Meerderheden zijn makkelijk. Goed bestuur is moeilijker.

Op 10 november 2026 besprak de gemeenteraad de begroting voor 2027. Het ging over geld en plannen. Maar wij wilden die avond ook een andere vraag op tafel leggen: hoe bestuur je als je met een grote meerderheid in de coalitie zit?

Democratie gaat verder dan coalitieakkoord

Voor D66 was dat de rode draad van het debat. Met 23 van de 33 zetels hebben de coalitiepartijen een stevig mandaat van de kiezer gekregen. Dat geeft mogelijkheden om plannen uit te voeren. Maar het brengt ook een risico met zich mee: dat politieke afspraken belangrijker worden dan het debat in de raad. Fractievoorzitter Steven verwoordde het tijdens de begrotingsbehandeling zo: ‘Een akkoord is een afspraak tussen fracties. Een besluit neemt de raad, per voorstel, hier in deze zaal.’
Voor D66 is dat geen theoretisch onderscheid. Juist als je deel uitmaakt van een meerderheid moet je blijven luisteren, vragen blijven stellen en ruimte laten voor andere opvattingen. Democratie stopt niet bij het sluiten van een coalitieakkoord.

Het gemeentehuis

Dat werd het duidelijkst bij het gemeentehuis. In het coalitieakkoord en in de begroting staat de keuze voor nieuwbouw of verbouw op de plek van het gemeentekantoor in Maarssen. De vier oppositiepartijen wilden die keuze met een amendement uit de begroting halen. Zij wezen erop dat de vorige raad in 2025 unaniem had besloten om drie mogelijkheden verder te onderzoeken.
Een besluit van de raad mag niet zonder uitleg blijven liggen. Daarom waren we blij met het advies van het college. Daarin staat dat het college dat onderzoek gewoon uitvoert. De raad krijgt de uitkomsten in 2029, bij het besluit over het geld voor de bouw. Daarmee was het amendement voor ons niet meer nodig. De raad heeft het verworpen.

Nuance boven slogans

In de commissie stelden we vragen over de bijdrage aan wijkcommissies en dorpsraden. Hun werk is belangrijk, en daarom willen we eerst weten wat ze echt nodig hebben. Bij de een lukt het met het huidige bedrag, bij de ander niet. Daarom stemden we tegen het amendement om de bijdrage nu al te verhogen. Begin 2027 bekijkt het college de ondersteuning opnieuw, dat wordt dan verwerkt in de kaderbrief 2028, zo zei de wethouder toe.
Zo’n verhaal past niet altijd in een kort citaat in de krant, maar het is wel het eerlijke verhaal. We steunden het amendement van de ChristenUnie-SGP om wijkcommissies en dorpsraden met zoveel woorden in de begroting te noemen. Dat is aangenomen. Ze zijn belangrijke partners, en dat mag er gewoon staan.

Niet alleen over jongeren praten

Ook de door het CDA aangekondigde motie waarin het college werd opgeroepen jongeren actiever te betrekken bij lokaal beleid en de lokale democratie had op de steun van D66 kunnen rekenen. Uiteindelijk werd die motie niet ingediend. Toch hebben wij tijdens het debat expliciet aangegeven dat we het idee én het dictum van harte steunen. Juist als iets moeilijk is, moet je blijven zoeken naar wat wél werkt. Daarom de oproep van Steven: ‘Het zou toch zonde zijn als we het contact met de jeugd opgeven. Dus een oproep aan het college: doe niet opnieuw wat al eens is geprobeerd, maar kijk juist naar wat wel werkt, ook in andere gemeenten.’

Financieel op orde

Naast deze inhoudelijke discussies stond natuurlijk ook de begroting zelf centraal. Positief is dat de begroting voor 2027 sluitend is zonder een beroep op de algemene reserve. Vorig jaar was daar nog miljoenen voor nodig. Dat is een stap vooruit. Tegelijkertijd hebben we ook onderkend dat de gemeente er nog niet is. Richting 2030 blijft sprake van een structurele financiële uitdaging. Daarom vinden wij het belangrijk dat de raad beter inzicht krijgt in welke uitgaven nog beïnvloedbaar zijn. Alleen dan kan de gemeenteraad echt sturen.

Daar houden we ons aan

We kijken daarom met een goed gevoel terug op deze begrotingsbehandeling, maar zeker niet met een gevoel van zelfgenoegzaamheid. Niet alles was eenvoudig. Niet alle discussies waren comfortabel. En niet iedere kritiek van de oppositie was onterecht.
Juist daarom was het een waardevol debat.