Bestuur

De gemeente presenteert soms een sluitende begroting door geld uit de algemene reserve te halen.
Het kan wel: Een begroting geldt alleen als sluitend als er geen beroep wordt gedaan op de algemene reserve. Als de reserve toch gebruikt wordt, gebeurt dat alleen tijdelijk en wordt het geld daarna (binnen de meerjarenbegroting) aangevuld.

De gemeente heeft een grote leningenschuld.
Het kan wel: Meevallers worden voortaan vooral gebruikt om schulden af te lossen zodat de leningenportefeuille kleiner wordt.

Begrotingen en jaarverslagen zijn vaak moeilijk te begrijpen, zelfs voor raadsleden.
Het kan wel: De gemeente maakt een duidelijke en toegankelijke begroting waarin inkomsten en uitgaven helder worden uitgelegd. Er komt ook een burger­vriendelijke digitale versie zonder vakjargon.

Het college is soms te optimistisch over de opbrengsten van investeringen op lange termijn.
Het kan wel: Grote projecten worden doorgerekend door een onafhankelijke partij die ook let op de duurzaamheid van deze projecten.

De bijdrage van het Rijk aan de gemeente is onzeker, waardoor soms plotseling bezuinigingen nodig zijn.
Het kan wel: Door bij meevallers reserves op te bouwen kan de gemeente tegenvallers opvangen. Eventuele bezuinigingen mogen niet terechtkomen bij de meest kwetsbare inwoners.

Burgerinitiatieven en inspraak zijn wel mogelijk, maar bewoners kunnen nog niet zelf taken overnemen van de gemeente.
Het kan wel: Inwoners en instellingen krijgen het “recht om uit te dagen” (right to challenge): als zij taken beter, slimmer of goedkoper kunnen uitvoeren, mogen zij dat aangeven. De gemeente maakt hierover spelregels met bewoners.

Bij voorstellen van het college is het niet altijd duidelijk welke alternatieven zijn onderzocht.
Het kan wel:  Elk raadsvoorstel vermeldt voortaan welke opties zijn bekeken en waarom bepaalde alternatieven niet gekozen zijn.

Inwoners worden vaak pas laat betrokken bij grote projecten.
Het kan wel: Bij grote ontwikkelingen wordt vroegtijdig een inwonersraad gevormd. Deze groep gelote burgers krijgt informatie van experts en geeft advies aan de gemeenteraad. Hiervoor worden voldoende tijd en middelen ingeruimd. De raad neemt dit advies serieus.

Aanbevelingen van de gemeentelijke accountant of andere controleurs worden soms te weinig opgevolgd.
Het kan wel: De gemeente neemt opmerkingen en verbeterpunten serieus en doet niet aan een “zesjescultuur”.

De rekenkamer (die controleert hoe geld besteed wordt) heeft te weinig middelen.
Het kan wel: De rekenkamer krijgt meer budget om externe deskundigheid in te huren. Zij bepaalt zelf welke onderzoeken zij uitvoert.

Samenwerkingsverbanden met andere gemeenten zijn soms ondoorzichtig.
Het kan wel: De gemeenteraad wordt goed geïnformeerd over alle samenwerkingsverbanden en behoudt het laatste woord. Alleen op die manier kan de democratische legitimiteit van het gevoerde beleid gewaarborgd blijven.

De website van de gemeenteraad is moeilijk toegankelijk en informatie over besluitvorming is lastig te vinden.
Het kan wel: De raadswebsite wordt gebruiksvriendelijker. Na elke vergadering komt er snel een kort verslag online en dossiers worden beter doorzoekbaar. Elke maand wordt een aansprekende video over het raadswerk gepubliceerd, zoals de gemeente Doetinchem dat nu al doet.