Digitale veiligheid staat op de agenda

Een jaar geleden stelde D66 die vraag al nadrukkelijk in de gemeenteraad van Stichtse Vecht. Inmiddels is er iets veranderd: digitale en informatieveiligheid is niet langer een onderwerp waar alleen D66 aandacht voor vraagt. De hele gemeenteraad ziet het belang en wil weten hoe we ervoor staan, welke risico’s er zijn en hoe de raad daarop kan sturen. 

Dat is een ontwikkeling waar we als D66 blij mee zijn. Want goede politiek begint wat ons betreft bij het op de agenda zetten van onderwerpen die belangrijk zijn voor inwoners – ook als het belang daarvan niet direct door iedereen wordt gezien. 

Tijdens de behandeling van de programmabegroting in oktober 2025 bracht D66 digitale veiligheid nadrukkelijk onder de aandacht. In de risicoparagraaf was slechts een klein zinnetje gewijd aan de mogelijke risico’s van een cyberaanval. Wij schrokken van de verhouding tussen de omvang van het risico en de beperkte aandacht ervoor. Daarom dienden we een amendement in om dit risico expliciet mee te nemen als indicator in de P&C-cyclus. 
Op dat moment was er in de raad nog weinig behoefte om hier extra op te sturen. De gemeente deed immers al veel aan cybersecurity, de raad werd hierover geïnformeerd en er liep bovendien een Rekenkameronderzoek naar digitale veiligheid. 
Daarom brachten we ons amendement uiteindelijk niet in stemming. 
Achteraf bleek het Rekenkameronderzoek een belangrijk kantelpunt. Het rapport Digitale Veiligheid in Stichtse Vecht liet zien dat er wel degelijk belangrijke stappen nodig waren om de informatiebeveiliging verder op orde te brengen. 
Voor D66 was daarmee duidelijk: wij moeten als raad beter in positie komen om onze controlerende en kaderstellende taak te kunnen vervullen en onze gemeente veilig te houden. 

Op 27 januari 2026 werd het Rekenkamerrapport in de raad besproken. D66 diende daarbij een motie in om de sturing en informatievoorziening over digitale veiligheid te verbeteren. Die motie werd unaniem aangenomen. Daarmee werd het onderwerp nadrukkelijk van de hele gemeenteraad. De motie leidde tot de peilnota over de rapportage en sturing op informatieveiligheid die we nu hebben besproken. En juist die bespreking laat goed zien hoeveel er in een jaar kan veranderen. 

Waar we een jaar geleden nog vooral moesten uitleggen waarom dit onderwerp belangrijk is, ging het gesprek nu over een veel concretere vraag:  Welke informatie hebben wij als gemeenteraad nodig om onze controlerende en kaderstellende rol goed te kunnen vervullen? 

Tijdens de bespreking kwamen vanuit verschillende fracties vergelijkbare vragen naar voren. 
Een groen, oranje of rood bolletje is bijvoorbeeld niet genoeg. Wat betekent groen precies? Welke risico’s zitten er nog achter? En kan een hoog percentage dat aan een norm voldoet alsnog een belangrijke kwetsbaarheid verhullen?  Ook werd gevraagd naar de ontwikkeling in de tijd: worden we daadwerkelijk weerbaarder? Welke indicatoren zijn daarvoor nodig? Hoe staat het met continuïteit van kritieke processen, privacy en datalekken? En hoe gaan we om met risico’s bij leveranciers en andere organisaties waarvan onze dienstverlening afhankelijk is? 
Dat zijn precies de vragen die je wilt zien wanneer een gemeenteraad zich serieus met informatieveiligheid bezighoudt. Meer ogen zien meer problemen – en dat is bij cyberweerbaarheid echt goud waard. 
Niet de vraag welke firewall de gemeente gebruikt, maar: 
Welke risico’s lopen we, hoe beheersen we die, welke keuzes worden gemaakt en wat betekent dat voor onze inwoners en voor de gemeentelijke dienstverlening? 

Digitale veiligheid is geen ver-van-ons-bed-show. Het afgelopen jaar zagen we opnieuw hoe groot de gevolgen van cyberaanvallen en datalekken kunnen zijn, bijvoorbeeld bij de cyberaanval op telecombedrijf Odido waarbij gegevens van miljoenen mensen werden geraakt. 
Voor een gemeente is dat extra relevant. De gemeente beschikt over grote hoeveelheden persoonsgegevens en informatie die inwoners aan de overheid toevertrouwen. 
Ook in ons nieuwe coalitieakkoord van Lokaal Liberaal, D66, Streekbelangen en VVD is daarom expliciet aandacht voor informatieveiligheid en privacy. We hebben als coalitie bovendien financiële ruimte gemaakt om hierin te investeren. Digitale weerbaarheid vraagt immers niet alleen aandacht, maar ook mensen, kennis, systemen en middelen. Die verantwoordelijkheid nemen we gezamenlijk. 

De peilnota is geen eindpunt. Het college gaat de opmerkingen en vragen van de raad verwerken in de verdere rapportages. Er wordt gewerkt aan indicatoren die beter inzicht geven in de ontwikkeling van de informatieveiligheid, de risico’s daarachter en trends in de tijd. 
Ook is afgesproken dat de raad niet alleen naar een kleur of percentage moet kijken, maar de betekenis daarvan moet kunnen begrijpen. Want groen betekent nooit dat er geen risico’s zijn. 
De komende periode moeten we samen ervaring opdoen met wat een goede rapportage is. De gemeenteraad heeft nu duidelijk gemaakt dat zij daarin een actieve rol wil spelen. 

Voor ons laat dit mooi zien dat je als gemeenteraadslid soms een onderwerp moet blijven agenderen voordat het breed wordt opgepakt.  Vorig jaar was er nog weinig draagvlak om extra aandacht te vragen voor het risico van gijzeling van gemeentelijke informatie en systemen. Daarna volgde het Rekenkameronderzoek, werd onze motie unaniem aangenomen en hebben we nu een raad waarin fracties zelf met concrete voorstellen komen om de informatievoorziening en sturing verder te verbeteren. 
Digitale veiligheid is inmiddels een onderwerp dat de hele gemeenteraad serieus neemt. 

Daarmee zijn we er nog niet. Juist nu begint het echte werk: zorgen dat de informatie die de raad krijgt daadwerkelijk inzicht geeft in risico’s, voortgang en keuzes – en dat we als raad kunnen bijsturen wanneer dat nodig is. 
D66 heeft dit onderwerp vroegtijdig op de agenda gezet en blijft het de komende jaren nauw volgen. Want inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente zorgvuldig omgaat met haar gegevens én voorbereid is op de digitale dreigingen van vandaag en morgen.