Lokale democratie en goed bestuur

Beeld: Provincie Noord-Brabant


Alle politiek is lokale politiek. De beste besluiten worden gemaakt door mensen actief te betrekken. D66 wil dat gemeenten meer met hun inwoners optrekken om de stad samen vorm te geven. Daar doen we veel nieuwe voorstellen voor. Mensen die minder goed mee kunnen komen willen we actief betrekken. De overheid moet weer een menselijk gezicht krijgen.

Burgers bij het bestuur

We stimuleren het gebruik van instrumenten van directe democratie zoals referenda, burgerfora, agenderingsrecht en burgerbegrotingen. Drempels voor het opstarten van deze instrumenten worden verlaagd en ondersteuning wordt uitgebreid.

Start met buurtbudgetten

We voeren een buurtbudget in. Naar voorbeeld van Antwerpen en vele andere gemeenten buiten Nederland komt 1% van de gemeentebegroting in handen van de inwoners zelf. Iedere buurt krijgt daarnaast wat ons betreft een eigen budget. Inwoners kunnen zelf bedenken hoe ze de buurt groener, socialer of gezonder kunnen maken met dat budget.

Doe het samen

We voeren het recht op samenwerken in: het recht voor bewoners en organisaties om samen te werken met de gemeente om maatschappelijke doelen te behalen. Met het uitdaagrecht krijgen buurtnetwerken de mogelijkheid om zelf overheidstaken op een alternatieve wijze uit te voeren. Hiervoor maken we afspraken tussen organisaties, vertegenwoordigers, onafhankelijke procesbegeleiders en de bewoners. Met het recht op overname kunnen bewoners gebouwen van de gemeente overnemen om te gebruiken voor maatschappelijk belang.

Jeugdraad

Om jongeren te betrekken en te interesseren in de politiek richten we een jeugdraad op waarin jongeren tot 18 jaar zitting nemen. Zij discussiëren daarin over dezelfde onderwerpen als de gemeenteraad en zij mogen daarin de gemeenteraad adviseren.

Recht op vergissen

We introduceren het recht op vergissen. Als inwoners onbewust een fout maken in het contact met de gemeente worden ze hier niet direct voor gestraft. In plaats van een boete te ontvangen krijgt iemand de kans om de fout recht te zetten. Dit draagt bij aan een betere relatie tussen inwoners en de gemeente.

De gemeente communiceert in begrijpelijke taal

D66 vindt het essentieel dat de gemeente helder en toegankelijk communiceert met haar inwoners. Informatie moet begrijpelijk zijn voor iedereen, ongeacht achtergrond of opleidingsniveau. Door simpelere taal te gebruiken (niveau B1), zorgen we ervoor dat inwoners zich beter kunnen informeren, meedenken en deelnemen aan de gemeentelijke besluitvorming.

We maken gemeentelijke informatie beschikbaar en vindbaar voor iedereen

De gemeente is verantwoordelijk voor belangrijke ondersteuning van inwoners. Daarom is het essentieel dat de gemeentelijke website voor iedereen toegankelijk is. Het is belangrijk dat de gemeente samenwerkt met diverse doelgroepen om de website te testen en te zorgen voor gebruiksvriendelijke interfaces voor álle inwoners. Alleen door inclusieve digitale toegankelijkheid te waarborgen, kunnen we ervoor zorgen dat alle burgers gelijkwaardig kunnen deelnemen aan het gemeentelijke beleid en diensten.

Een aanspreekbare gemeente

Inwoners hebben het recht op persoonlijk contact met een ambtenaar. Binnen de gemeente wordt niet doorverwezen maar overgedragen. Ook moet de gemeente buiten kantoortijden aanspreekbaar zijn zodat werkenden ook terecht kunnen bij hun gemeente voor vragen.

De digitale gemeente

We zorgen voor goede informatievoorziening voor inwoners, waaruit het wie, wat, waarom en wanneer van een besluit helder blijkt. De uitbreiding van digitale dienstverlening moet gepaard gaan met uitstekende privacy waarborgen én effectieve cybersecurity om bestuurlijke systemen te beschermen tegen hacks en datalekken. Wij pleiten daarom voor het vergroten van bewustwording onder ambtenaren en bestuurders, investeringen in het gemeentelijke ICT-budget en een versterking en verbetering van het informatiebeheer.

De open gemeente

Als iets met publiek geld gemaakt is, moet het ook open zijn. Data en software van de gemeente zijn in de basis open, inzichtelijk en gedeeld. De gemeente en haar leveranciers zijn ook transparant over de toepassingen van algoritmes en sensoren. We gaan daarin verder dan de privacywetgeving voorschrijft. Voor algoritmes moet altijd een optie voorhanden zijn waarbij een mens kan ingrijpen: algoritmes zullen nooit de besluitvorming bepalen.

Goede ondersteuning van de democratische controle

Raadsleden moeten hun werk goed kunnen doen. Griffie en rekenkamer ondersteunen de raad met de uitvoering van zijn controlerende taak. Daarom willen we een actieve gemeentelijke rekenkamer en griffie, met slagkracht. In het nieuwe gemeentehuis komen fractiekamers waar raadsleden kunnen werken en overleggen.

Sterke lokale pers

Journalisten brengen de lokale politiek naar onze inwoners. Ze maken daarmee onze democratie krachtig. D66 wil de lokale journalistiek versterken, zonder dat de onafhankelijke positie van journalisten hierdoor wordt aangetast, bijvoorbeeld door een fonds op te richten met een onafhankelijk bestuur.