{"id":29776,"date":"2015-11-11T10:23:34","date_gmt":"2015-11-11T08:23:34","guid":{"rendered":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/liberalisme-in-nederland\/"},"modified":"2015-11-11T10:23:34","modified_gmt":"2015-11-11T08:23:34","slug":"liberalisme-in-nederland","status":"publish","type":"archive","link":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/liberalisme-in-nederland\/","title":{"rendered":"Liberalisme in Nederland"},"content":{"rendered":"<strong><a href=\"https:\/\/vanmierlostichting.d66.nl\/content\/uploads\/sites\/296\/2015\/11\/Tuinstra.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-3154 alignleft\" src=\"https:\/\/vanmierlostichting.d66.nl\/content\/uploads\/sites\/296\/2015\/11\/Tuinstra-300x199.jpg\" alt=\"Tuinstra\" width=\"300\" height=\"199\" \/><\/a><\/strong><strong>De jaren zestig en zeventig waren op z&#8217;n zachtst gezegd een politiek turbulente tijd. De katholieken en protestanten\u00a0moesten zich\u00a0door de\u00a0ontkerkelijking en ontzuiling hergroeperen en herbezinnen.\u00a0De sociaal-democraten realiseerden zich begin,\u00a0midden\u00a0jaren zestig dat hun doelstellingen met het ontstaan van een\u00a0verzorgingsstaat\u00a0grotendeels\u00a0verwezenlijkt waren. De liberale stromingen, met name de\u00a0VVD,\u00a0werden op hun beurt geconfronteerd met nieuwe vertakkingen, van vrijzinnig-liberalen tot radicale democraten.\u00a0<\/strong>\n\nDoor <strong>Dani\u00ebl Boomsma<\/strong>\n\nDie eerste ontwikkeling leidde uiteindelijk tot de oprichting van het CDA (en veel later de ChristenUnie). De tweede tot een het ontstaan van &#8216;Nieuw Links&#8217;,\u00a0Democratisch Socialisten 1970 (DS&#8217;70), en weer veel later GroenLinks. De derde tot de oprichting van Democraten\u00a0&#8217;66 (onder andere door\u00a0enkele\u00a0JOVD&#8217;er, de jongerenafdeling van de VVD). In de jaren zeventig, onder leiding van Hans Wiegel, beleefde\u00a0de VVD echter een nieuwe bloeitijd, vooral, zo schrijft politicoloog Paul Lucardie in zijn bekende boek Nederland stromenland, door een\u00a0&#8220;onbehagen over de sociale verzorgingsstaat, nivellering en ambtenarij&#8221; en een groeiende steun voor de kritiek van de VVD\u00a0op de hoge\u00a0belastingdruk.\n\nMaar liberalisme leefde zo\u00a0eind jaren zeventig, begin jaren tachtig niet alleen op in de\u00a0de\u00a0partijpolitiek. In haar essay <em>Liberalisme in Nederland<\/em> schreef toenmalig Kamerlid voor D66 Elida Wessel-Tuinstra dat de opleving ook te maken had met de &#8220;periode van herori\u00ebntatie&#8221; die Nederland doormaakte\u00a0in de\u00a0economie, de politiek en het\u00a0geestelijk leven, dat wil zeggen de gedeelde\u00a0normen en waarden. De opleving van (de discussie over) liberalisme had dus een maatschappelijke voedingsbodem, \u00e9\u00e9n van (beleefde)\u00a0verandering en\u00a0emancipatie. In de jaren tachtig zou dat\u00a0zich manifesteren,\u00a0wat de politiek en economie betreft, in een hevig\u00a0debat over de wenselijkheid van de\u00a0verzorgingsstaat en de rol van de overheid, een debat waar\u00a0de\u00a0christendemocraten en sociaal-democraten zich ook in mengden. Dat\u00a0debat zet zich tot op de dag van vandaag voort.\n\nIn haar essay schetst\u00a0Wessel-Tuinstra, van 1977 tot 1985 Tweede\u00a0Kamerlid\u00a0en vanaf 1991 ook Eerste Kamerlid, hoe de ontwikkeling van liberalisme zich na de Renaissance en het ontstaan van wat we sinds de negentiende eeuw humanisme noemen,\u00a0voltrok,\u00a0en hoe het zich in daarna,\u00a0in de negentiende eeuw,\u00a0verder ontwikkelde tot\u00a0emancipatiebeweging. Vervolgens maakt ze de stap naar de toenmalige partijpolitiek in Nederland waarbij ze de VVD en D66 vergelijkt.\u00a0Onder Wiegel was\u00a0er bij\u00a0de VVD een conservatieve vleugel ontstaan\u00a0en voor\u00a0Wessel-Tuinstra vormde dat &#8211; en de geschiedenis van de partij in het algemeen\u00a0&#8211;\u00a0aanleiding om het wezenlijk liberale gezicht\u00a0in de VVD ter discussie te stellen. Waren de liberalen niet te star geworden? Te gemakzuchtig over verbondenheid van liberalisme aan tijd en plaats.\n\nVoor Wessel-Tuinstra was\u00a0het liberalisme\u00a0vooral een houding, de combinatie van een\u00a0bepaald mens- en wereldbeeld,\u00a0waarbinnen\u00a0openheid en breedte van geest werden gecultiveerd en de\u00a0vrijheid van het individu bevestigd\u00a0en beschermd. De\u00a0jaren tachtig gaven volgens Wessel-Tuinstra echter ook\u00a0een nieuwe\u00a0kleur aan die gedachte:\u00a0&#8221;Onze huidige welvaartsstaat, onze verzorgingsstaat, vraagt een andere inzet dan honderd jaar geleden. Zij heeft ons bestaanszekerheid geboden, aan velen van ons (veel) meer dan dat. Het gaat er nu om de kwaliteit van het bestaan te verbeteren [&#8230;]&#8221; Liberalisme blijft zo een sterk aan tijd en omstandigheden gebonden stroming, schrijft ze, scherp, zoals al in het eerste partijprogramma van D66 stond, bij het volgen van &#8221;maatschappelijke ontwikkelingen&#8230;en het ontstaan van nieuwe noden en vraagstukken&#8230;&#8221; Die wendbaarheid, die hang naar het\u00a0eigentijdse,\u00a0bleef\u00a0bij de liberalen van D66 altijd centraal staan.\n\nLees hier <a href=\"https:\/\/vanmierlostichting.d66.nl\/content\/uploads\/sites\/296\/2015\/11\/Elida-Wessel-Tuinstra-Liberalisme-in-Nederland.pdf\">Elida Wessel Tuinstra &#8211; Liberalisme in Nederland<\/a>.\n\n&nbsp;","protected":false},"author":35,"featured_media":0,"menu_order":0,"template":"","class_list":["post-29776","archive","type-archive","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Liberalisme in Nederland &#8211; Mr. Hans van Mierlo stichting<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/liberalisme-in-nederland\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Liberalisme in Nederland &#8211; Mr. Hans van Mierlo stichting\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"De jaren zestig en zeventig waren op z&#8217;n zachtst gezegd een politiek turbulente tijd. De katholieken en protestanten\u00a0moesten zich\u00a0door de\u00a0ontkerkelijking en ontzuiling hergroeperen en herbezinnen.\u00a0De sociaal-democraten realiseerden zich begin,\u00a0midden\u00a0jaren zestig dat hun doelstellingen met het ontstaan van een\u00a0verzorgingsstaat\u00a0grotendeels\u00a0verwezenlijkt waren. De liberale stromingen, met name de\u00a0VVD,\u00a0werden op hun beurt geconfronteerd met nieuwe vertakkingen, van vrijzinnig-liberalen tot [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/liberalisme-in-nederland\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Mr. Hans van Mierlo stichting\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/vanmierlostichting\/\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/vanmierlostichting.d66.nl\/content\/uploads\/sites\/296\/2015\/11\/Tuinstra-300x199.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@vmstichting\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/liberalisme-in-nederland\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/liberalisme-in-nederland\\\/\",\"name\":\"Liberalisme in Nederland &#8211; Mr. Hans van Mierlo stichting\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/liberalisme-in-nederland\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/liberalisme-in-nederland\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/vanmierlostichting.d66.nl\\\/content\\\/uploads\\\/sites\\\/296\\\/2015\\\/11\\\/Tuinstra-300x199.jpg\",\"datePublished\":\"2015-11-11T08:23:34+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/liberalisme-in-nederland\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/liberalisme-in-nederland\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/liberalisme-in-nederland\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/vanmierlostichting.d66.nl\\\/content\\\/uploads\\\/sites\\\/296\\\/2015\\\/11\\\/Tuinstra-300x199.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/vanmierlostichting.d66.nl\\\/content\\\/uploads\\\/sites\\\/296\\\/2015\\\/11\\\/Tuinstra-300x199.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/liberalisme-in-nederland\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Archives\",\"item\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/archive\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Liberalisme in Nederland\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/\",\"name\":\"Mr. Hans van Mierlo stichting\",\"description\":\"Just another WordPress site\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/#organization\",\"name\":\"Mr. Hans van Mierlo Stichting\",\"url\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/4\\\/2021\\\/05\\\/Mr-Hans-van-Mierlo-stichting-logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/4\\\/2021\\\/05\\\/Mr-Hans-van-Mierlo-stichting-logo.png\",\"width\":1920,\"height\":1080,\"caption\":\"Mr. Hans van Mierlo Stichting\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/d66.nl\\\/vanmierlostichting\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/vanmierlostichting\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/vmstichting\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/mr.hansvanmierlostichting\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Liberalisme in Nederland &#8211; Mr. Hans van Mierlo stichting","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/liberalisme-in-nederland\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Liberalisme in Nederland &#8211; Mr. Hans van Mierlo stichting","og_description":"De jaren zestig en zeventig waren op z&#8217;n zachtst gezegd een politiek turbulente tijd. De katholieken en protestanten\u00a0moesten zich\u00a0door de\u00a0ontkerkelijking en ontzuiling hergroeperen en herbezinnen.\u00a0De sociaal-democraten realiseerden zich begin,\u00a0midden\u00a0jaren zestig dat hun doelstellingen met het ontstaan van een\u00a0verzorgingsstaat\u00a0grotendeels\u00a0verwezenlijkt waren. De liberale stromingen, met name de\u00a0VVD,\u00a0werden op hun beurt geconfronteerd met nieuwe vertakkingen, van vrijzinnig-liberalen tot [&hellip;]","og_url":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/liberalisme-in-nederland\/","og_site_name":"Mr. Hans van Mierlo stichting","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/vanmierlostichting\/","og_image":[{"url":"https:\/\/vanmierlostichting.d66.nl\/content\/uploads\/sites\/296\/2015\/11\/Tuinstra-300x199.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@vmstichting","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"3 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/liberalisme-in-nederland\/","url":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/liberalisme-in-nederland\/","name":"Liberalisme in Nederland &#8211; Mr. Hans van Mierlo stichting","isPartOf":{"@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/liberalisme-in-nederland\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/liberalisme-in-nederland\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/vanmierlostichting.d66.nl\/content\/uploads\/sites\/296\/2015\/11\/Tuinstra-300x199.jpg","datePublished":"2015-11-11T08:23:34+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/liberalisme-in-nederland\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/liberalisme-in-nederland\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/liberalisme-in-nederland\/#primaryimage","url":"https:\/\/vanmierlostichting.d66.nl\/content\/uploads\/sites\/296\/2015\/11\/Tuinstra-300x199.jpg","contentUrl":"https:\/\/vanmierlostichting.d66.nl\/content\/uploads\/sites\/296\/2015\/11\/Tuinstra-300x199.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/liberalisme-in-nederland\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Archives","item":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/archive\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Liberalisme in Nederland"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/#website","url":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/","name":"Mr. Hans van Mierlo stichting","description":"Just another WordPress site","publisher":{"@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/#organization","name":"Mr. Hans van Mierlo Stichting","url":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2021\/05\/Mr-Hans-van-Mierlo-stichting-logo.png","contentUrl":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2021\/05\/Mr-Hans-van-Mierlo-stichting-logo.png","width":1920,"height":1080,"caption":"Mr. Hans van Mierlo Stichting"},"image":{"@id":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/vanmierlostichting\/","https:\/\/x.com\/vmstichting","https:\/\/www.instagram.com\/mr.hansvanmierlostichting\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-json\/wp\/v2\/archive\/29776","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-json\/wp\/v2\/archive"}],"about":[{"href":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-json\/wp\/v2\/types\/archive"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-json\/wp\/v2\/users\/35"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/d66.nl\/vanmierlostichting\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29776"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}