Democratische vernieuwing

Een volwaardige democratie betekent meer dan eens in de vier jaar stemmen. De democratie geven wij, alle Nederlanders, dagelijks vorm. We kunnen meer doen om iedereen aan de democratie deel te laten nemen; politiek en burgers moeten elkaar veel beter leren vinden. Wij willen dat er meer structurele aandacht komt voor democratisch burgerschap op school, en ook in de wijk, speeltuin, sportvereniging en buurthuis. Kennis over de werking van democratische instituties en mensenrechten is in een democratie onmisbaar voor volwaardig participatie. Ook gaat het om het ontwikkelen van vaardigheden hoe je op een democratische manier je stem kunt laten horen en conflicten kunt oplossen in onze samenleving. Een goed voorbeeld hiervan is de Vreedzame School in Utrecht die zich in een breed programma niet alleen richt op de school maar expliciet ook op de wereld daar omheen.


De democratie is één van onze meest kostbare bezittingen en schreeuwt om nieuwe energie en bredere betrokkenheid. Juist de afgelopen jaren zien we door de inzet van betrokken vrijwilligers een grote opkomst van bewonersinitiatieven en burgertoppen. De participatieve en deliberatieve democratie zijn in opkomst en verdienen ruim baan van de rijksoverheid en andere overheden. Er moet volop geëxperimenteerd worden met democratische vernieuwing in de breedste zin. Waar regels in de weg zitten, moeten we deze (tijdelijk) afschaffen. Het uitdaagrecht (Right to Challenge) en andere buurtrechten, mogelijkheden voor burgerbegrotingen – zoals bijvoorbeeld in Breda gebeurt – en lokale experimenten waar met loting wordt gewerkt, krijgen onze steun. Hierbij kijken wij telkens wat juridisch geregeld moet worden en welke elementen gaan over het veranderen van houding en gedrag van de overheid en de politiek. Bewonersinitiatieven en de G1000-beweging kunnen de democratie versterken en verrijken.


Voor D66 blijft de representatieve democratie daarnaast onverminderd van belang om democratische waarden zoals het algemeen belang, transparantie en inclusiviteit te waarborgen. Ook deze vorm van democratie heeft behoefte aan nieuwe impulsen. Graag zien wij de Staatscommissie die zich gaat bezighouden met de toekomst van het landelijke politieke stelsel komen met enkele concrete voorstellen. De angst voor verandering moet de Staten-Generaal er niet van weerhouden ook kritisch in de spiegel te kijken en open te staan voor innovatie.