12. Bestuur, Veiligheid en Handhaving

D66 staat voor een betrouwbare open overheid die integer, transparant en aanspreekbaar is. Goed bestuur betekent duidelijke spelregels, respectvolle omgang en ruimte voor echte participatie. Daar staan we voor.

Wij willen dat de gemeente zich niet alleen bestuurlijk verantwoordt, maar ook een actieve rol speelt in het versterken van de lokale democratie en het tegengaan van ondermijning. Daar gaan we voor.

Bestuurlijke betrouwbaarheid en integriteit

Integriteit is de basis van goed bestuur. D66 vindt dat volksvertegenwoordigers en bestuurders aan de hoogste normen moeten voldoen. Lokale controle en onafhankelijke meldpunten zijn daarbij cruciaal. Ook een sterke pers draagt bij aan controle op de macht.

Zo maken we het verschil:

  • Meldpunt of ombudsman voor integriteitskwesties instellen;
  • Gemeenteraad stimuleert onafhankelijke controle op bestuur;
  • Sterke lokale journalistiek ondersteunen als waakhond van de democratie;
  • Het integriteitsrapport dat aan het begin van iedere collegeperiode wordt opgesteld, wordt openbaar gemaakt en aanbevelingen worden aantoonbaar opgevolgd en periodiek besproken in de gemeenteraad;
  • Mogelijkheid onderzoeken voor zwaardere integriteitstoetsing, inclusief uitgebreidere VOG-screening of veiligheidschecks voor bestuurders, raadsleden en sleutelfunctionarissen.

Participatie en representatie

Participatie is alleen zinvol als deze eerlijk, duidelijk en inclusief is. D66 wil dat de gemeente participatie breder organiseert bij onderwerpen die brede betrokkenheid vereisen. Bijvoorbeeld een samenstelling van een burgerberaad via een gewogen loting.

  • Per onderwerp een inwonerspanel via loting inzetten;
  • Heldere spelregels over wat er te beslissen valt en wie meepraat;
  • Niet steeds dezelfde groep betrekken, maar streven naar representativiteit;
  • Ruimte geven voor co-creatie en duidelijke grenzen aan verwachtingen stellen;
  • Een pilot burgerberaad met gelote inwoners introduceren voor onderwerpen die brede betrokkenheid vereisen;
  • Participatieprocessen uitbreiden met doelgroepen die doorgaans niet aan tafel zitten, zoals jongeren, nieuwkomers en woningzoekenden.

Veiligheid en weerbaarheid

Ondermijning, witwaspraktijken en andere vormen van criminaliteit vragen om daadkrachtige, slimme en regionale samenwerking. D66 wil dat gemeenten nauwer samenwerken via de Veiligheidscoalitie Midden-Nederland voor bijvoorbeeld opleiding van boa’s, toezichthouders en beleidsmedewerkers over o.a. de praktische kant van bestuurlijke controles, kennis over de signalen van ondermijning en de eigen bevoegdheden.

Zo maken we het verschil:

  • BOA’s effectiever inzetten en regionale samenwerking versterken;
  • Regionale samenwerking via de Veiligheidscoalitie Midden-Nederland intensiveren;
  • Zichtbare handhaving versterken, met specifieke inzet op verkeersveiligheid (snelheid, e-bikes, fatbikes);
  • Heldere regeling treffen voor handhaving in natuurgebieden, inclusief structurele inzet en passende financiering;
  • De gemeente creëert lokale noodsteunpunten door de hele gemeente waar bewoners bij calamiteiten terechtkunnen voor informatie, eerste hulp en ondersteuning;
  • De gemeente gaat in gesprek met woningbouwcorporaties en andere projectontwikkelaars om autonome energievoorziening te realiseren in nieuwe en bestaande woningbouw;
  • De gemeente gaat de zelfredzaamheid bevorderen door laagdrempelig voorlichting te bieden aan bewoners en ondernemers hoe zij zich kunnen voorbereiden op verschillende crises. Bijvoorbeeld over lokale noodsteunpunten, digitale veiligheid, en noodpakketten.

Regionale samenwerking en governance

Veel bestuurlijke besluiten worden regionaal genomen in samenwerkingsverbanden zoals de Regio Gooi en Vechtstreek of de MRA. D66 wil dat deze samenwerking democratischer, transparanter en effectiever wordt, met duidelijke rolverdeling en betere controle door de gemeenteraad.

Zo maken we het verschil:

  • Democratische controle op gemeenschappelijke regelingen vergroten, zodat de gemeenteraad meer grip krijgt op regionale besluiten;
  • Samenwerking intensiveren met omliggende gemeenten, gericht op uitvoeringskracht;
  • Beter communiceren over de rol en betekenis van de MRA, zodat inwoners weten wat de regionale besluiten lokaal betekenen.

Asielopvang en noodopvang

Met de Spreidingswet is elke gemeente verantwoordelijk voor humane opvang van
statushouders en de aanwijzing van noodopvanglocaties indien daar landelijk om wordt verzocht. D66 wil dat de gemeente proactief handelt, duidelijke criteria opstelt, goed communiceert en veilige locaties aanwijst.

Zo maken we het verschil:

  • Meerdere kleinere opvanglocaties in plaats van één grote, zodat draagvlak behouden blijft;
  • Zorgvuldig zoeken naar structureel geschikte opvanglocaties, niet wachten op ad-hocvragen waardoor onder tijdsdruk besluiten genomen moeten worden;
  • Zelfredzaamheid van noodopvangbewoners stimuleren, bijvoorbeeld door mogelijkheden om zelf te koken en actief deel te nemen in de buurt;
  • We blijven de taalschool Globe ondersteunen zodat ook kinderen van de noodopvang onderwijs kunnen krijgen;
  • Heldere, snelle procedures voor nieuwe opvangvragen met transparante communicatie richting inwoners.

Onafhankelijke klachtbehandeling

Klachten van bewoners over de gemeente verdient een serieuze en onafhankelijke behandeling. D66 wil dat er een regionale ombudsman komt, om onafhankelijk en onpartijdig klachten van burgers over de gemeentelijke dienstverlening te behandelen, rekening houdend met de specifieke lokale situatie en regelgeving. Een eigen regionale ombudsman kan bovendien de gemeente helpen haar dienstverlening te verbeteren, door te leren van klachten en te adviseren over betere klachtafhandeling.

Zo maken we het verschil:

  • Regionale ombudsman instellen voor de Gooi en Vechtstreek.