Bestuur en burgerrelatie

voor het bestuur en de relatie met de inwoners:

De afgelopen jaren heeft de gemeente Alkmaar belangrijke stappen gezet op het gebied van participatie. Er staat inmiddels een stevige structuur waarin inwoners, organisaties en ondernemers kunnen meedenken en meepraten over beleid, projecten en plannen. D66 Alkmaar vindt het nu belangrijk dat deze structuur niet alleen op papier staat, maar ook consequent en serieus wordt toegepast.
Participatie is waardevol omdat het de gemeente dichter bij de samenleving brengt. Inwoners en betrokken organisaties hebben vaak kennis, ervaringen en ideeën die de kwaliteit van beleid en besluiten verbeteren. Door die inzichten mee te nemen, worden plannen beter afgestemd op wat er leeft in de stad en ontstaat er meer draagvlak voor de keuzes die worden gemaakt.

Tegelijkertijd moeten we ons realiseren dat participatie niet betekent dat elke beslissing aan inwoners wordt overgelaten. Als volksvertegenwoordigers worden raadsleden gekozen om uiteindelijk knopen door te hakken en verantwoordelijkheid te nemen. Maar de uiteindelijke beslissingen worden sterker en rechtvaardiger wanneer ze mede gevoed zijn door de kennis, creativiteit en betrokkenheid van Alkmaarders.

Vertrouwen is het fundament van een goed functionerende democratie. Zonder vertrouwen in de overheid en in elkaar, verliest beleid zijn draagvlak en verzwakt het maatschappelijke gesprek. D66 Alkmaar vindt dat politiek begint bij betrouwbaarheid, openheid en wederzijds respect; niet alleen in wat we besluiten, maar vooral in hoe we dat doen. In de gemeenteraad betekent dat een manier van politiek bedrijven die scherp is op de inhoud, maar fatsoenlijk in de omgang. Het debat mag stevig zijn, maar moet altijd gericht blijven op samenwerking en resultaat. D66 Alkmaar blijft zich inzetten voor een constructieve, verbindende en realistische politiek, waarin de belangen van inwoners vooropstaan en waarin verschillen niet worden uitvergroot, maar overbrugd.
 
Om het vertrouwen in de lokale politiek concreet te versterken, wil D66 Alkmaar dat de gemeente periodiek meet hoe inwoners het gemeentebestuur ervaren. Landelijk ligt het vertrouwen in de politiek rond de 30%, maar wij vinden dat Alkmaar daarboven moet uitstijgen. Ons streefcijfer is minstens 55% vertrouwen in de lokale politiek; een ambitieus maar haalbaar doel. Dat percentage is voor ons niet alleen een meetpunt, maar ook een richtinggevend uitgangspunt: het motiveert ons om beleid, communicatie en dienstverlening steeds te toetsen aan de vraag of ze bijdragen aan meer vertrouwen bij inwoners.
 
Vertrouwen begint bij de manier waarop de gemeente met haar inwoners omgaat. Inwoners en ondernemers moeten kunnen rekenen op een gemeente die meedenkt in plaats van tegenwerkt. Te vaak lopen mensen vast in ingewikkelde formulieren, lange wachttijden of eindeloze doorverwijzingen. D66 Alkmaar wil een overheid die sneller handelt, duidelijk communiceert en uitgaat van vertrouwen. Waar mogelijk kiezen we voor een “ja, mits”, bijvoorbeeld bij een vergunningaanvraag of het zoeken naar een oplossing in het sociaal domein. Soms is een “nee, want” passend, bijvoorbeeld wanneer regels of veiligheid dat vereisen. Het gaat erom dat de gemeente consequent onderzoekt welke ruimte de regels bieden en inwoners daar helder over informeert.
 
Maatwerk staat daarbij centraal: samen met de inwoner zoeken naar wat wél kan, binnen de regels en mogelijkheden. Dat vraagt om duidelijke taal, eenvoudige procedures en meer ruimte voor persoonlijk contact. Door processen te vereenvoudigen en te automatiseren waar dat kan, creëren we tijd voor menselijke aandacht waar dat nodig is. Zo bouwen we aan een gemeente die toegankelijk, rechtvaardig en betrouwbaar is en daarmee aan een Alkmaar waarin het vertrouwen in de politiek groeit.

Transparantie is de basis voor vertrouwen in de overheid. Voor inwoners en betrokken organisaties moet helder en inzichtelijk zijn hoe in de gemeente Alkmaar besluiten tot stand komen, welke keuzes er worden gemaakt en wat er met gemeenschapsgeld gebeurt. Een open en inzichtelijke overheid zorgt niet alleen voor vertrouwen, maar maakt het ook mogelijk dat inwoners mee kunnen denken en signaleren wanneer dingen beter kunnen. D66 Alkmaar wil daarom dat de gemeente het goede voorbeeld geeft in openheid en verantwoording.
Concreet stellen we voor dat ieder gemeentelijk project boven de €3 miljoen een inzichtelijke en toegankelijke voortgangsrapportage krijgt. Deze rapportage biedt inzicht in kosten, planning en de maatschappelijke doelen die met het project worden nagestreefd. De informatie wordt helder en begrijpelijk gepresenteerd en via een open online dashboard beschikbaar gesteld. Zo kan iedere Alkmaarder eenvoudig volgen waar de gemeente mee bezig is, hoe belastinggeld wordt besteed en welke resultaten worden geboekt. Dit versterkt de controleerbaarheid van het bestuur én het vertrouwen van inwoners in hun gemeente.

De afgelopen decennia zijn steeds meer zaken die voorheen publiek geregeld werden uitbesteed. Soms ten goede, maar soms ook ten kwade. Het is vaak verleidelijk om een ingewikkeld dossier uit te besteden wanneer je als gemeente de ambtelijke capaciteit niet hebt, maar op den duur creëer je daarmee een ambtelijk apparaat dat over steeds minder kennis van zaken beschikt en lever je juist in op efficiëntie. Daarom wil D66 Alkmaar dat er kritisch gekeken wordt naar uitbesteding en externe inhuur en waar dat verstandig is inzetten op uitbreiding van de eigen ambtelijke organisatie.

D66 Alkmaar gelooft dat samenwerking tussen gemeenten soms nodig is om de kwaliteit van voorzieningen, dienstverlening en financiële stabiliteit te waarborgen. Kleine gemeenten staan steeds vaker onder druk en samen optrekken kan kansen bieden om sterker te staan. Tegelijkertijd vinden wij dat dit nooit een proces mag zijn dat van bovenaf wordt opgelegd: het is altijd de wens van de betrokken gemeenschap zelf die centraal staat. Alkmaar staat als centrumgemeente daarom open voor gesprekken over fusies of intensieve samenwerking, maar alleen als omliggende gemeenten daar zelf voor kiezen en het ook voordelen oplevert
voor Alkmaar en de regio.
In Alkmaar werken we al met 13 dorpsagenda’s, waarin inwoners uit dorpen en kernen zelf mede richting geven aan hun toekomst. Dit model laat zien dat het mogelijk is om lokale identiteit te behouden binnen een grotere gemeente, met ruimte voor maatwerk en eigen accenten. Mocht een omliggende gemeente de stap naar Alkmaar willen zetten, dan wil D66 ditzelfde principe hanteren: samengaan mét behoud van lokale zeggenschap en herkenbaarheid. Zo zorgen we ervoor dat groter worden niet betekent dat de eigenheid verdwijnt.

D66 Alkmaar vindt dat de kwaliteit van gemeentelijke verordeningen beter moet. Op dit moment zijn ze vaak te ingewikkeld en is niet altijd duidelijk genoeg voor wie de regels gelden of wat er met specifieke begrippen precies bedoeld wordt. Dat kan tot verwarring leiden bij inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers. Wij willen dat iedere verordening begint met een helder inleidend artikel waarin staat op wie de regels van toepassing zijn en waarin gebruikte begrippen begrijpelijk en eenduidig worden omschreven. Die begrippen moeten vervolgens consequent door de hele verordening heen worden gebruikt. Op die manier wordt de duidelijkheid en daarmee ook de rechtszekerheid vergroot en wordt het voor inwoners en organisaties makkelijker om te begrijpen welke rechten en plichten er gelden, zeker bij verordeningen die gaan over participatie en meedoen in de stad.