Versterken van de democratie

Onze democratie staat onder druk. Het vertrouwen van burgers in de overheid en in de politiek kalft af en is op een te laag niveau beland. Dat ondermijnt de legitimiteit maar ook de kwaliteit van het bestuur. Tegelijkertijd vragen de snelle ontwikkelingen van maatschappij, technologie en in de wereld om ons heen, om een overheid die daarop inspeelt en de voorwaarden schept voor het oplossen van problemen en het pakken van kansen. Essentieel daarbij is dat de zeggenschap zoveel mogelijk bij burgers zelf berust, dat maatschappelijke tegenstellingen voldoende worden overbrugd en zo nodig knopen effectief worden doorgehakt. Dit betekent ook dat mensen volop ruimte krijgen zelf initiatief en verantwoordelijkheid te nemen in het publieke of politieke domein.


Dat alles vraagt om vernieuwing van het openbaar bestuur, van de overheid, van de democratie. De overheid moet zich gaan organiseren op de schaal waarop maatschappelijke problemen zich voordoen. Dat is een fundamentele verandering ten opzichte van de huidige situatie; we proberen nu de gaten tussen de traditionele bestuurslagen te dichten met ondemocratische gemeenschappelijke regelingen. D66 staat open voor experimenten met nieuwe manieren van inspraak in het publieke domein, bijvoorbeeld door ons niet te beperken tot geografische grenzen, maar door maatschappelijke opgaven centraal te stellen. Overheden kunnen hierin een rol spelen, net als publieke en private organisaties, zolang de democratische legitimiteit maar geborgd is. We ondersteunen ook landelijke en lokale democratische experimenten, zoals de G1000 en de Democratic Challenge. D66 heeft een lange geschiedenis in het versterken van de medezeggenschap van mensen in het publieke domein. Steeds meer beslissingen over ons leven, van onderwijs tot wonen en pensioen, worden daar genomen. Daarom gaat D66 ook in dit domein door met het versterken van de invloed van mensen. Tot slot wil D66 dat het rijk samen met de andere overheden optrekt om burgerinitiatieven te bevorderen en ondersteunen. Lokale energiecoöperaties, broodfondsen en autodelen geven een gezicht aan ons ideaal van de kracht van mensen onderling.


De analyse van D66 in haar oprichtingsjaren snijdt nog steeds hout. De democratie en het openbaar bestuur zijn aan een grondige renovatie toe. Dus wanneer er voor het eerst gebruik gemaakt wordt van een nieuw instrument als het raadgevend referendum, dan omarmen we dat en leren we ervan. Wij staan niet als de andere partijen -die tijdens de campagne schitterden in afwezigheid- vooraan om te pleiten voor het afdanken van deze vernieuwing.