1. Een ruimtelijk eiland

Hoe staat het ervoor?
De ruimte op ons eiland is schaars. Hoewel dat met onze wijdse polders gek klinkt moet ruimte worden verdeeld tussen bijvoorbeeld wonen, werken, parkeren, sporten, spelen, landbouw, water, natuur of toerisme. Dit ruimtegebrek bemoeilijk ook de bouw extra woningen. En dat terwijl
er al te weinig betaalbare woningen zijn op Goeree-Overflakkee. De woningcrisis raakt alle soorten huishoudens: starters, gezinnen en ouderen. Als gemeente hebben we de verantwoordelijkheid
om de beperkte ruimte slim te benutten en ervoor te zorgen dat iedereen een betaalbare, kwalitatief goede en duurzame woning kan vinden.

Belemmeringen

De afgelopen jaren is er in de gemeente Goeree-Overflakkee zeker stevig bijgebouwd, maar helaas nog niet voldoende om te voldoen aan de vraag.

De grootste belemmeringen daarin zijn:

  • Betaalbaarheid – Sociale huurwoningen hebben op dit moment een maximale kale huur van €900. De gemeente hanteert voor de categorie betaalbare koopwoningen een maximale verkoopprijs van €405.000. Voor veel mensen is dit alsnog boven budget.
  • Regelgeving – Het omgevingsbeleid van de provincie Zuid-Holland stelt dat er niet ” buitenstedelijk” gebouwd mag worden. Hierdoor worden we gedwongen om hoger te bouwen binnen de kernen, ten koste van bijvoorbeeld speeltuinen, groen en parkeerplaatsen.
  • Lange procedures – Veel woningbouwprojecten lopen vertraging op omdat er omwonenden bezwaar maken
    tegen de plannen. Geregeld leidt dit tot juridische procedures tot aan de Raad van State,
    dat gemiddeld 3 jaar duurt. Hierdoor komen veel projecten niet tot realisatie. Uiteraard kunnen bezwaren ook terecht zijn en projecten juist beter en mooie maken. Nog te weinig
    worden plannen voorgelegd bij omwonenden om het samen eens te worden.

Daarnaast hebben we ook steeds vaker hebben we te maken met wateroverlast én droogte. Extreem weer zet de zoetwaterbeschikbaarheid onder druk, dat nu juist zo belangrijk is voor mens, natuur, economie en landbouw.

Onze ideeën

D66 wil de woningcrisis op Goeree-Overflakkee aanpakken door te bouwen waar het kan, te reguleren waar het moet en te verduurzamen voor de toekomst. Wij streven ernaar meer
betaalbare woningen te realiseren en te bouwen met oog voor het klimaat. Zo scheppen we ruimte voor iedereen – of je nu starter, doorstromer of senior bent. We willen met name in de kleinere
kernen bouwen om zo de leefbaarheid te vergroten. Door innovatief te bouwen in creatieve woonvormen, zorgen wij ervoor dat onze dorpen leefbaar en toekomstbestendig blijven.

Betaalbaar wonen
D66 streeft naar een woningaanbod bestaande uit minstens dertig procent sociale huurwoningen. Om daar toe te komen moet de focus voor de komende jaren liggen bij het bijbouwen van sociale huurwoningen. Wij besteden specifiek aandacht aan woningen die
betaalbaar en geschikt zijn voor starters, gezinnen, een- en tweepersoonshuishoudens en senioren. Dit zorgt voor een evenwichtige verdeling, zodat alle inkomensgroepen toegang hebben
tot betaalbare en kwalitatief goede huisvesting. We behouden de starterslening om de kloof tussen mensen die bijvoorbeeld al 10 jaar een woning bezitten en starters te verkleinen. Wel beperken we het budget gezien dit een prijsopdrijvend effect op starterswoningen heeft.

Grondbeleid
Om meer invloed te krijgen op deze ontwikkeling is actief grondbeleid nodig waarbij de gemeente grond koopt om dit vervolgens te behouden, ontwikkelen en na ontwikkeling uit te geven. Daarvoor
passen we als gemeente vaker het voorkeursrecht toe, waarmee de overheid het recht krijgt om eerst te bieden op grond die een andere functie krijgt. In geval een grondeigenaar op eigen grond
plannen wil ontwikkelen na een bestemmingswijziging, kan de gemeente een het kostenverhaal opleggen om een deel van de publieke investering te bekostigen. We moeten echter ook kijken
naar alternatieve financieringsvormen omdat het kostenverhaal op dit moment niet voldoende oplevert. Onderzoek met diverse investeerders of alternatieve bekostiging mogelijk is bij
gebiedsontwikkeling.

Ogen open voor creatieve en innovatieve ideeën
Gezien de enorme schaarste aan woningen kan gekozen worden op tijdelijke locaties flexwoningen te bouwen voor doelgroepen die het acuut nodig hebben, zoals spoedzoekers, starters en arbeidsmigranten. Om stress van bewoners te voorkomen bij tijdelijke woningen neemt de gemeente minstens 5 jaar van tevoren een besluit over verlenging of verplaatsing van de huizen. Ook is D66 voorstander van (pré-)mantelzorgwoningen, waar je als ouder al in mag wonen vóórdat er een zorgindicatie is. Een aanleunwoning voor jongeren staan we niet toe. Iedere starter verdient een eigen plek buiten het terrein van zijn/haar ouders.

Een eerlijke woningmarkt
Om de woningmarkt toegankelijk te houden voor woningzoekenden, voert D66 maatregelen in tegen leegstand. Dit zorgt ervoor dat woningen beschikbaar blijven voor mensen die ze écht nodig
hebben.

  • Woonplicht – D66 behoudt de in 2022 ingevoerde zelfbewoningsplicht. Wanneer je een woning koopt, ben je verplicht er zelf in te gaan wonen. Dit voorkomt dat beleggers huizen opkopen en duur doorverkopen of verhuren.
  • Leegstandverordening – Woningen die onnodig lang leegstaan, kunnen verplicht worden weer te worden bewoond of verhuurd. Dit voorkomt dat schaarse woonruimte verloren gaat.

Stimuleren van doorstroming
Wij bevorderen doorstroming door regelingen zoals ‘Van groot naar beter’, waarbij ouderen worden gestimuleerd om naar kleinere, passende woningen te verhuizen. Dit maakt grotere gezinswoningen vrij voor jonge gezinnen. Als gemeente ondersteunen we hierbij met subsidies, begeleiding en het extra bijbouwen van de hiervoor benodigde seniorenwoningen. Om eenzaamheid tegen te gaan geven we de voorkeur aan ‘knarrenhofjes’ boven traditionele seniorenwoningen. Daarnaast bouwen we seniorenwoningen zo dicht mogelijk bij voorzieningen zodat de supermarkt, medische hulp en het dorpshuis op loopafstand zijn.

Hoogbouw vraagt om maatwerk en terughoudendheid
Hoogbouw tast de karakteristieke weidsheid van het landschap aan en doet afbreuk aan de identiteit van onze historische kernen. De hoogte van woningen binnen de bestaande dorpsgrenzen moet daarom passend zijn bij de huidige gebouwen.

Dorpskernen uitbreiden aan de randen
Het opofferen van de (al zeer zeldzame) stukjes groen binnen de kernen komt op zijn beurt de leefbaarheid niet ten goede. Met name in de kleinere dorpen draagt nieuwbouw bij aan de leefbaarheid. Bouwen buiten de grens van de bebouwde moet wat ons betreft kunnen zolang:

  •  dit niet ten koste gaat van natuur
  • gelijktijdig ontsluiting naar de bestaande hoofdwegenstructuur geregeld is of wordt
  • er voldoende parkeerruimte bijkomt, tenzij er al genoeg plaats is
  • rekening wordt gehouden met het voorzieningenniveau (onderwijs, gezondheidszorg, groen/parken)
  • er maatschappelijk draagvlak is en participatie plaatsvindt
  • er investingsbereidheid is bij de private sector
  • nieuwe wijken karakter en identiteit krijgen
  • het gezond en schoon is voor de toekomstige bewoners en er dus voldoende afstand is tot agrarische percelen (spuitzonering)

Verduurzaming van woningen
D66 maakt verduurzaming aantrekkelijk en haalbaar door het aanbieden van subsidies voor isolatie, warmtepompen, thuisbatterijen en andere energiebesparende maatregelen. Ook blijft de duurzaamheidslening in stand. Verplichte verduurzaming van sociale huurwoningen via woningcorporaties is essentieel. Gemeenten kunnen eigenaren en verhuurders ondersteunen
met informatie en financieringsopties om woningen energiezuiniger te maken en de energiekosten voor bewoners te verlagen.

Ruimte om te bewegen
De openbare ruimte moet worden ingericht op een manier die bewegen stimuleert. D66 wil daarom dat de gemeente inzet op het stimuleren hiervan door betere hardlooproutes, nog meer watertappunten, outdoor gyms, basketbalvelden, etc.

Groen voor iedereen
Alle inwoners hebben evenveel recht op een gezonde leefomgeving en gezonde lucht. Daarom willen we in alle dorpen voldoende groen en gaan we verstening tegen. Dat doen we met de 3-30-300 regel: vanuit ieder huis zie je minimaal drie bomen, 30% van de wijk of het dorp valt in de schaduw van een boom en vanuit ieder huis is binnen 300 meter een park te vinden of kun je een dorpsommetje starten.

Voorkomen van overstromingen en droogteschade
Om overstromingen en droogteschade te voorkomen, bouwen wij op geschikte locaties, rekening houdend met waterstromen en bodemeigenschappen, en investeren in natuur-inclusieve oplossingen. Dit beschermt kwetsbare gebieden en vermindert de druk op onze biodiversiteit. Alleen zo voorkomen wij toekomstige schade en bouwen wij aan een veerkrachtige en duurzame leefomgeving.

Uitbreiding van beleefbare natuur
Goeree-Overflakkee kent prachtige natuurgebieden. Zoals de Slikken van Flakkee, de Kwade Hoek en de Vlieger. Waar mogelijk breiden we natuurgebieden uit en maken we het beleefbaar. Bijvoorbeeld met een klimbos, uitkijktoren of mooie wandelroute.

Onze acties

Actief grondbeleid
In mei 2023 kregen we de hele raad achter een motie over actief grondbeleid, die het college verzocht:

te onderzoeken hoe dit in de toekomst vaker kan worden toegepast binnen de realisatie van woningbouw, bij voorkeur voor doelgroepen met een lager besteedbaar inkomen.
 
Spuiplein
Begin 2023 stelde het college voor om 21 woningen te bouwen op het Spuiplein. Hiervoor is een enorme grondsanering nodig, waardoor het project de gemeente zo’n €5 miljoen euro gaat kosten. Dit zijn hele dure woningen en belemmert bovendien parkeergelegenheid voor winkelend publiek. Ondernemers zullen hier in de toekomst dan ook last van krijgen. Daarom schreven we een alternatief voorstel dat het college verzocht om alleen het parkeerterrein op het Spuiplein op een klimaatadaptieve manier te renoveren. Dit vereist een minder uitgebreide grondsanering dan bij woningen, waardoor het hoogstwaarschijnlijk goedkoper uit zou vallen. Het voorstel werd helaas verworpen.