De Vriesenpolder verdient visie, geen taboe

Aan de noordrand van Papendrecht ligt een gebied waar bijna iedereen wel eens langs is gefietst, maar waar zelden echt over wordt nagedacht: de Vriesenpolder. Een open landschap van weilanden en watergangen, net boven de A15, dat Papendrecht scheidt van de Alblasserwaard.

De Vriesenpolder is niet zomaar een weiland aan de rand van Papendrecht. De Vriesenpolder is een naam met een historisch karakter: Vanuit hun eigen gebied in Friesland waren de Friezen bekend met het ontginnen en aanleggen van dijken. Op verzoek van Graaf Dirk III van Holland kwamen in het jaar 1018 (meer) Friezen naar onder meer Papendrecht voor het ontginnen van land en het aanleggen van dijken. Zo’n 2,5 eeuw later zijn plaatselijk de namen ‘Vriesenland’ en ‘Vriesenpolder’ bekend, welke namen verwijzen naar de ontginning door de Friezen. De gemeente Papendrecht gaf de Vriesenpolder in 2011 een officiële wijknaam en koos definitief voor de Vriesenpolder, omdat drie bestaande Papendrechtse wijknamen ook eindigen met de aanduiding ‘polder’.

Het is tegelijk een van de laatste grote open gebieden van onze gemeente. En juist daarom is het misschien wel het meest politieke stuk grond dat Papendrecht heeft.
Want wat doen we met de laatste ruimte die we nog hebben?

De Vriesenpolder is het laatste open gebied van Papendrecht. Juist daarom moeten we er voorzichtig mee omgaan. Maar voorzichtig omgaan is iets anders dan het debat afsluiten.
Laat één ding duidelijk zijn: partijen hebben een punt wanneer zij zeggen dat er in de Vriesenpolder nu geen infrastructuur ligt. Er ligt geen riolering, geen ondergrondse infra. Het gebied is niet ingericht voor bebouwing of intensief gebruik. Het ligt dicht tegen de A15 én de Betuwelijn. Verder is de grond niet in eigendom van de gemeente Papendrecht. Ook liggen er gasleidingen. En de provincie Zuid-Holland heeft er heel wat zeggenschap over. Dat zijn serieuze randvoorwaarden die elke discussie zeer complex maken.

Maar dat betekent niet dat we er niet over mogen nadenken.
Sterker nog: al meer dan twintig jaar wordt er in Papendrecht gesproken over de Vriesenpolder. Moet het een natuurgebied worden? Een recreatiegebied? Is er ruimte voor sport? Of misschien voor woningbouw? Iedere paar jaar laait de discussie weer op, maar een echte toekomstvisie ontbreekt.

Vorig jaar diende D66 daarom een motie in om een integrale visie op de Vriesenpolder te ontwikkelen. Niet om het gebied meteen vol te bouwen, maar juist om eindelijk helder te krijgen wat Papendrecht met dit gebied wil.

Die motie werd door andere partijen afgewezen, met het argument dat er al iets over de Vriesenpolder in de Toekomstvisie zou komen te staan. Maar wie die Toekomstvisie leest, ziet dat het onderwerp opnieuw vaag is gebleven. De mogelijkheid blijft open, maar een duidelijke richting ontbreekt.
En zo schuiven we de vraag opnieuw vooruit.

Dat is precies het probleem. Al jarenlang praten we over de Vriesenpolder, maar niemand komt met een plan. Niemand komt met een echte visie.
D66 wil dat taboe doorbreken.

Want laten we eerlijk zijn: de Vriesenpolder is geen natuurgebied. Het Alblasserbos is natuur. De Vriesenpolder bestaat uit weilanden – een cultuurlandschap dat feitelijk braak ligt. Dat maakt het niet waardeloos, maar het betekent wel dat we onszelf een eerlijke vraag moeten stellen.
Heeft Papendrecht deze weilanden echt nodig?

Vaak wordt gezegd: dit zijn onze laatste weilanden. Maar kijken we dan niet te kneuterig naar de grenzen van onze gemeente? Op een paar honderd meter afstand ligt de Alblasserwaard – duizenden hectares aan weilanden en open landschap. Het groene karakter van de regio staat echt niet of valt niet met dit ene stuk grond.
Dat betekent niet dat we de Vriesenpolder zomaar moeten volbouwen. Integendeel. Juist omdat het zo’n bijzonder stuk ruimte is, verdient het een doordachte visie.
Bovendien speelt er nog iets anders.

Zolang Papendrecht zelf geen visie ontwikkelt op dit gebied, bepalen anderen uiteindelijk wat er rondom onze gemeente gebeurt. In het verleden zijn er bijvoorbeeld plannen geweest voor een industrieterrein vlakbij de Papendrechtse grens. Gemeente Molenlanden zou in theorie windmolens dicht tegen Papendrecht kunnen plaatsen. Die theorie werd afgelopen periode bijna werkelijkheid. Sliedrecht gaat inmiddels serieus aan de slag met woningbouw boven de A15. En ook in Oud-Alblas wordt gesproken over woningbouwontwikkelingen ten Zuiden van het dorp.
Met andere woorden: de regio ontwikkelt zich door.

Als Papendrecht ondertussen niets doet, niets onderzoekt en geen visie ontwikkelt, lopen we het risico dat ontwikkelingen om ons heen plaatsvinden zonder dat wij daar zelf richting aan geven.
Daarom pleit D66 niet voor een vooraf ingevulde uitkomst, maar voor iets veel eenvoudigers: een serieuze integrale gebiedsvisie.

Wat kan hier op een manier die past bij Papendrecht?
– Meer natuur?
– Recreatie?
– Sportvoorzieningen?
– Waterberging en klimaatadaptatie?
– Of misschien toch woningbouw?

Misschien is een combinatie mogelijk. Misschien blijkt dat sommige opties helemaal niet wenselijk zijn. Maar dat weten we pas als we het serieus onderzoeken.
Politiek gaat niet over het vermijden van lastige vragen. Politiek gaat over het voorbereiden van keuzes.

Juist nu Papendrecht bijna volledig is volgebouwd, moeten we vooruit durven kijken. Niet door de Vriesenpolder uit te verkopen, maar door eindelijk helder te maken welke waarde dit gebied in de toekomst voor onze gemeente moet hebben.

Voor D66 is dat de inzet: geen dogma’s, geen angstpolitiek en geen stilstand.
Wel een open gesprek met inwoners, een integrale visie en een eerlijke verkenning van de mogelijkheden.
Want de laatste open ruimte van je gemeente verdien je niet met stilzwijgen.
Die verdien je met visie.