodig hebben. We investeren in laagdrempelige (jeugd)hulp/maatschappelijk werk op of rondom school (brugfunctionarissen) zodat hulpverleners dichtbij kinderen en jongeren staan. Daarmee voorkomen we dat problemen groter worden en krijgen leerlingen ondersteuning op het moment dat het nodig is. Verder wil D66 huiswerkbegeleiding toevoegen aan de maatregelen in het Actieplan Armoede zodat ook kinderen waarvan de ouders geen bijles kunnen betalen extra ondersteuning kunnen krijgen.
D66 stimuleert de ontwikkeling van inclusieve scholen waar ieder kind kan meedoen, ongeacht achtergrond, beperking of ondersteuningsvraag. We ondersteunen scholen bij het creëren van een veilige en toegankelijke leeromgeving, waarin leerlingen zich gezien voelen en zich in hun eigen tempo kunnen ontwikkelen.

Een gezonde leeromgeving is essentieel. D66 wil dat alle schoolgebouwen duurzaam zijn, met frisse lucht, goede ventilatie en voldoende daglicht. We vergroenen schoolpleinen, leggen schooltuinen aan en stimuleren groene daken. Iedere school krijgt ruimte voor een moestuin, zodat kinderen leren over voeding, natuur en gezondheid.
Ook de schoolomgeving moet veilig zijn. Kinderen vanaf acht jaar moeten zelfstandig en veilig naar school kunnen fietsen. Daarom investeren we in veilige fietsroutes en autoluwe zones rondom scholen. We zetten in op structurele verkeerseducatie voor jonge kinderen om verkeersveiligheid én gezonde mobiliteit te bevorderen. Daarom steunt de gemeente het programma High‑Five van Verkeerseducatie Gelderland, waarbij kinderen van 4 tot 12 jaar op een speelse manier worden gestimuleerd om naar school te lopen en te fietsen.

D66 wil dat jongeren in Apeldoorn kunnen kiezen uit een breed aanbod van voortgezet onderwijs. We zorgen voor een betere spreiding van scholen over de stad, zodat ook VMBO-leerlingen dichter bij huis onderwijs kunnen volgen. In het plan Brederwijs van de Veluwse Onderwijsgroep moet het openbaar onderwijs zichtbaar en toegankelijk blijven.
We voorkomen schooluitval met meer inzet vanuit de gemeente met een leerplichtbeleid dat uitgaat van leren als recht. Jongeren krijgen ondersteuning bij het vinden van hun pad – of dat nu via praktijkonderwijs, VMBO, HAVO, VWO of een overstap is.

Apeldoorn heeft een sterk MBO nodig – met vakinhoudelijke opleidingen die aansluiten op de arbeidsmarkt. D66 wil dat MBO-studenten net als HBO-studenten toegang krijgen tot studentenhuisvesting. We blijven investeren in het NewTechPark en stimuleren samenwerking tussen onderwijs en bedrijven. De gemeente Apeldoorn biedt inmiddels MBO-traineeships aan om studenten praktijkervaring te laten opdoen en sneller door te stromen naar werk. D66 omarmt dat en gaat daarmee door.
D66 blijft zich inzetten voor meer HBO in Apeldoorn. Een groeiend HBO versterkt het MBO, houdt jongvolwassenen in de stad en draagt bij aan een levendige binnenstad.

Taalarmoede is een stille uitsluiting. Te veel Apeldoorners – ook als ze hier geboren zijn – kunnen onvoldoende lezen en schrijven om echt mee te doen. Vaak blijft dit onzichtbaar, terwijl het grote gevolgen heeft voor school, werk, gezondheid en sociale deelname. Taalarmoede treft mensen van alle leeftijden, van kinderen tot volwassenen, en van nieuwkomers tot mensen die hier al generaties wonen. D66 wil een actieplan tegen taalarmoede. We werken samen met scholen, huisartsen, bibliotheek, vrijwilligers, het Taalhuis en andere maatschappelijke organisaties
Taalonderwijs moet beschikbaar zijn op plekken waar mensen toch al komen – in buurthuizen, sportverenigingen, zorglocaties. En vanaf dag één voor nieuwkomers. Want wie de taal spreekt, kan meedoen, meebeslissen en zich thuis voelen.