{"id":32582,"date":"2025-02-19T15:38:57","date_gmt":"2025-02-19T13:38:57","guid":{"rendered":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/?page_id=32582"},"modified":"2025-03-13T14:10:30","modified_gmt":"2025-03-13T12:10:30","slug":"ai-is-geopolitiek-en-nu","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/blogs\/ai-is-geopolitiek-en-nu\/","title":{"rendered":"AI is geopolitiek, en nu?"},"content":{"rendered":"\n \t
\n\t
\n\t\t

\n\tAI is geopolitiek, en nu?<\/strong><\/h1>\t <\/div>\n\t<\/div>\n <\/div>\n\n\n\n \t
\n\t
\n\t\t\n\t\tDoor Laura de Vries<\/a><\/em>

AI is geopolitiek. Ten westen van Europa is er het techno-libertarisme van de Verenigde Staten, waarin financi\u00eble winst van techbedrijven centraal staat, en ten oosten is het Chinese techno-autoritarisme, gericht op de macht van de staat. Dat het Amerikaanse model zich tegen de eigen democratie begon te keren, signaleerde hoogleraar internationaal handelsrecht Anu Bradford in 2023 in haar boek\u00a0Digital Empires<\/em>. Een vooruitziende blik, aangezien dit nu voor onze ogen afspeelt. In haar in 2024 verschenen boek\u00a0De Tech Coup\u00a0<\/em>doet Marietje Schaake dan ook terecht de urgente oproep om de democratie te beschermen tegen de doorgeslagen verwevenheid van technologische, economische en politieke macht.
De Europese Unie is zich volop aan het herori\u00ebnteren op digitaal vlak. Afgelopen september schudde oud-voorzitter van de Europese Centrale Bank Mario Draghi Europa wakker: Europa zal flink moeten investeren om concurrerend te blijven, ook op het gebied van digitale technologie. Dat we daarbij moeten besluiten\u00a0waar<\/em>\u00a0we ons in de technologische toeleveringsketen in willen specialiseren, laat Haroon Sheikh, onderzoeker bij de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, zien in zijn boek\u00a0Atlas van de Digitale Wereld\u00a0<\/em>(2024).<\/em>

Strijd om waarden en ideologie<\/strong>
De mondiale strijd om AI is zowel een economische strijd als een strijd om waarden en ideologie. Door middel van digitale technologie verspreiden bedrijven en overheden namelijk hun waarden, overtuigingen en ideologie\u00ebn. Europa zal haar plek op het technologische wereldtoneel opnieuw moeten uitvinden. Dat moet volgens Anu Bradford niet enkel door regels te maken die mensenrechten en de democratie beschermen, maar ook door te innoveren; die twee gaan immers hand-in-hand.
Aan de hand van welke waarden wordt Europa concurrerend op het gebied van AI?\u00a0\u00a0Hoe ziet een Europese AI-industrie eruit? Het is tijd om uit de tweestrijd tussen Amerikaans techno-kapitalisme en Chinese techno-autoritarisme te breken en een Europees verhaal te maken op digitale technologie. Om dit te bereiken, moeten we een toekomst durven schetsen die rechtvaardig, duurzaam en democratisch is, ook als dit nu onbereikbaar voelt.
In de bundel \u2018Veertien missies voor Europa<\/a>\u2019 van de Van Mierlo Stichting deed ik twee jaar geleden een voorzet voor hoe de digitale toekomst van Europa eruit zou kunnen zien.
\u00a0
AI voor sociale rechtvaardigheid<\/strong>
Ontwikkel AI niet om te controleren maar om te emanciperen. In plaats van voor surveillance en fraudecontroles kunnen we algoritmes gebruiken om mensen de toeslagen te geven waar zij recht op hebben. In Nederland krijgt bijvoorbeeld zo\u2019n 38 procent van de mensen die recht hebben op een bijstandsuitkering, deze uitkering niet, blijkt uit cijfers van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. AI-systemen kunnen daarnaast bijdragen aan rechtvaardigheid voor mensen met een beperking, bijvoorbeeld door beeld uit de omgeving te beschrijven in gesproken tekst of geluid om te zetten naar geschreven tekst.
\u00a0
AI voor klimaatmitigatie en -adaptatie<\/strong>
AI kan zowel klimaatverandering vergroten, doordat de ontwikkeling ervan grote hoeveelheden stroom en water kost, als tegengaan. Stel daarom regels op over duurzame ontwikkeling van AI. Zet daarnaast AI in voor klimaatmitigatie en -adaptatie, zoals het monitoren van biodiversiteit, het opsporen van ziektes in planten, het meten van chemicali\u00ebn in landbouwgrond (om bij te dragen aan de verduurzaming van de landbouw) en het in kaart brengen van illegale boskap. Ook kan AI bijdragen aan effici\u00ebnter energiegebruik en vroege signalering van bosbranden en overstromingen.
\u00a0
AI voor democratie<\/strong>
Ontwikkel digitale technologie die uitgaat van vertrouwen in plaats van wantrouwen. Zet digitale platforms in voor m\u00e9\u00e9r democratie, meer debat, meer gesprek. Investeer daarom in digitale platforms die passen bij democratische en rechtsstatelijk waarden, zodat\u00a0iedere\u00a0<\/em>stem ertoe doet. Een democratisch technologiebeleid betekent ook het terugdringen van afhankelijkheden van Amerikaanse en Chinese diensten en platforms. Investeer in\u00a0Europese alternatieven<\/a>\u00a0die decentraal gestuurd en privacy-vriendelijk zijn.
\u00a0
Lees meer over deze idee\u00ebn in de bundel \u2018Veertien missies voor Europa<\/em><\/a>\u2019<\/em>.\t<\/p>\t <\/div>\n\t<\/div>\n <\/div>\n\n\n\n \t
\n\t
\n\t\t
\n\t
\n\t\t

\n\t<\/h3>\t<\/div>\n\t
\n\t\t\n\n \t
\n\t
\n\t\t\n\t\t\t<\/p>\t <\/div>\n\t<\/div>\n <\/div>\n\n\n\n \t
\n\t
\n\t\t\t
\n\t\t

\n\t\t\t<\/p>