Gemeenschappelijke Regelingen – En het gebrek aan democratische controle
Gemeenschappelijke Regelingen (GR’s). Het is een terugkerend thema. Het zijn samenwerkingen tussen meerdere gemeenten om belangrijke diensten samen te regelen (de GGD, de Veiligheidsregio, etc.). Hier gaat dus veel gemeenschapsgeld naartoe; zo’n 10% van de begroting. Het is dus belangrijk dat het beleid van deze GR’s goed gecontroleerd wordt en dat is wat ons betreft precies het probleem: dit gebeurt niet goed genoeg.
Dat komt omdat wij als gemeenteraad niet direct in debat kunnen met de directie van de GR. Dat moet via de wethouder, en de gemeenteraad moet er op vertrouwen dat die alle wensen en/of bezwaren met dezelfde urgentie doorgeeft. Minder rechtstreeks en minder democratisch dus. En dat terwijl het om reusachtige bedragen gaat.
Op het moment dat een GR in de loop van het jaar aan de deelnemende gemeentes om extra geld vraagt, kun je als gemeenteraad weinig anders doen dan tekenen bij het kruisje. Want hoewel de controle van het (financiële) beleid aan de voorkant omslagachtig was, is achteraf als enige gemeente gaan dwarsliggen ook geen constructief bestuur.
Een oplossing voor deze situatie is een zogenaamde raadsadviescommissie. Hierin werken raadsleden namens de verschillende gemeenten samen om de GR kritisch te controleren. Het controleren van de overheid is immers een taak van volksvertegenwoordigers en niet van wethouders, want zij zíjn het bestuur van die overheid.
Het enige probleem: zo’n raadsadviescommissie kan alleen als álle 13 gemeenteraden daar met een amendement om vragen. In de praktijk is dit nog nooit gebeurd.
In januari werden er twee nieuwe plannen voor nieuwe GR’s gepresenteerd. Nieuwe gemeenschappelijke regelingen vinden wij prima, mits daarin ook een raadsadviescommissie is opgenomen. Daar hebben wij opnieuw voor gepleit en dat blijven we doen. Voor D66 is dit een essentieel punt, en we hopen dat het dat in de komende tijd voor andere partijen ook meer wordt.