Het elektriciteitsnet in Zeeuws-Vlaanderen zit vol. Naar verwachting duurt het tot ergens tussen 2033 en 2035 voordat dat structureel is opgelost. Wie tot die tijd een zwaardere aansluiting nodig heeft, komt op een wachtlijst.
Ondernemers wachten daar niet op. In Hulst draaide een nieuwe winkel na de opening een tijd op dieselaggregaten. Een horeca- en bioscoopbedrijf plaatste een flinke batterij om verbruikspieken af te vlakken en boetes van de netbeheerder te voorkomen. Een bedrijf dat fors wilde investeren, liep tegen de grenzen van zijn aansluiting aan. De voorbeelden zijn inmiddels legio.
Ook de gemeente zelf ontkomt er niet aan: voor de uitbreiding van het Reynaertcollege is 400.000 euro gereserveerd voor een batterij.
Batterijen zijn geen toekomstmuziek meer. Ze staan er al, en ze kosten geld.
Op een bedrijventerrein kun je er samen uitkomen
Wie op een bedrijventerrein vastloopt, heeft opties. Bedrijven kunnen samen een energiehub vormen, aansluitingen delen, verbruikspieken op elkaar afstemmen. Er zijn buren om mee te schuiven.
In het buitengebied is dat er niet. Eén erf, één aansluiting, één eigenaar. Wie daar vastloopt kan alleen zelf iets bouwen, of niets doen. Voor een hele groep ondernemers is dat de enige route die er is.
En het buitengebied loopt in twee richtingen tegelijk tegen het net aan. Aan de opwekkant willen boeren hun daken vol zonnepanelen leggen en verschijnen er kleine windturbines op het erf — maar teruglevering stuit op diezelfde volle kabel. Aan de verbruikskant moet de groei nog komen: elektrische trekkers, veldrobots, drones, koeling, verwerking en bewaring.
Energieopslag brengt die twee bij elkaar. Wat je overdag opwekt, gebruik je wanneer je het nodig hebt, zonder het net verder te belasten.
Elke aanvraag is nu een unicum
Het buitengebied is hier planologisch niet op ingericht. Energieopslag en laadinfrastructuur passen doorgaans niet binnen de regels van het omgevingsplan, dus moet er per initiatief een apart afwijkingstraject worden doorlopen. En omdat er geen brandkranennet ligt, vergt elk systeem een eigen bluswatervoorziening die telkens opnieuw wordt beoordeeld.
Zo kost de tweede aanvraag ongeveer evenveel tijd als de eerste. Dat schaalt niet. Niet door onwil bij de gemeente, maar doordat er simpelweg geen kader is om aan te toetsen.
Biervliet laat zien waar dit over gaat
In Biervliet heeft een agrarisch familiebedrijf op eigen initiatief zonne-opwek, opslag en zware laadinfrastructuur gerealiseerd. Diezelfde locatie is inmiddels aangewezen als stallings- en laadplek voor het Zeeuwse openbaar busvervoer, dat vanaf december elektrisch rijdt. De reden was eenvoudig: daar was voldoende stroom beschikbaar.
Een investering op een boerenerf draagt daarmee een publieke taak. Dit gaat allang niet meer alleen over ondernemersbelang.
Wat wij vragen
De motie verzoekt het college om drie dingen:
1. Vóór 1 mei 2027 beleidsregels vaststellen voor energieopslag en laadinfrastructuur bij bedrijven in het buitengebied.
2. Met Veiligheidsregio Zeeland een vaste toetsingsroute afspreken, inclusief standaardoplossingen voor bluswater. Zodat het een checklist wordt in plaats van maatwerk per aanvraag.
3. Onderzoeken of die kaders in het omgevingsplan kunnen landen, zodat een apart afwijkingstraject op termijn niet meer nodig is.
Het landschap is geen bijzin
Voor D66 Hulst is dat laatste geen formaliteit. Het buitengebied is geen bedrijventerrein en moet er ook geen worden. Daarom vraagt de motie om landschappelijke inpassing die wordt vastgelegd in een inpassingsplan met instandhoudingsverplichting: aanleggen én in stand houden, controleerbaar en handhaafbaar.
Dat het kan, bewijst Biervliet opnieuw. Daar is het omliggende park aangelegd volgens de Zeeuwse bosvisie. Inpassing en tempo bijten elkaar niet, als je het vooraf regelt.
Regels vooraf, geen soepeler regels
Dit is uitdrukkelijk geen pleidooi om de teugels te laten vieren. Integendeel. Waar nu per geval wordt onderhandeld over inpassing en veiligheid, liggen de voorwaarden straks vast. Dat geeft de gemeente méér grip, niet minder, en de ondernemer weet vooraf waar hij aan toe is.
Hulst is bovendien een grensgemeente. Wie hier geen duidelijkheid krijgt, kijkt vanzelf over de grens.
Lees hier de concept motie.
Het net zit vol. In het buitengebied kun je dat niet samen oplossen.
D66 Hulst dient op 24 september een motie in die vraagt om vaste kaders voor energieopslag en laadinfrastructuur bij bedrijven in het buitengebied. Met nadrukkelijke aandacht voor het landschap.