7. Inrichting en Beheer van de Openbare Ruimte

D66 wil dat de openbare ruimte uitnodigt tot verblijf, ontmoeting en beweging. Een leefbare straat is veilig, schoon, groen en toegankelijk voor iedereen. Wij willen dat de gemeente deze ruimte behandelt als een gedeelde verantwoordelijkheid van overheid, bewoners en ondernemers. Daar staan we voor.

We willen dat de buitenruimte in onze gemeente verder vergroent, toegankelijker wordt en beter voorbereid is op klimaatverandering. We creëren meer ruimte voor voetgangers en fietsers, versterken veiligheid, en zorgen voor hoogwaardig onderhoud en duidelijke regels. Bewoners en ondernemers krijgen meer kansen om actief bij te dragen aan beheer en kwaliteit van hun straat of buurt. Daar gaan we voor.

Groen en klimaatbewust inrichten

Verstening van tuinen en pleinen vergroot hittestress, vermindert biodiversiteit en draagt bij aan wateroverlast. D66 vindt dat vergroening de norm moet zijn, ook op particulier terrein. Tegelijk willen we mensen motiveren, niet verbieden. Door slimme stimulansen kan de gemeente bewoners helpen vergroenen.

Zo maken we het verschil:

  • Gemeente voert een communicatiecampagne over de effecten van dicht betegelde tuinen op hittestress en wateroverlast;
  • Stimuleren van groene tuinen via gratis afvoer van tegels en pakketten met zaaigoed, boompjes en compost;
  • Gekapt groen wordt volledig gecompenseerd, waarbij de grootte en omvang van de terug te plaatsen boom zo dicht mogelijk bij dezelfde grootte moet komen als de gekapte boom;
  • Maximeren van bestrating bij tuinen in nieuwe of aangepaste bestemmingsplannen;
  • De gemeente maakt een actieplan voor de minst schaduwrijke buurten, met aanplant van bomen en aanleg van verkoelende parkjes (volgens de 3-30-300-regel);
  • De gemeente past de groenindex systematisch toe om vergroening per wijk meetbaar te maken en gebruikt deze als basis voor herinrichtingsbesluiten;
  • Bedrijventerreinen worden waar mogelijk vergroend, bijvoorbeeld door herinrichting, boomaanplant en het creëren van groene corridors.

Gebruik en eigenaarschap van openbare ruimte

Een fijne openbare ruimte is niet alleen een taak van de overheid. D66 wil bewoners de kans geven om (een deel van) hun straat of plein te beheren, mits er een goed plan ligt. Beheer in samenwerking met buurtbewoners vergroot betrokkenheid, verlaagt beheerkosten en versterkt de leefomgeving.

Zo maken we het verschil:

  • Bewonersinitiatieven voor overname van beheer door gemeente faciliteren;
  • Aantrekkelijke openbare ruimte als stimulans voor winkelgebied en horeca;
  • Bij herinrichting eerst ruimte voor voetgangers, dan groen, dan fiets, dan deelvervoer pas daarna autoparkeren en -rijbaan. (STOMP-principe);
  • Advies inwinnen bij aanwonenden en belangenorganisaties (o.a. cliëntenbelang, fietsersbond) bij herinrichting van straten;
  • De gemeente stelt gemeentegrond en budget beschikbaar voor buurtgroen, waarbij inwoners zelf beplanting mogen kiezen (zoals in het Appelboomproject);
  • Reclame-uitingen in de openbare ruimte worden eenduidig gereguleerd om overlast te verminderen en de ruimtelijke kwaliteit te vergroten.

Schoon, onderhoud en basisvoorzieningen

Een goed onderhouden openbare ruimte is een basisvoorwaarde voor leefbaarheid. D66 wil dat de gemeente structureel investeert in schoonhouden, kwalitatief onderhoud en voldoende voorzieningen in de buitenruimte. Dit vraagt om structurele middelen.

Zo maken we het verschil:

  • De gemeente verhoogt het onderhoudsniveau van groen, voetpaden en verlichting en borgt hiervoor een robuust budget;
  • Afvalbakken worden vaker geleegd op locaties waar nu structureel overlast is of waar veel bezoekers komen;
  • Bij herinrichting van pleinen en parken wordt expliciet ruimte gemaakt voor ontmoetingsplekken voor jong en oud, zoals sportplekken, jeu-de-boulesbanen en zitplekken;
  • Bij winkelgebieden en drukke plekken komt een openbaar toilet of een heldere afspraak met horeca.

Toegankelijkheid en veiligheid

De openbare ruimte moet goed toegankelijk zijn voor iedereen: jong, oud en mensen met een beperking. Ook veiligheid en overzichtelijkheid verdienen aandacht. D66 wil duidelijke regels voor uitstallingen en openbare voorzieningen in winkelgebieden.

Zo maken we het verschil:

  • Winkeliers maken gezamenlijk plan voor uitstallingen om hinder te beperken en toegankelijkheid te vergroten;
  • Herinrichting en schoonhouden in samenspraak met bewoners en ondernemers;
  • Robuust budget voor onderhoud op hoog niveau;
  • Winkelgebieden krijgen extra aandacht voor toegankelijkheid voor ouderen;
  • De gemeente verbetert de verlichting op fietspaden en drukke routes om sociale veiligheid en verkeersveiligheid te vergroten;
  • Handhaving op snelheid van fatbikes en e-bikes wordt geïntensiveerd om de veiligheid op fietspaden te verbeteren.

Fietsinfrastructuur en mobiliteit in de openbare ruimte

Fietsen en lopen zijn de basis van duurzame mobiliteit. D66 wil dat fietsinfrastructuur en fietsparkeren voorrang krijgen boven autoparkeren bij herinrichtingen. Tegelijk moeten keuzes goed afgestemd worden tussen gemeenten, met ruimte voor experimenten.

Zo maken we het verschil:

  • Bij herinrichting: eerst fietsparkeerplekken, dan autoparkeren;
  • Regionale afstemming fietsinfrastructuur;
  • Snelfietspaden, doorfietsroutes en gewone fietspaden worden afzonderlijk ontworpen en afgestemd;
  • Bij aanleg snelfietsroutes: liever ten koste van parkeerplaatsen dan van groen;
  • Bij verkeerslichten wordt geëxperimenteerd met Oxford Crossings (alles tegelijk op groen voor langzaam verkeer);
  • De gemeente zet in op onderhoud en verbetering van voet- en fietspaden, met extra prioriteit voor routes naar scholen, sportlocaties en OV-knooppunten;
  • Bij herinrichting van straten wordt onderscheid gemaakt tussen langzaam verkeer, elektrische fietsen en snelverkeer om de verkeersveiligheid te vergroten