Wonen in een fijne leefomgeving

voor de leefomgeving:

D66 Alkmaar vindt dat iedereen in onze stad de kans moet hebben op een betaalbare woning. Wonen is een basisvoorwaarde voor een goed leven en mag geen kwestie zijn van geluk hebben. Daarom zetten we bij nieuwbouwprojecten stevig in op een gezonde mix met minimaal 40% sociaal en minimaal 30% in het middensegment. Zo zorgen we ervoor dat starters, jonge gezinnen en mensen met een kleinere portemonnee ook in Alkmaar kunnen (blijven) wonen. Het blijft hierbij belangrijk de woningcorporaties in positie te brengen hun cruciale maatschappelijke rol te vervullen.

Betaalbaar wonen vraagt bovendien om meer dan alleen sociale huur. We willen dat er een evenwichtige mix van woningen in verschillende prijsklassen wordt gebouwd, zodat er voldoende mogelijkheden zijn voor doorstroming. Dat betekent afspraken met woningcorporaties en projectontwikkelaars, maar ook een gemeente die actief stuurt op de juiste balans. Alleen zo bouwen we aan een stad die voor iedereen toegankelijk blijft.

De wens om betaalbare woningen te realiseren, gecombineerd met de oplopende bouwkosten, maakt het soms verleidelijk om concessies te doen aan kwaliteit: kleinere woningen, hogere dichtheden en sobere, weinig inspirerende vormgeving. D66 wil die valkuil voorkomen. Kwaliteit mag zeker wat kosten, maar D66 is ervan overtuigd dat betaalbaarheid en kwaliteit vaak samen kunnen gaan, bijvoorbeeld door gebruik te maken van nieuwe innovatieve bouwtechnieken, waarbij gelet op het milieu en de opslag van CO2 in de materialen, Bio Based bouwen een belangrijke innovatie is.

Kwalitatief goede woningen gaan langer mee, zijn duurzamer in gebruik en bieden meer woongenot voor huidige én toekomstige bewoners. Een woning is meer dan een dak boven je hoofd: het is de plek waar je leeft en je kinderen opgroeien. De vormgeving van woningen heeft een enorme impact op de kwaliteit van de leefomgeving. Goede traditioneel vormgegeven woningen en een vooral ook groene openbare ruimte waarin de mens centraal staat dragen bij aan een prettige, veilige en levendige leefomgeving, waar mensen zich thuis voelen en trots op zijn. Daarom wil D66 dat de gemeente duidelijke en ambitieuze kaders stelt voor architectuur, duurzaamheid en inpassing in de omgeving.

Zo bouwen we niet alleen voldoende woningen, maar ook buurten die aantrekkelijk blijven voor generaties en die het Alkmaarse karakter versterken. Betaalbaar wonen mag nooit betekenen dat we genoegen nemen met middelmaat.

D66 Alkmaar kiest voor leefbare wijken waar ruimte is voor mensen én natuur. Daarom bouwen we niet alleen woningen, maar investeren we tegelijk in de kwaliteit van de leefomgeving. We zijn trots op de enorme vergroeningsslag die er in de gemeente Alkmaar de afgelopen jaren gemaakt is. De komende periode willen we met hetzelfde enthousiasme door blijven gaan en Alkmaar nóg groener maken. Het huidige Beleidsplan Groen loopt af in 2027 en daarom willen we dit herzien om optimaal de ruimte te benutten en onze groene ambities voort te zetten.

D66 Alkmaar wil extra structureel budget vrijmaken voor het beheer en de uitbreiding van openbaar groen. Ook willen we slimmer omgaan met reeds bestaande gelden, door op plaatsen waar dat veilig en wenselijk is het groenbeheer te deïntensiveren. Dat is goed voor de biodiversiteit én de portemonnee. D66 Alkmaar wil bestaande versteende plekken, zoals pleinen, parkeerplaatsen en schoolomgevingen waar mogelijk vergroenen. Ook willen we minimaal één groene ontmoetingsplek per buurt realiseren, met aandacht voor toegankelijkheid en rust. Daarnaast willen we de ambitie om 5.000 bomen te planten doorzetten, zodat Alkmaar in de komende jaren zichtbaar groener wordt. Om handen en voeten te geven aan al deze ambities, wil D66 Alkmaar dat er voor iedere wijk in samenspraak met inwoners een concreet leefbaarheidsplan wordt opgesteld, waarin concrete plannen worden gemaakt voor extra bomen, speelplaatsen en rust- en ontmoetingsplekken. 

Daarnaast benadrukt D66 Alkmaar het belang van gemengde ontwikkeling op de leefomgeving. Door het toevoegen van maatschappelijke, sociale of commerciële functies aan de plinten aan het programma van eisen voor nieuwe woningbouwprojecten creëer je een levendige omgeving met voorzieningen op loopafstand. Omdat deze functies voor ontwikkelaars en vastgoedeigenaren financieel vaak minder aantrekkelijk zijn, is het cruciaal om in een zo vroeg mogelijk stadium samenwerking op te zoeken met private partijen en de mogelijkheden te onderzoeken.

Van Industrieterrein Oudorp, tot Overstad en de Viaanse Molen, langs het Alkmaarse kanaal wordt op dit moment volop gebouwd. D66 Alkmaar wil met hetzelfde enthousiasme door blijven bouwen en waar mogelijk liefst een tandje versnellen. Daarom zijn wij er ook erg blij mee dat Alkmaar door het rijk is aangewezen als grootschalige gebiedsontwikkelingslocatie. Dit stelt ons in staat te investeren in infrastructuur en een toekomstbestendige leefomgeving en daarmee de voorwaarden te creëren voor de broodnodige woningbouw.
de herlocatie van het politiebureau kan daarbij worden meegenomen. De vrijgekomen grond biedt dan ruimte voor aantrekkelijke woningbouw, waarmee we de stad verdichten én verfraaien, met ruimte voor voorzieningen en ontmoetingsplekken die de levendigheid van de binnenstad aan het kanaal vergroten, zonder in te leveren op bereikbaarheid.

In 2023 is door het college op gronden aan de oostrand van Alkmaar het voorkeursrecht gelegd. D66 ziet deze goed bereikbare locatie als een fantastische kans om hier een nieuwe woonwijk te realiseren die past bij de omgeving én bij de wensen van de buurt. Samen met omwonenden willen we plannen maken voor een woonwijk die aansluit bij het landelijke karakter van het gebied. Dat betekent: groene straten, veel ruimte en ééngezinswoningen in plaats van hoge woontorens. Daarnaast onderzoeken we of dit gebied ook ruimte kan bieden voor een vervolg op het succesvolle project met zelfbouwkavels.

Voor veel jongeren in onze dorpen is het nu bijna onmogelijk om in hun eigen omgeving een woning te vinden. Door gericht uitbreidingen mogelijk te maken, houden we de dorpen vitaal en leefbaar. Daarom zetten we ons in voor een straatje, of, als dat nodig is, meerdere straatjes, erbij. Zo blijven wij ons bijvoorbeeld onverminderd hard inzetten voor het nieuw te realiseren Stompetoren-West.

D66 Alkmaar ziet volop kansen om de binnenstad langs het kanaal te versterken met nieuwe woningen en voorzieningen. We willen onderzoeken wat de mogelijkheden zijn van een parkeergarage onder het Alkmaars Kanaal, zodat op termijn de parkeergarages Karperton en Kanaalschiereiland vervangen kunnen worden door één ondergrondse garage onder. Ook 

D66 Alkmaar vindt dat iedereen in onze gemeente een passende en veilige plek moet hebben om te wonen. Dat betekent dat we oog hebben voor de verschillende behoeften van jong en oud, zelfstandig of met zorg en dat er voldoende keuze is in woonvormen. Van senioren tot studenten en mensen die extra ondersteuning nodig hebben: ieder verdient een woning die aansluit bij zijn of haar situatie en levensfase.
 
Studenten
D66 Alkmaar vindt dat studenten een betaalbare en veilige plek moeten hebben om te wonen tijdens hun studie. We zetten in op voldoende betaalbare kamers en appartementen, goede woonkwaliteit en duidelijke regels voor verhuur met behoud van hun inschrijfduur bij SVNK. Zo zorgen we dat studenten prettig kunnen wonen, dichtbij hun onderwijsinstelling en als onderdeel van de lokale gemeenschap.

D66 wil bovendien samenwerken met onderwijsinstellingen om woonplekken te realiseren en de woonervaring voor studenten te verbeteren. We zijn voor de ontwikkeling van een volwaardige Campus Alkmaar, dicht bij het centrum, met winkels, studentenwoningen en onderwijs- en onderzoeksbedrijven. Door Campus Alkmaar te combineren met passende huisvesting versterken we de verbinding tussen wonen, leren en de lokale gemeenschap, geven we reuring aan de stad en creëren we kansen voor bedrijven. In het hoofdstuk onderwijs gaan we dieper in op de concrete plannen voor deze campus.

Senioren
Het aantal 80-plussers in Alkmaar verdubbelt bijna tussen nu en 2040. Dit legt niet alleen een zware druk op de thuiszorg, maar heeft ook grote gevolgen voor de woningmarkt. Veel senioren blijven, bij gebrek aan alternatieven, in te grote en niet-levensloopbestendige woningen wonen, waardoor doorstroming stokt en thuiszorg ingewikkelder wordt. Ook neemt het aandeel eenpersoonshuishoudens toe, omdat 80-plussers vaak alleenstaand zijn of worden.

D66 Alkmaar wil dat in elk grootschalig nieuwbouwproject enkele seniorenwoningen of zorgwoningen worden gerealiseerd die voldoen aan de eisen van het WoonKeur Pluspakket Wonen met Zorg; denk aan brede deuren, gelijkvloerse indeling en geschiktheid voor zorg aan huis. Senioren vormen bovendien een diverse groep, dus binnen deze woningen moet rekening worden gehouden met uiteenlopende behoeften. Levensloopbestendig wonen is echter meer dan drempelloos bouwen en het plaatsen van een traplift; het gaat ook om een gunstige ligging bij voorzieningen, mogelijkheden voor sociale contacten en goede (digitale) bereikbaarheid voor zorgverleners.
Naast nieuwbouw wil D66 ook dat bestaande flats en wooncomplexen beter geschikt worden gemaakt voor ouderen die langer zelfstandig willen blijven wonen. Dat kan door kleine aanpassingen aan woningen en gezamenlijke voorzieningen, maar vooral door samenwerking tussen woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties. Zulke zogeheten “thuisflats” combineren wonen, zorg en ontmoeting in één vertrouwde omgeving. D66 ziet hierin een manier om ook binnen de bestaande stad ruimte te maken voor waardig en zelfstandig ouder worden.

Daarnaast steunt D66 initiatieven van groepen senioren die kleinschalige woongroepen, meergeneratiewoningen zoals kangoeroewoningen of woonhofjes willen realiseren. Door vergrijzing, stijgende woonlasten en de toenemende behoefte aan zorgzame gemeenschappen groeit de vraag naar deze alternatieve woonvormen. D66 wil dat de gemeente de ontwikkeling van deze vormen beter gaat stimuleren en faciliteren, bijvoorbeeld door aanpassing van bestemmingsplannen of door flexibele vergunningsverlening bij genoemde initiatieven.

Wonen voor mensen met extra ondersteuning
Ook voor mensen die niet volledig zelfstandig kunnen wonen, wil D66 voldoende passende huisvesting realiseren. Denk aan woningen waar 24 uur per dag zorg en ondersteuning in de buurt beschikbaar is, zoals zorgwoningen. Deze woningen moeten goed bereikbaar zijn, dicht bij voorzieningen en zorgnetwerken, zodat bewoners optimaal ondersteund worden en deel kunnen blijven uitmaken van de samenleving. Daarnaast zal D66 er op toezien dat de 6 Skaeve Huse waarvoor in de afgelopen de bestuursperiode de voorbereidende stappen gezet zijn ook effectief geplaatst worden. Zo vergroten we de uitstroom naar (begeleid) zelfstandig wonen en zorgen we dat niemand in Alkmaar op straat hoeft te leven.
 
D66 wil dat er in samenwerking met de woningbouwcorporaties meer huizen beschikbaar komen voor het Housing First programma; een aanpak waarbij mensen die dakloos zijn direct een eigen, permanente woning krijgen en daarna passende, vrijwillige ondersteuning om zelfstandig te blijven wonen.

In tijden van woningnood kunnen we het ons niet veroorloven dat panden langdurig leegstaan. D66 Alkmaar wil leegstaande winkels, kantoorpanden en andere gebouwen actief herbestemmen voor wonen of aan deze panden in het omgevingsplan ook een woonbestemming toevoegen. Daarbij willen we onze ogen open houden voor creatieve oplossingen. Leegstaande panden kunnen ook plek bieden aan jongerenhuisvesting, woon-werkconcepten, of tijdelijke opvang in crisissituaties. Zo benutten we bestaande ruimte beter, voorkomen we verdere verrommeling van de stad en voegen we betaalbare woningen toe zonder open ruimte aan te tasten. Om leegstand te voorkomen pleit D66 voor snellere vergunningverlening voor herbestemming en het wegnemen van knelpunten in regelgeving.

D66 Alkmaar wil dat de gemeente stevig de regie voert over woningbouwprojecten, zodat plannen sneller en efficiënter gerealiseerd kunnen worden. Door de Wet Voorkeursrecht Gemeenten vaker in te zetten, kan speculatie met bouwgrond worden beperkt en krijgt de gemeente meer grip op het tempo en de voortgang van bouwprocessen.
 
Daarnaast wil D66 dat Alkmaar deelneemt aan de landelijke pilot Parallel Plannen. Hierbij lopen ontwerp, onderzoeken, vergunningverlening en participatie gelijktijdig in plaats van achter elkaar. Dit verkort de doorlooptijd van projecten aanzienlijk en zorgt ervoor dat nieuwe woningen sneller beschikbaar komen voor inwoners die staan te wachten op een plek om te wonen. Om deze versnelling structureel te ondersteunen, pleit D66 voor de inrichting van één gemeentelijk loket (een one-stop-shop) voor woningbouwprojecten die voldoen aan de lokale betaalbaarheidsnormen. Door vergunningen, ruimtelijke procedures en afstemming met nutsvoorzieningen te bundelen, kunnen initiatiefnemers en ontwikkelaars sneller schakelen en ontstaat er meer duidelijkheid in het proces.
 
Met deze combinatie van actief grondbeleid, innovatieve vergunningsprocessen en betere gemeentelijke dienstverlening wil D66 de woningbouw vlot trekken, zonder dat dit ten koste gaat van zorgvuldigheid of draagvlak. Zo komen nieuwe woningen en woonprojecten op een slimme en betrouwbare manier tot stand.

Voor veel van de hierboven geformuleerde wensen geldt dat deze niet zomaar verwezenlijkt zullen worden, maar dat deze actief ingrijpen van de gemeente vereisen. Het stellen van kaders kan wellicht de financiële waarde voor projectontwikkelaars verminderen, maar het kan ook de manier zijn waarop we resultaten kunnen bereiken met maatschappelijke waarde. Bijvoorbeeld door de kwaliteit van de leefomgeving verbeteren of ruimte te bieden aan maatschappelijke organisaties. Hier dient natuurlijk altijd een weloverwogen afweging in gemaakt te worden tussen de noodzakelijk bedrijfseconomische uitgangspunten van
projectontwikkelaar en de maatschappelijke waarde. D66 Alkmaar vindt dat de gemeente daarbij best een wat prominentere plek achter de knoppen in kan nemen om die maatschappelijke waarde te realiseren. D66 Alkmaar pleit dan ook om de maatschappelijk waarden expliciet te benoemen bij projectontwikkelingen.

Om onze wensen niet alleen op papier, maar ook in de praktijk, zo goed mogelijk te realiseren, zal D66 Alkmaar erop toezien dat we als gemeente in duidelijkere en klare taal communiceren over de vereisten om te mogen ontwikkelen in onze gemeente. Heldere en voorspelbare beleidsregels geven bovendien ook de projectontwikkelaars vanaf het begin inzicht in wat mogelijk is, wat risico’s verkleint en besluitvorming versnelt.