Bezoek aan VluchtelingenWerk

Over vluchtelingen en statushouders bestaan veel misverstanden. Daarom bracht D66 Albrandswaard een bezoek aan VluchtelingenWerk in onze gemeente. We wilden de feiten horen én een persoonlijk verhaal uit eerste hand.
We werden hartelijk ontvangen door teamleider Halis Tunc, vrijwilliger coördinator Gerard Brussaard en een jonge vrouw die zelf begeleiding heeft gekregen van VluchtelingenWerk. Zij deelde haar indrukwekkende verhaal over opnieuw beginnen in een vreemd land.

In Nederland verblijven ongeveer 15.000 mensen met een verblijfsstatus in een azc. Zij mogen in Nederland blijven, maar wachten nog op een woning in een gemeente. Pas als daar een sociale huurwoning beschikbaar komt, kunnen zij het azc verlaten en echt starten met hun nieuwe leven. Voor Albrandswaard is de taakstelling voor 2026 ongeveer 70 mensen.
Eenmaal in onze gemeente krijgen statushouders minimaal een jaar begeleiding van VluchtelingenWerk. Dit gebeurt door vrijwilligers. De eerste drie maanden staan vooral in het teken van praktische zaken: het inrichten van de woning, inschrijving bij de gemeente, het regelen van een huisarts, school voor kinderen en het starten van een traject richting werk en inburgering.
Voor de eerste inrichting van hun woning moeten zij een lening aanvragen. Het gaat dus niet om een gift. De aflossing wordt vaak ingehouden op de uitkering. Ook worden in de eerste zes maanden de vaste lasten – zoals huur, energie en zorgverzekering – direct van de uitkering betaald. Dit heet ‘ontzorgen’ en voorkomt schulden in een periode waarin alles nieuw en overweldigend is. Mensen krijgen zo de kans om te wennen en te ‘landen’ na jaren van onzekerheid.
Na drie maanden verschuift de begeleiding meer naar coaching, met de nadruk op integratie. Statushouders moeten hun inburgering binnen drie jaar afronden.

Een veel gestelde vraag is hoeveel woningen naar statushouders gaan. In 2024 en 2025 werden in Albrandswaard jaarlijks 15 sociale huurwoningen toegewezen aan statushouders. Dat is tussen de 6% en 10% van het totaal. Wanneer je bedenkt dat statushouders vaak al lange tijd in een azc wachten, kun je moeilijk stellen dat zij voorrang krijgen boven andere woningzoekenden met urgentie.
Wat wél duidelijk is: Albrandswaard heeft weinig sociale huurwoningen en ook te weinig betaalbare koopwoningen. Dat is de belangrijkste reden dat veel mensen lang moeten wachten op een huis.
De opgave voor dit jaar is opnieuw ongeveer 70 statushouders. Daarnaast is er nog een achterstand uit 2025, omdat de taakstelling toen niet volledig is gehaald. Ook nareizigers tellen mee in de taakstelling. Als bijvoorbeeld een alleenstaande een woning krijgt en later gezinsleden overkomen, worden zij meegeteld. Dat heeft invloed op het aantal woningen dat de gemeente moet toewijzen.
Na vijf jaar en het behalen van het inburgeringsexamen kan iemand een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd aanvragen. Naturalisatie kost momenteel €1.100.
Achter al deze cijfers gaan echter persoonlijke verhalen schuil. Verhalen die bijna altijd beginnen met verlies en verdriet om wat is achtergelaten. Maar ook verhalen van veerkracht, doorzettingsvermogen en de hoop op een veilige toekomst in Albrandswaard.