Wonen in Borne

D66 wil voldoende woonplekken voor iedereen. Al onze straten en buurten hebben een gevarieerd en betaalbaar woonaanbod nodig. Daarom voegen wij vooral woningen toe voor kleine huishoudens én zorgen wij dat het aandeel (sociale) huurwoningen omhoog gaat. Bovendien willen wij dat nieuwe woningen zorggeschikt zijn.

Borne kan nog stevig groeien als onderdeel van de groei van heel Twente. Dat gaat naast nieuwbouw vooral over: “hoe vinden we voldoende woonplekken voor iedereen”, ook in bestaande gebouwen.

Dat vraagt om een gemeente die daar actief op stuurt en regie neemt.

Wonen in Borne

De woningmarkt werkt niet meer: woning- en huurprijzen zijn te hoog en er is sprake van woningnood. Dat geldt voor heel Nederland en Borne is daarop helaas geen uitzondering. Borne is een fantastisch dorp om te wonen maar is voor te veel jongeren onbetaalbaar geworden. Een deel van de oorzaken kan alleen door de Rijksoverheid worden opgelost. Wij richten ons in dit verkiezingsprogramma daarom op de problemen waarbij onze gemeente zinvolle maatregelen kan nemen.

Voor ons is de opgave “hoe vinden we voldoende woonplekken voor iedereen” net zo belangrijk als nieuwbouw.

Onze woningvoorraad is onevenwichtig opgebouwd

De woningvoorraad in Borne is onevenwichtig opgebouwd. Gemiddeld zijn onze woningen te groot (want eengezinswoningen) en te duur. Zeker in de Bornsche Maten is (veel) te weinig aanbod in het betaalbare segment. Wij streven naar een evenwichtige verdeling in elke buurt, via de verdeelsleutel 30% sociale huur, 40% middenhuur of betaalbare koop en 30% vrije sector (duurdere koop of huur).

Het aandeel (sociale) huurwoningen in Borne moet omhoog!

  • D66 Borne wil dat al onze straten en buurten een gevarieerd woningaanbod kennen. Geen villawijken of straten met alleen maar sociale woningbouw, maar overal een goede mix voor oud en jong, en voor alle inkomensgroepen.

We wonen te groot

In Nederland hebben we per persoon méér m2-woonoppervlak tot onze beschikking dan in de ons omringende landen. Dat komt doordat het grootste deel van onze woningvoorraad uit de jaren ’60 en ’70 komt. In die tijd werden er vooral eengezinswoningen gebouwd – en ook nu nog zien we dat type woningen het liefst wordt aangeboden door projectontwikkelaars.

Onze samenleving is echter sterk veranderd: de gemiddelde huishoudgrootte is sterk afgenomen door vergrijzing en doordat partners tegenwoordig makkelijker uit elkaar gaan dan 50 jaar geleden.

Wat wij willen:

  • D66 Borne wil dat al onze straten en buurten een gevarieerd woningaanbod kennen. Geen villawijken of straten met alleen maar sociale woningbouw, maar overal een goede mix voor oud en jong, en voor alle inkomensgroepen.

  • Bij grootschalige nieuwbouw een veel groter aandeel woningen voor kleine huishoudens afdwingen.

  • Bij inbreidingslocaties uitsluitend inzetten op woonruimtes voor kleine huishoudens.

  • Leegstand gaan we actief aanpakken! We beginnen bij omvorming van bestaand vastgoed, zoals kantoorpanden en winkels.

  • Woning- en kavelsplitsing actief bevorderen, inclusief het zogenaamde “optoppen” (toevoegen van een woonlaag op bestaande panden).

We willen het voor ouderen makkelijker maken om hun bestaande grote
woning te verlaten

Nederland vergrijst. Als kinderen het huis uit zijn en/of als een partner is overleden, blijven veel bewoners in hun oude, te groot geworden woning wonen. Dat kan verschillende redenen hebben, van ‘goede herinneringen en fijne, vertrouwde woning’, tot ‘geen geschikte woonruimte dichtbij beschikbaar’ en ‘verhuizen naar een andere huurwoning is duurder’.

Wat wij willen:

  • In elke buurt voldoende zorggeschikte woningen voor senioren realiseren, bijvoorbeeld via het ‘Woonwies’-concept zoals wordt gerealiseerd in o.a. Losser: dit zijn woningen voor ouderen waar je zelfstandigheid woont maar waar zorg en gezelligheid altijd dichtbij zijn. Je hoeft dus niet te verhuizen als je ouder wordt of meer hulp nodig hebt.

  • In de prestatieafspraken met de woningcorporaties opnemen dat ouderen die kleiner willen gaan wonen niet ‘gestraft’ worden met een hogere huur.

  • Naast mantelzorgwoningen, willen we dat ook pré-mantelzorgwoningen mogelijk worden gemaakt.

Huizen zijn te duur en dat vertaalt zich in veel te hoge grondprijzen

Onze overheid is sinds de jaren ’80 eigen woningbezit fors gaan promoten. Niet alleen door de hypotheekrenteaftrek, maar ook door bijv. premie-A woningen. Woningbouwverenigingen zijn tegelijkertijd ‘omgevormd’ tot woningcorporaties en in hun mogelijkheden beperkt o.a. door de verhuurdersheffing.

De prijzen van woningen – en vooral de onderliggende waarde van de grond – zijn daardoor enorm gestegen. Door die hoge grondprijzen is het bijna onmogelijk geworden om sociale woningbouw te realiseren zonder dat er geld bij moet. En als gemeente is het vervelend om via grondprijzen te moeten subsidiëren (om betaalbare bouw te kunnen realiseren) als vervolgens na een aantal jaren de woning verkocht wordt en de winst door anderen dan de gemeente wordt opgestreken.

Kortom: grond is cruciaal. Bezit van grond is een stuurmiddel, op korte termijn (welke type woning) en op lange termijn (woningen betaalbaar houden).

Wat wij willen:

  • D66 wil dat Borne weer zelf de regie neemt in woningbouw door zelf te ontwikkelen en zelf een grondportefeuille op te bouwen.

  • Daarvoor dient de gemeente weer een grondbedrijf op te bouwen. Dat kan zelfstandig, maar waarschijnlijk beter door expertise te bundelen met buurgemeenten. Actief grondbeleid, dus actieve verwerving van grondposities is noodzakelijk.

  • De gemeente blijft waar mogelijk eigenaar van de grond, en verkoopt deze niet (ook niet voor bijv. transformatorhuisjes).

  • Ook grond voor woningbouw gaat de gemeente niet meer verkopen, maar uitgegeven in erfpacht. Zolang de gemeente kan lenen tegen een lager rentepercentages dan de hypotheekrente (en de canon daarop afstemt) levert dit de gemeente inkomsten op én is dit niet duurder voor bewoners.

  • Om het effect van prijsstijgingen nog verder in te dammen, willen wij dat de gemeente coöperaties woonvormen bevordert, zoals deze bijv. in Duitsland en Oostenrijk gemeengoed zijn. In een wooncoöperatie ben je gemeenschappelijk eigenaar, en “huur” je van jezelf. Je kunt alleen eigenaar zijn als je er zelf woont, en je aandeel gaat bij vertrek altijd terug naar de coöperatie. Waardestijgingen blijven zo in de coöperatie en leiden niet tot huurstijgingen.

Andere punten die D66 Borne belangrijk
vindt

  • Kavels voor woningbouw zijn wat ons betreft zo klein mogelijk: daarmee kunnen prijzen van woningen zo laag mogelijk gehouden worden, juist voor mensen met een krap budget. Om die kleinere kavels hoort dan wel meer gemeenschappelijk groen: daarmee stimuleren we onderling contact.

  • De groep met een urgentieverklaring groeit. Daarom zouden we op een aantal plaatsen permanent gebouwen moeten reserveren voor ‘urgenten’. Of dit nou statushouders zijn, of mensen die net uit een scheiding komen: er is snel een plek beschikbaar.

  • Als woningen, schuren of kantoren lang leeg staan of slecht onderhouden worden willen wij sneller en steviger ingrijpen. Daar is een juridisch instrument voor: het zogenaamde Welstandsexces. Om dat instrument in te kunnen zetten, moet Welstandsexces opgenomen zijn in het gemeentelijk beleid. Dat wil D66 Borne snel regelen!

  • Goede regels zijn belangrijk, maar hebben geen effect als we ze niet handhaven. Daarom wil D66 Borne dat we Handhaving versterken in onze gemeente, in de volle breedte.