{"id":30156,"date":"2016-02-15T10:39:41","date_gmt":"2016-02-15T08:39:41","guid":{"rendered":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-this-time-is-different-maar-is-dat-wel-zo\/"},"modified":"2016-02-15T10:39:41","modified_gmt":"2016-02-15T08:39:41","slug":"boekrecensie-this-time-is-different-maar-is-dat-wel-zo","status":"publish","type":"archive","link":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-this-time-is-different-maar-is-dat-wel-zo\/","title":{"rendered":"Boekrecensie: <i>This Time is Different<\/i>, maar is dat wel zo?"},"content":{"rendered":"<em>Lees hier het <a href=\"https:\/\/vanmierlostichting.d66.nl\/content\/uploads\/sites\/296\/2016\/02\/Boekrecensie-2.pdf\" rel=\"\">pdf<\/a>\u00a0van dit artikel. <\/em>\n\n<strong>Is de huidige crisis een \u2018crisis as usual\u2019? Of is het deze keer allemaal heel anders? <\/strong><strong><em>This time is different <\/em><\/strong><strong>van de economen Carmen Reinhart en Kenneth Rogoff helpt ons de crisis te relativeren. Maar daarbij vinden ze Charles Ferguson, regisseur van de documentairefilm <\/strong><strong><em>Inside job<\/em><\/strong><strong>, niet aan hun zijde.<\/strong>\n\nDoor <strong>Mark Sanders<\/strong>\n\n<em>L\u2019histoire ce r\u00e9p\u00e8te<\/em>: dat is de heldere boodschap van <em>This time is different<\/em>, geschreven door de Amerikaanse (top)economen Carmen Reinhart en Kenneth Rogoff. Wat dit vuistdikke boek over financi\u00eble crises een genot maakt om te lezen is dat het ons toont dat de huidige crisis, ondanks alle superlatieven in de media, gewoon weer een financi\u00eble crisis is: eentje zoals er al velen zijn geweest de afgelopen 800 jaar. Het terugkerend patroon: we maken een crisis door, we worden voorzichtig en bouwen daarom financi\u00eble buffers en veiligheden in. Vervolgens maken we onszelf (voor de zoveelste keer) wijs dat de wereld om ons heen fundamenteel veranderd is (door VOC, industri\u00eble revolutie, Franse revolutie, Napoleon, treinen, stroom, auto\u2019s, internet, globalisering etc.) en dat die buffers en veiligheden inmiddels niet meer nodig zijn. Ze staan \u2018de nieuwe economie\u2019 immers alleen maar in de weg en kosten ons geld bovendien. Als we die buffers nu eens een beetje oprekken&#8230; En nog een beetje&#8230; En nog een beetje. Zo zal een crisis altijd worden voorafgegaan door een met schuld en geleend geld gefinancierde bel. Die bel kan in huizen ontstaan, in kantoren, in goud, in kunst of in tulpenbollen, maar altijd speculeert men eerst (voorzichtig) met eigen en daarna (steeds risicovoller) met meer, te goedkoop geleend geld. En telkens \u2018bewijst\u2019 het hoge rendement het gelijk van de grootste risiconemers. Tot het hopeloos mis gaat.\n\nReinhart en Rogoff illustreren hun stelling met krantenkoppen uit de jaren \u201930 die verdacht veel lijken op de juichende berichten over internet en de nieuwe economie van een paar jaar geleden. Maar ze presenteren ook een indrukwekkende en overtuigende data-analyse en behandelen elke denkbare vorm van financi\u00eble crisis uit verleden en heden. Het is een patroon. En dat patroon is verbazend robuust en herkenbaar. Je zou toch zeggen: \u00f3\u00f3k voor economen en beleidsmakers\u2026 Maar, wie betaalt de rekening? Op die vraag gaan de twee economen helaas nauwelijks in.\n\nWaar de crises in het verre verleden nog grotendeels voorbij gingen aan het gewone volk en de middenklasse, zijn crises in de afgelopen eeuw gedemocratiseerd. In de crisis van de jaren dertig verloren beurshandelaren en financi\u00eble professionals zelf fortuinen, maar gingen ook grote hoeveelheden spaargeld in rook op en deelde de middenklasse (voor het eerst) volop in hun mis\u00e8re. In de meest recente crisis lijken de financi\u00eble professionals er zelf echter helemaal niet meer onder te lijden en komt de rekening hard en uitsluitend terecht bij sappelende gewone mensen over de hele wereld.\n\nWie na het lezen van deze toch wat zware kost besluit om naar de documentairefilm <em>Inside job <\/em>van Charles Ferguson te kijken, krijgt al snel een wrang antwoord op de vraag wie de rekening van de crisis betaalt en een bijbehorende zure smaak in de mond. Waar Reinhart en Rogoff nog suggereren dat beleggers, economen, politici en financi\u00eble professionals elkaar onder een soort moeilijk te weerstane groepsdruk naar de afgrond juichen, toont <em>Inside job <\/em>aan de hand van de financi\u00eble meltdown van 2008 onomwonden dat de huidige crisis misschien toch een fundamentele breuk met de (crises)geschiedenis laat zien.\n\n\u2018This time <em>is <\/em>different\u2019: de financi\u00eble professionals wisten precies wat ze deden. Dit keer was het niet het irrationele optimisme van de beleggers dat tot de enorme schuldopbouw leidde, maar werd door topmensen in de financi\u00eble sector welbewust aangestuurd op deregulering om schuldfinanciering te bevorderen. Ze \u2018kochten\u2019 politici en economen om hun boodschap te verkondigen en gebruikten het \u2018this-time-is-different- syndroom\u2019 voor eigen gewin. Ditmaal was het ook anders omdat de financi\u00eble sector beschikte over derivaten en securitisatie. <em>Collateralized Debt Obligations <\/em>(CDO) maakten het mogelijk om uitstaande leningen door te verkopen aan nietsvermoedende pensioenfondsen en kleine beleggers: risico\u2019s werden niet onderschat, maar gewoon doorverkocht. En met <em>Credit Default Swaps <\/em>(CDS) konden de grootbanken vervolgens zelfs winst maken op de verliezen op deze leningen. De bankiers wakkerden de crisis \u2013 als een vuurtje &#8211; op alle mogelijke manieren aan, zonder persoonlijk verlies te hoeven incasseren. De investeerders brandden vervolgens hun gat, zoals gewoonlijk, maar het zijn de belastingbetalers dit keer die op de pijnlijke blaren moeten zitten.\n\nDat doet niets af aan de heldere analyse in <em>This time is different <\/em>en het \u2018crisis-patroon\u2019 dat Reinhart en Rogoff beschrijven. <em>This time is different <\/em>verwijst vooral licht ironisch naar het steeds weer terugkerend geloof dat we dit keer echt definitief de zaken zo op orde hebben dat een crisis nooit meer zal voorkomen. Ook na deze crisis zal dat geloof in betere tijden en \u2018nooit meer\u2019, hoewel nu nog ver weg, vanzelf weer terugkomen en blijkt het een \u2018crisis as usual\u2019 te zijn geweest. Ik kan iedereen met tijd en belangstelling voor financieel-economische geschiedenis, een heldere theorie en uitvoerige empirische bewijsvoering het boek van Reinhart en Rogoff van harte aanbevelen. Kijk daarnaast vooral ook naar <em>Inside job<\/em>. <em>This time is different <\/em>helpt ons weliswaar de huidige crisis te relativeren, maar samen met regisseur Charles Ferguson moet we onszelf afvragen of het daarvoor niet veel te vroeg is. Hoe ironisch, in deze crisistijd moeten we <em>This time is different <\/em>eigenlijk opvatten?\n\n&nbsp;\n\n<strong>Mark Sanders <\/strong>is econoom aan de universiteit Utrecht en lid van het <em>Sustainable Finance Lab<\/em>, een denktank voor de ontwikkeling van idee\u00ebn voor een daadwerkelijke verduurzaming van de financi\u00eble sector.\n\nHeeft dit artikel uw interesse gewekt? Klik <a href=\"https:\/\/vanmierlostichting.d66.nl\/2015\/07\/07\/neem-nu-een-abonnement-op-idee\/\">hier <\/a>voor meer info en abonnementen.\n\n&#8212;\n\nDit artikel verscheen in<a href=\"http:\/\/vanmierlostichting.d66.nl\/idee-jaargangen\/idee-edities-2012\/nr-1-crisis\/\"> <em>idee\u00a0<\/em>nr. 1 2012: Crisis<\/a>,\u00a0en is te vinden bij de onderwerpen <a href=\"http:\/\/vanmierlostichting.d66.nl\/standpunt-over\/literatuur\/\"><em>literatuur<\/em><\/a> en <em><a href=\"http:\/\/vanmierlostichting.d66.nl\/standpunt-over\/kapitalisme\/\">kapitalisme<\/a>. <\/em>","protected":false},"author":35,"featured_media":0,"menu_order":0,"template":"","class_list":["post-30156","archive","type-archive","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Boekrecensie: This Time is Different, maar is dat wel zo? &#8211; Mr. Hans van Mierlo stichting<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-this-time-is-different-maar-is-dat-wel-zo\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Boekrecensie: This Time is Different, maar is dat wel zo? &#8211; Mr. Hans van Mierlo stichting\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Lees hier het pdf\u00a0van dit artikel. Is de huidige crisis een \u2018crisis as usual\u2019? Of is het deze keer allemaal heel anders? This time is different van de economen Carmen Reinhart en Kenneth Rogoff helpt ons de crisis te relativeren. Maar daarbij vinden ze Charles Ferguson, regisseur van de documentairefilm Inside job, niet aan hun [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-this-time-is-different-maar-is-dat-wel-zo\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Mr. Hans van Mierlo stichting\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/vanmierlostichting\/\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2021\/05\/Mr-Hans-van-Mierlo-stichting-logo.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@vmstichting\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/boekrecensie-this-time-is-different-maar-is-dat-wel-zo\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/boekrecensie-this-time-is-different-maar-is-dat-wel-zo\\\/\",\"name\":\"Boekrecensie: This Time is Different, maar is dat wel zo? &#8211; Mr. Hans van Mierlo stichting\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2016-02-15T08:39:41+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/boekrecensie-this-time-is-different-maar-is-dat-wel-zo\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/boekrecensie-this-time-is-different-maar-is-dat-wel-zo\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/boekrecensie-this-time-is-different-maar-is-dat-wel-zo\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Archives\",\"item\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Boekrecensie: This Time is Different, maar is dat wel zo?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/\",\"name\":\"Mr. Hans van Mierlo stichting\",\"description\":\"Just another WordPress site\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/#organization\",\"name\":\"Mr. Hans van Mierlo Stichting\",\"url\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/4\\\/2021\\\/05\\\/Mr-Hans-van-Mierlo-stichting-logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/4\\\/2021\\\/05\\\/Mr-Hans-van-Mierlo-stichting-logo.png\",\"width\":1920,\"height\":1080,\"caption\":\"Mr. Hans van Mierlo Stichting\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/vanmierlostichting\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/vmstichting\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/mr.hansvanmierlostichting\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Boekrecensie: This Time is Different, maar is dat wel zo? &#8211; Mr. Hans van Mierlo stichting","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-this-time-is-different-maar-is-dat-wel-zo\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Boekrecensie: This Time is Different, maar is dat wel zo? &#8211; Mr. Hans van Mierlo stichting","og_description":"Lees hier het pdf\u00a0van dit artikel. Is de huidige crisis een \u2018crisis as usual\u2019? Of is het deze keer allemaal heel anders? This time is different van de economen Carmen Reinhart en Kenneth Rogoff helpt ons de crisis te relativeren. Maar daarbij vinden ze Charles Ferguson, regisseur van de documentairefilm Inside job, niet aan hun [&hellip;]","og_url":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-this-time-is-different-maar-is-dat-wel-zo\/","og_site_name":"Mr. Hans van Mierlo stichting","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/vanmierlostichting\/","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2021\/05\/Mr-Hans-van-Mierlo-stichting-logo.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@vmstichting","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"5 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-this-time-is-different-maar-is-dat-wel-zo\/","url":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-this-time-is-different-maar-is-dat-wel-zo\/","name":"Boekrecensie: This Time is Different, maar is dat wel zo? &#8211; Mr. Hans van Mierlo stichting","isPartOf":{"@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/#website"},"datePublished":"2016-02-15T08:39:41+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-this-time-is-different-maar-is-dat-wel-zo\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-this-time-is-different-maar-is-dat-wel-zo\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-this-time-is-different-maar-is-dat-wel-zo\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Archives","item":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Boekrecensie: This Time is Different, maar is dat wel zo?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/#website","url":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/","name":"Mr. Hans van Mierlo stichting","description":"Just another WordPress site","publisher":{"@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/#organization","name":"Mr. Hans van Mierlo Stichting","url":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2021\/05\/Mr-Hans-van-Mierlo-stichting-logo.png","contentUrl":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2021\/05\/Mr-Hans-van-Mierlo-stichting-logo.png","width":1920,"height":1080,"caption":"Mr. Hans van Mierlo Stichting"},"image":{"@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/vanmierlostichting\/","https:\/\/x.com\/vmstichting","https:\/\/www.instagram.com\/mr.hansvanmierlostichting\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-json\/wp\/v2\/archive\/30156","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-json\/wp\/v2\/archive"}],"about":[{"href":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-json\/wp\/v2\/types\/archive"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-json\/wp\/v2\/users\/35"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30156"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}