{"id":30002,"date":"2016-01-20T11:57:46","date_gmt":"2016-01-20T09:57:46","guid":{"rendered":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-propaganda\/"},"modified":"2016-01-20T11:57:46","modified_gmt":"2016-01-20T09:57:46","slug":"boekrecensie-propaganda","status":"publish","type":"archive","link":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-propaganda\/","title":{"rendered":"Boekrecensie – Propaganda"},"content":{"rendered":"Lees hier het pdf<\/a>\u00a0van dit artikel.<\/em>\n\nWe spreken van \u2018voorlichting\u2019, \u2018marketing\u2019 of \u2018communicatie\u2019 als we het hebben over het veranderen of be\u00efnvloeden van denkbeelden en gedrag van mensen. Overheden, organisaties en bedrijven doen dit al vele decennia. Alleen heette het toen nog \u2018propaganda\u2019. Een klassiek boek hierover uit 1928 van de hand van Eward Bernays blijft actueel, meent Paul Kaufman. <\/strong>\n\nDoor Paul Kaufman <\/strong>\n\nHet is 1928. De verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog hebben ervoor gezorgd dat de term \u2018propaganda\u2019 voor altijd haar onschuld heeft verloren. Duizenden Amerikaanse jonge mannen werden door succesvolle wervingscam\u00adpagnes verleid om in Europa te vechten, om vervolgens in een hel terecht te komen. Van de heldendaden waarmee de posters prijkten, bleven slechts de gruwelen uit het niemands\u00adland in hun geheugen gegrift staan.\n\nToch weerhield dat Edward Bernays (1891- 1995) er niet van om tien jaar na het be\u00ebindi\u00adgen van de Eerste Wereldoorlog de term \u2018propaganda\u2019 in ere te herstellen en een boek over het fenomeen te schrijven. Niet omdat propaganda noodzakelijk onschuldig is, maar omdat zij onoverkomelijk verweven is met de wijze waarop onder andere het bedrijfsleven en de politiek opereren. Propaganda is public relations en dus van groot belang voor een succesvolle onderneming \u00e9n een democratische samenleving.\n\nDe mens als groepsdier\n<\/strong>\u2018Het bewust en rationeel manipuleren van de georganiseerde gebruiken en standpunten van de massa is een belangrijk element in een democratische samenleving.\u2019 Met deze onheil\u00adspellende uitspraak opent Bernays het eerste hoofdstuk van Propaganda<\/em>, \u2018Organizing Cha\u00ados\u2019, waarin hij uiteenzet hoe de massa, die Bernays als psychologische entiteit beschouwt, door onzichtbare leiders en propaganda wordt geregeerd. Dat de massa haar impulsen en emoties laat leiden, gebeurt volgens hem geheel op vrijwillige basis: de individuen waar\u00aduit de massa bestaat zijn groepsdieren. Boven\u00addien kunnen leiders structuur scheppen in de chaotische samenleving waarin de massa ver\u00adblijft. Bernays stelt dus dat de individuen uit de massa autoriteit aanvaarden, omdat ze in feite geleid willen worden \u2013 een fascinerende obser\u00advatie, waarin de invloed van Bernays\u2019 oom Sigmund Freud herkend kan worden.\n\nNa een vluchtige analyse van verschillende theorie\u00ebn over massapsychologie, richt Bernays zich in zijn tekst op de meer praktische toepas\u00adsingen van propaganda. In dit geslaagde deel van het boek valt op dat de auteur zich beter op zijn plek voelt. De tekst, die zich eerder concentreerde op de analyse van het fenomeen propaganda, transformeert geleidelijk tot een waar handboek, waarin uitgelegd wordt hoe het werkveld van public relations het beste op verschillende vakgebieden toegepast kan worden. Hoewel veel van deze passages inmid\u00addels door de geschiedenis zijn ingehaald, zijn het de talloze historische voorbeelden en de illustraties van de destijds jonge PR-industrie die ook de tweede helft van het boek de moei\u00adte waard maken. Vooral het hoofdstuk over politiek leiderschap biedt een wereld aan inzichten, die zelfs in de huidige politieke\n\nsituaties relevant blijven. Het is wonderbaarlijk om passages te lezen waarin het belang van publieke emoties in een politieke campagne benadrukt wordt, met de succesvolle \u2018change\u2019- campagne van Obama in het achterhoofd. Zo schrijft de auteur dat het gehoor geven aan de emoties van het publiek een essentieel onder\u00addeel uitmaakt van een geslaagde campagne en dat het voor een politicus niet zozeer van belang is om te weten hoe de massa te plezie\u00adren, maar op welke wijze zij be\u00efnvloed kan worden. In die zin is het mechanisme van Bernays\u2019 propaganda na al die jaren opvallend weinig veranderd.\n\nOptimisme\n<\/strong>Wat gedurende het gehele boek opvalt is het optimisme (en misschien ook wel de na\u00efviteit) waarmee de auteur het fenomeen propaganda beschouwt. Natuurlijk had Bernays in 1928 nog geen kennis van de propagandamachine die rond diezelfde tijd in Duitsland werd opgezet, noch kon hij weten dat propaganda zo\u2019n groot aandeel zou hebben in de onderdrukking van burgers in de latere communistische staten. Toch zou je verwachten dat hij de controverse rondom de term uitvoeriger zou behandelen. In het boek merkt hij weliswaar op dat propa\u00adganda wellicht voor kwade doeleinden ge\u00adbruikt kan worden, maar dat het vooral een essenti\u00eble component blijft van een functionele democratie. Sterker nog, volgens Bernays is propaganda noodzakelijk om de brug tussen de heersende elite en burgers te waarborgen en zelfs te verbeteren! Bovendien is het onmo\u00adgelijk om propaganda uit de samenleving te bannen. Het bestaat nu eenmaal. En daarom kan het ook maar beter gebruikt worden.\n\n \n\nPaul Kaufman <\/strong>is redacteur van Idee<\/em>.\n\n \n\nHeeft dit artikel uw interesse gewekt? Klik hier <\/a>voor meer info en abonnementen.\n\n\u2013 \u2013\n\nDit artikel verscheen in idee<\/em> nr. 4 2013: Duwtjes in de goede richting<\/a>, en is te vinden bij de onderwerpen communicatie<\/a> <\/em>en literatuur<\/a>.<\/em>","protected":false},"author":35,"featured_media":0,"menu_order":0,"template":"","class_list":["post-30002","archive","type-archive","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nBoekrecensie - Propaganda – Mr. Hans van Mierlo stichting<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-propaganda\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Boekrecensie - Propaganda – Mr. Hans van Mierlo stichting\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Lees hier het pdf\u00a0van dit artikel. We spreken van \u2018voorlichting\u2019, \u2018marketing\u2019 of \u2018communicatie\u2019 als we het hebben over het veranderen of be\u00efnvloeden van denkbeelden en gedrag van mensen. Overheden, organisaties en bedrijven doen dit al vele decennia. Alleen heette het toen nog \u2018propaganda\u2019. Een klassiek boek hierover uit 1928 van de hand van Eward Bernays […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-propaganda\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Mr. Hans van Mierlo stichting\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/vanmierlostichting\/\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2021\/05\/Mr-Hans-van-Mierlo-stichting-logo.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@vmstichting\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/boekrecensie-propaganda\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/boekrecensie-propaganda\\\/\",\"name\":\"Boekrecensie - Propaganda – Mr. Hans van Mierlo stichting\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2016-01-20T09:57:46+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/boekrecensie-propaganda\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/boekrecensie-propaganda\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/boekrecensie-propaganda\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Archives\",\"item\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Boekrecensie – Propaganda\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/\",\"name\":\"Mr. Hans van Mierlo stichting\",\"description\":\"Just another WordPress site\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/#organization\",\"name\":\"Mr. Hans van Mierlo Stichting\",\"url\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/4\\\/2021\\\/05\\\/Mr-Hans-van-Mierlo-stichting-logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/4\\\/2021\\\/05\\\/Mr-Hans-van-Mierlo-stichting-logo.png\",\"width\":1920,\"height\":1080,\"caption\":\"Mr. Hans van Mierlo Stichting\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/vanmierlostichting\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/vmstichting\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/mr.hansvanmierlostichting\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Boekrecensie - Propaganda – Mr. Hans van Mierlo stichting","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-propaganda\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Boekrecensie - Propaganda – Mr. Hans van Mierlo stichting","og_description":"Lees hier het pdf\u00a0van dit artikel. We spreken van \u2018voorlichting\u2019, \u2018marketing\u2019 of \u2018communicatie\u2019 als we het hebben over het veranderen of be\u00efnvloeden van denkbeelden en gedrag van mensen. Overheden, organisaties en bedrijven doen dit al vele decennia. Alleen heette het toen nog \u2018propaganda\u2019. Een klassiek boek hierover uit 1928 van de hand van Eward Bernays […]","og_url":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-propaganda\/","og_site_name":"Mr. Hans van Mierlo stichting","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/vanmierlostichting\/","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2021\/05\/Mr-Hans-van-Mierlo-stichting-logo.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@vmstichting","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"4 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-propaganda\/","url":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-propaganda\/","name":"Boekrecensie - Propaganda – Mr. Hans van Mierlo stichting","isPartOf":{"@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/#website"},"datePublished":"2016-01-20T09:57:46+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-propaganda\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-propaganda\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/boekrecensie-propaganda\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Archives","item":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Boekrecensie – Propaganda"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/#website","url":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/","name":"Mr. Hans van Mierlo stichting","description":"Just another WordPress site","publisher":{"@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/#organization","name":"Mr. Hans van Mierlo Stichting","url":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2021\/05\/Mr-Hans-van-Mierlo-stichting-logo.png","contentUrl":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2021\/05\/Mr-Hans-van-Mierlo-stichting-logo.png","width":1920,"height":1080,"caption":"Mr. Hans van Mierlo Stichting"},"image":{"@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/vanmierlostichting\/","https:\/\/x.com\/vmstichting","https:\/\/www.instagram.com\/mr.hansvanmierlostichting\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-json\/wp\/v2\/archive\/30002","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-json\/wp\/v2\/archive"}],"about":[{"href":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-json\/wp\/v2\/types\/archive"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-json\/wp\/v2\/users\/35"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30002"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}