Blijf op de hoogte

Kies zelf van welke thema's jij op de hoogte blijft en schrijf je in voor een van onze nieuwsbrieven. Je ontvangt dan altijd de laatste updates op basis van jouw interesses. Wil je ook via Whatsapp op de hoogte blijven? Meld je dan direct aan.

Door je e-mailadres in te vullen en op "aanmelden" te klikken geef je ons toestemming om je e-mailadres op te slaan. Dit gebruiken wij om je regelmatig updates te sturen. Hier kun je meer lezen over hoe we omgaan met jouw persoonsgegevens. Hier kun je alle voorkeuren wijzigen.

Steun ons en help Nederland vooruit

Publicaties

Het nieuwe appèl

Het redelijke midden staat onder druk; constructief samenwerken is vandaag een radicale keuze.

Voor 1 gulden (ca. 48 eurocent) kon in september 1966 iedereen via boekhandel en krantenkiosk kennis nemen van het appèl van het Initiatiefcomité D ’66 (met spatie én komma). Ook vandaag de dag is het nog behartigens waardig leesvoer, met voorbeelden als ‘Vietnam’ die helaas eenvoudig vervangen kunnen worden door ‘Syrië’. Het is ook lezenswaardig door het gedateerde taalgebruik – met tekstuele pareltjes als ‘gevoelens van hachelijkheid’ en ‘nutteloos schermutselen’. Je hoort het Hans van Mierlo zeggen. Mensen die zich in het appèl herkenden reageerden per briefkaart met een ‘adhesiebetuiging’, het jaren ’60 equivalent van een ‘like’. 2500 mensen deden dat; de oproep mee te denken over en mee te werken aan ‘een plan tot een nieuwe, faire, energieke democratie’ sloeg aan. Enkele maanden later was D’66 de verbindende beweging van de ‘ongerusten’ van toen.  En dat zijn we vandaag en morgen ook! Maar…zijn we vandaag ongerust over dezelfde dilemma’s als toen?

Nee.

Er zijn nieuwe bedreigingen (en oude bedreigingen in nieuwe vormen) die ons verder weg brengen van een open en welvarende samenleving van vrije, gelijkwaardige, zelfstandige en met elkaar verbonden mensen, ongeacht levensovertuiging, geloof, seksuele geaardheid, gerichtheid of herkomst. Dat is voor Democraten onaanvaardbaar.

Wij zijn optimisten; er is veel bereikt, zeker in ons land en op ons continent, de laatste 50 jaar. Maar er is ook veel mis in de wereld, soms door moedwil en boosaardigheid maar vaker door onachtzaamheid, behoudzucht, egoïsme en korte termijndenken. Er is dus veel om voor te strijden. Belangrijke maatschappelijke doelen, zoals het drastisch verminderen van de tweedeling en kansenongelijkheid, zijn nog steeds niet bereikt en lijken af en toe zelfs verder weg dan ooit. De geschiedenis is geen stijgende lijn maar een slingerbeweging en nú is het moment om pal te staan voor onze waarden. De laatste decennia hebben we meer vrijheid, meer welvaart en meer welzijn bereikt. De grootste fout die we kunnen maken is te denken dat het daarmee voor eeuwig geregeld is.

Wegkijken, vergoelijken, pappen & nathouden; nu schreeuwlelijkerds opnieuw schermen met extreme oplossingen ter linker- en rechterzijde en mensen uitsluiten, groepen tegen elkaar opzetten en valse veiligheid beloven is dat het slechtste antwoord. We moeten constructief samenwerken. Iedereen die staat voor (internationale) samenwerking en overleg, respect, kansen voor iedereen die zich inzet voor zichzelf en anderen, bewaken van onze rechtstaat en mensenrechten, persoonlijke vrijheid en verantwoordelijkheid voor volgende generaties, moet zich luid laten horen. Ongerustheid moet worden vertaald in actie en optimisme. D66 neemt hierbij het voortouw.

Ongerust over democratie en rechtsstaat 

rechtsstaat-nbb_foto_473757_5616x3744De noodzaak voor een transparante en veel directere relatie tussen burgers en bestuurders is onverminderdgroot. De vastgeroeste staatsrechtelijke spelregels waartegen onze geest verwanten in 1966 al te hoop liepen zijn helaas vrijwel onveranderd. Daarmee zijn ze nóg meer achterhaald en nóg minder effectief dan toen, omdat de samenleving wel blijft veranderen. Dit geldt voor centrale en decentrale besturen, voor publieke en semi -publieke organisaties, voor scholen, zorg instellingen en pensioenfondsen. Rechtsstaat en democratie zijn een lege huls wanneer burgers er niet structureel bij betrokken zijn.

D66 wil directe invloed van belanghebbenden op de samenstelling van het bestuur van stad, regio, land en continent, maar ook van school, zorginstelling en pensioenfonds. Daarbij gaat het niet om incidentele ‘noodrem democratie’ zoals extreme quasi-referenda. Er moet juist een echt bindend correctief referendum – dus over een al genomen besluit! – mogelijk worden. D66 zet zich in voor een structureel democratisch proces op alle niveaus met inspraak over de deelvragen waar grotere besluiten uit zijn opgebouwd. Vertegenwoordigers en bestuurders moeten niet worden aangesteld via coöptatie maar werken op basis van een direct en eindig democratisch mandaat. Als afgesproken doelen niet worden gehaald of taken niet naar behoren worden uitgevoerd dan vervalt het mandaat.

Ook de komende decennia gaat D66 zich met vuur inzetten voor het afbreken van de verdedigingswallen die de ‘binnenstaanders’ nog steeds in stand houden om de ‘buitenstaanders’ op afstand te houden. Dit geldt voor het onderwijs, de arbeidsmarkt, de woningmarkt, maar ook voor de markt voor bestuurs- en toezichtfuncties. Tweedeling is niet alleen onrechtvaardig, het is ook verspilling van talent en een voedingsbodem voor frustratie en instabiliteit.

D66 strijdt voor gelijke kansen voor ieder individu. Verborgen verdelingsmechanismen in het voordeel van een beperkte kring mensen tasten de essentie van onze democratie en rechtsstaat aan en die breken we af. Vrouwen, nieuwkomers met een niet-westerse achtergrond – ook van de 2de en 3de generatie, mensen met een fysieke beperking, jongeren en LHBT’ers; op de plekken waar besluiten worden genomen die er echt toe doen in dit land en die de levens van velen beïnvloeden kom je ze nog veel te weinig tegen. Dat daarbij in de meeste gevallen geen formele regels orden overtreden betekent nog niet dat er geen sprake is van discriminatie of dat het als rechtvaardig beschouwd kan worden.

D66 koestert de diversiteit; verschillen zijn verrijkend. Vrijwel altijd is het totaal meer dan de som der delen. Meer en meer zien we dat de grondrechten en gedeelde waarden, waar soms honderden jaren voor gestreden is en die het fundament zijn van onze samenleving, haast achteloos ter zijde worden geschoven. Vaak met een beroep op ‘veiligheid’ terwijl ze uiteindelijk de enige echte fundamenten voor een eerlijke wereld zijn. Dat is gevaarlijk voor onze vrijheid.

Een onrechtvaardige wereld is per definitie een onveilige wereld. Onveiligheid leidt tot angst en strijd over schaarse goederen en diensten. Terechte ongerustheid is geen excuus voor intolerantie voor de ‘anderen’ of de ‘nieuwkomers’. Een gevoel van verbonden heid en trots is prachtig maar dat is iets anders dan verheerlijking van de eigen kring en gestolde identiteit en tradities, hier of elders, als een te verdedigen goed. Niet ver daarachter zit immers het idee dat een bepaalde groep ‘eerder’ aan de beurt zou moeten komen en méér (of oudere) rechten heeft, ook om anderen de mond te snoeren. Dit om vast te houden aan een verleden dat er helemaal nooit is geweest. D66 bestrijdt het waanidee dat isolement en uitsluiting veiligheid en rechtvaardigheid brengen. Er is een mondiale lotsverbondenheid ontstaan. Er is maar één optie: samen zorgen voor een veilige wereld.

D66 verdedigt onze grondrechten en gedeelde waarden en staat niet toe dat hier ook maar de kleinste concessie aan wordt gedaan. Marchanderen met mensen en grondrechten is levensgevaarlijk. Haatzaaien is onverantwoord en verwerpelijk. Er bestaat niet zoiets als ‘een beetje vrijheid en gelijkwaardigheid’, of ‘een beetje respect voor ieders opvattingen, geloof, seksuele geaardheid, gerichtheid of herkomst’. Het zogenaamd tijdelijk aantasten van de vrije media en de onafhankelijke journalistiek, zowel online als offline, is onaanvaardbaar. Wie de grondrechten aantast – zelfs van mensen waarmee wij het hartgrondig oneens zijn! – vindt D66 op zijn weg. Een democratisch behaalde meerderheid is nooit een excuus om de rechten van minderheden aan te tasten en daarmee de democratie en rechtstaat zelf om zeep te helpen. Democratie gaat niet alleen over de manier waarop een meerderheid wordt verkregen bij een verkiezing maar vooral om de manier waarop die tijdelijke meerderheid omgaat met minderheden en hun grondrechten waarborgt.

Ongerust over vrijheid en zeggenschap over lijf, liefde en levensloop

lesbischDe discussie over persoonlijke vrijheid heeft zich de afgelopen decennia verlegd; eerst moesten, om ieder individu de ruimte en de rechten te geven om zélf de regie te voeren over lijf, liefde en levensloop, vooral veel wetten en regels die de oude, confessionele status quo als norm hadden, worden aangepast. D66 heeft 50 jaar met kracht gewerkt aan nieuwe wetten en regels voor huwelijksrecht, erf – en familierecht en op het gebied van zwangerschaps(onderbreking) en regie op het eigen levenseinde. Steeds minder is het daardoor de overheid die ons beperkt in de persoonlijke afwegingen die we willen maken en in ons recht zichtbaar onszelf te zijn.

We moeten zorgen dat mensen elkaar niet de maat kunnen nemen, niet kunnen bedreigen vanwege seksuele voorkeur of (het verlaten van) een geloof. Ook claimen (groepen) mensen rechten voor zichzelf die ze anderen juist ontzeggen. In het open en vrije Nederland leven veel mensen onder het juk van groepsnormen of de tirannie van een zeer luidruchtige minderheid die de eigen normen dwingend probeert op te leggen.

D66 zet zich onverminderd in voor het slechten van formele obstakels en interventies van de overheid die individuen de ruimte ontnemen om in het leven zélf de regie te nemen en tot het einde te behouden. Daarbij zullen wij niet toestaan dat individuen de keuzes die ze voor zichzelf maken, gebaseerd op morele of religieuze afwegingen, ook opleggen aan anderen of de vrijheid, die ze voor zich zelf opeisen, inzetten om anderen te beknotten.

Ongerust over ontplooiing

Donderwijs-nbb_foto_769075_3655x2437e werkelijkheid is weerbarstig, verbanden zijn niet altijd lineair, belangen zijn tegenstrijdig en kansen en risico’s worden niet alleen per toeval verdeeld. Het is niet voldoende ‘alles’ te vatten in weten regelgeving, gekoppeld aan toezicht en handhaving. Dit leidt naar een onmenselijke en onwenselijke wereld zonder ruimte voor creativiteit en vernieuwing. De enige echte weg naar een open samenleving van zelfstandige, weerbare en sociale mensen, die elkaar verdragen en samen vooruit willen is goed en breed onderwijs. Dit onderwijs begint met ruime vroeg- en voorschoolse voorzieningen. Op scholen moeten kinderen van verschillende achtergronden met elkaar opgroeien en moeten zowel de voorlopers als de relatieve achterblijvers gestimuleerd worden het beste uit zichzelf te halen.

D66 staat voor onderwijs dat kinderen, maar ook volwassenen, stimuleert zich steeds te blijven ontwikkelen, zowel intellectueel als emotioneel en fysiek, en dat hen voorbereidt op de (internationale) arbeidsmarkt van vandaag, morgen én overmorgen. Zo krijgt iedereen een kans te doen wat hem of haar energie geeft en wat de maatschappij vooruit helpt. Een baan geeft eigenwaarde, een sociaal netwerk en het emancipeert. De vorm van arbeids- en opdrachtsrelaties en de vaardigheden die horen bij beroepen veranderen voortdurend, maar de wens en de noodzaak om een inkomen en zelfstandigheid te verwerven is een constante. D66 vindt het rechtvaardig dat prestaties en inzet beloond worden, omdat ook de samenleving als geheel profiteert van mensen die het beste uit zichzelf halen. We delen de welvaart om iedereen in staat te stellen naar talent en vermogen te presteren en omdat niemand ooit helemaal alleen de top bereikt maar daarbij leunt op zichtbare en onzichtbare steun van anderen.

Ongerust over de aarde en onze wereld

Hsterk nl sterk europa nbb_foto_865419_4484x2991et is duidelijk dat er roofbouw is, en nog steeds wordt, gepleegd op onze leefomgeving. Door onwetendheid en hebzucht en de mogelijkheid de maatschappelijke kosten straffeloos te negeren of door te schuiven naar de volgende generaties zijn consumptie, productie, transport en energie in hun huidige vorm niet duurzaam. Dit raakt iedereen op de wereld, ver weg en dichtbij, arm of rijk, warm of koud, jong en oud. D66 werkt aan een maatschappelijk en fysiek klimaat dat roofbouw van een prijskaartje voorziet en zo snel mogelijk afbouwt.

Vervuilen kan niet langer ‘gratis’. Duurzame innovatie en creativiteit wordt gestimuleerd, beloond en gedeeld. De geopolitieke instabiliteit neemt gevaarlijk toe. Staten staan lijn recht tegenover elkaar. Dictators brengen hun land naar de rand van de afgrond en reiken elkaar over grenzen en continenten heen de hand. De ‘bullies’ op het wereldtoneel denken dat ze overal mee wegkomen omdat ze geen echt weerwerk krijgen. Door nu te twijfelen en ons uit elkaar te laten spelen worden we straks gedwongen tot veel radicalere interventies. Dictatoren gaan altijd door in hun drang anderen te onderwerpen. De paradox van geweld is immers dat wie zijn eigen behoud baseert op de onderdrukking van anderen zich nooit echt veilig voelt en overal vijanden ziet.

De grootste fout die we nu kunnen maken is denken dat tirannie ver weg is en dat het ons niet zal raken als we ons er maar niet mee bemoeien. Het is niet voldoende om het eigen land ‘op orde’ te houden; dat is niet mogelijk in een wereld die letterlijk op alle manieren met elkaar verbonden is. En wij vinden het ook niet wenselijk. Nederland heeft de wereld veel te bieden en ervaart dagelijks de goede en minder goede effecten van beslissingen en activiteiten in landen om ons heen en verder weg. Nederland moet daarom invloed hebben op de beslissingen in de wereld die raken aan onze veiligheid, onze economie en handel en ons klimaat. Daarvoor werken we samen in Europa. D66 denkt en handelt internationaal. Wij willen een sterk Europa, dat de krachten bundelt, dat een lichtend voorbeeld is, krachtige onderhandelingen voert buiten Europa en dat democratisch bestuurd wordt. Daar hoort ook bij dat we in Europa intern streng zijn op naleving van gemaakte afspraken en dat we geen geld verspillen aan gedateerde economische verdeelsleutels.

Gepubliceerd op 09-11-2016 - Laatst gewijzigd op 09-11-2016
Rob Jetten

Hi,
Heb je een vraag? Neem dan contact op met mijn collega's via WhatsApp of ga naar onze contactpagina.
Groet, Rob

Whatsapp ons 06 11 91 25 48