Een coalitie die raadsbreed en resultaatgericht werkt; met een formatie in alle transparantie.

Allereerst wil D66 uiteraard felicitaties uitdelen. Aan GemeenteBelangen die de grootste blijft, aan VoortVarend voor hun grote groei, aan LokaalLiberaal die als zelfstandige partij 2 zetels haalt en aan de VVD die bij haar terugkomst 2 zetels haalt. En natuurlijk aan D66 die weliswaar geen zetel kan plussen, maar toch een solide groei laat zien. We verwelkomen liefst 300 extra kiezers en hen willen we welkom heten; en uiteraard aan alle kiezers dankjewel.
En als ik zo vrij mag zijn, dat deden we met een vernieuwd team waarin routine en frisse energie elkaar vonden. Ik ben heel blij dat de top 5 met alleen maar nieuwe namen voor de Voorster politiek die zo enthousiast campagne heeft gevoerd en ook bereid is om de komende jaren betrokken te blijven. Als jullie lijsttrekker ben ik daar enorm trots op en ook heel blij mee.
Maar ik ben er ook blij mij als eenmansfractie aan de slag te gaan. Bij ieder debat het woord kunnen voeren; daar verheug ik me op.
De verkiezingsuitslag in Voorst laat een verschuiving zien in het politieke landschap. Waar enkele traditionele partijen licht terrein hebben verloren, is er tegelijkertijd sprake van groei bij partijen die nadrukkelijker inspelen op lokale sentimenten en specifieke maatschappelijke thema’s.
GemeenteBelangen blijft de grootste partij, maar heeft licht ingeleverd net als GroenLinks/PvdA. Het CDA heeft een zetel verloren. Daartegenover staat groei bij Voortvarend Voorst, dat fors heeft gewonnen, en in mindere mate bij LokaalLiberaal en de VVD. D66 heeft ook een duidelijke groei doorgemaakt in stemmenaantal. Deze stemmen kwamen meer dan voorheen uit diverse kernen van de gemeente en gespreid over verschillende kandidaten. D66 verstevigt kortom haar positie in de gemeente.
Deze uitslag wijst er volgens ons op dat thema’s als leefbaarheid, lokale identiteit en vraagstukken rond asiel en opvang nadrukkelijker op de voorgrond staan. Tegelijkertijd zien wij dat geen stabiele coalitie kan worden gevormd op basis van één dominante stroming.
Wij denken daarom dat samenwerking gezocht moet worden tussen partijen met verschillende electorale bewegingen.
Het ligt voor de hand hierbij te starten met een gesprek tussen de twee grootste partijen. De grootste en de grootste winnaar. Indien hier een basis van samenwerking gevonden kan worden, met name rondom eerder genoemde thema’s dan kan hierna gezocht worden naar een of enkele partijen die helpen deze coalitie tot een meerderheid te brengen.

Wij adviseren de verkenner om in de verkenning te starten met een ordening op grond van de thema’s die in de verkiezingsuitslag een grote rol hebben gespeeld. Dat wil zeggen lokale identiteit, asiel en opvang. In deze dossiers liggen de opvattingen van partijen niet vanzelfsprekend in elkaars verlengde.
Het ligt, zoals bij het vorige agendapunt al gezegd, voor de hand hierbij eerst te investeren in een verkenning of er overeenkomsten zijn tussen GemeenteBelangen en VoortVarendVoorst. Maar laat de tijd die u heeft geen beperking zijn om wel verder te kijken naar andere partijen.
Wanneer de verkenner een ordening heeft aangebracht langs deze inhoudelijk lijn zal moeten blijken of en in welke samenstelling een coalitie verder vorm kan krijgen. D66 is benieuwd in uw rapport te lezen welke bevindingen u heeft op dit punt.
Deze opgave is niet gering en in dat kader willen wij de verkenner nog een volgend verzoek doen. Het bijeenbrengen van de uiteenlopende perspectieven vraagt iets van ons als gemeenteraad. Wij zullen elkaar beter moeten gaan begrijpen en bereidheid tonen elkaar ruimte te gunnen. We moeten komen tot gezamenlijke normen en waarden, GL/PvdA refereerde hier al aan. We moeten gaan leren om, met respect voor ieders rol en verantwoordelijkheid beter samen gaan werken.
Zo doen we samen recht aan de verkiezingsuitslag, maar zo zijn we ook in staat is om op gevoelige en polariserende dossiers tot gedragen en uitvoerbare keuzes te komen. Het brengt ons bovendien bestuurlijke stabiliteit waar GB terecht op wees.
Ik zal u straks ook nader toelichten waarom dit voor D66 zo belangrijk is. Ons concrete verzoek aan de verkenner is om naast de inhoudelijke ordening zoals hierboven beschreven, ook te kijken naar de bestuursstijl van partijen die in een coalitie toetreden. Een succesvolle coalitie vindt elkaar, wat ons betreft, op inhoud én op bestuursstijl. Wij hopen dat de verkenner dit thema mee wil nemen in het advies.
In het kader van de verkenning naar een nieuw te vormen college in Voorst wil D66 nog enkele overwegingen meegeven. Ik kondigde het zojuist al aan.
De fase waarin Voorst zich bevindt vraagt niet alleen om een werkbare coalitie, maar om een bestuurlijke stabiliteit dat in staat is richting te geven, keuzes te maken en voortgang te realiseren.
Onze gemeente kent een traditie waarin besluitvorming geleidelijk, beschouwend en gestaag verloopt. Door bewegingen in de regio zien wij dat Voorst zich op een punt begeeft waarin die benadering enigszins onder druk komt te staan. Omliggende gemeenten en de provincie verlangen van ons dat wij sneller, meer doortastend en ambitieuzer handelen. Politiek leiderschap tonen, ook als het lastig word. Precies dat waar de VVD al aandacht voor vroeg.

 D66 ziet geen noodzaak voor herindeling van de gemeente Voorst, maar in de discussie over onze bestuurlijke toekomst moeten wij op urgente dossiers zoals woningbouw, energietransitie, de toekomst van de agrarische sector in onze gemeente meer doen dan enkel zorgvuldig en beschouwend handelen: de gemeente Voorst moet richting bepalen, het tempo opvoeren en het vermogen tonen om knopen door te hakken. Alleen zo blijven wij een duurzame, toekomstbestendige zelfstandige gemeente.
Een volgende coalitie en daaruit volgend een College dient volgens D66 niet alleen verbindingen  te realiseren, maar vooral ook het vermogen om verschillen te vertalen naar richting en uitvoering. Dat vraagt om een bestuursstijl die niet primair gericht is op het dempen van tegenstellingen, maar om politiek leiderschap. Uiteraard zijn stabiliteit en samenhang belangrijk, maar de huidige fase van Voorst vraagt om een aanvullende kwaliteit: het organiseren van besluitkracht en daarmee bestuurskracht.
D66 kan die rol vervullen door uiteenlopende perspectieven te verbinden aan concrete keuzes, door tempo en draagvlak in balans te brengen en door duidelijke financiële en inhoudelijke kaders te stellen. Daarmee ontstaat niet alleen een werkbare samenwerking tussen partijen met verschillende opvattingen, maar ook een bestuur dat in staat is om noodzakelijke besluiten te nemen en voortgang te realiseren. Juist dat is essentieel voor de positie van Voorst als zelfstandige en toekomstbestendige gemeente.
Ik vertrouw erop u hiermee een bruikbare overweging mee te geven voor uw verdere verkenning. Wij hebben hier veel vertrouwen in en zijn u dankbaar dat u met uw expertise ons verder kunt brengen in dit proces.
Tenslotte wil ik een vraag stellen aan de collega’s: Bent u bereid onze verkenning, informatie en formatie in alle transparantie te doen? Dus met de deuren van deze raadszaal open, de gordijnen weg. Conform het Wageningse model.
 
Hoewel diverse partijen hier positief op reageerden, zijn er geen afspraken gemaakt of dit model ook in Voorst wordt toegepast.

Hier lees je onze brief aan de verkenner.