Sander Bus neemt afscheid van het Landelijk Bureau

Sander Bus neemt afscheid van het Landelijk Bureau van D66, waar hij Manager Marketing & Communicatie en Directeur was. Vanaf 1 februari 2022 is hij Afdelingshoofd Bedrijfsvoering bij de gemeente Terneuzen.

Hoe kijkt hij terug op de afgelopen 8,5 jaar?

Een korte versie van dit stuk verschijnt in de aankomende versie van Democraat. Het ledenblad van D66.
Tekst: Marcella Heijboer

Flyeren tijdens de campagne voor de gemeenteraad in 2018. - Beeld: Jeroen Mooijman

Politieke campagnes: een vak apart

“Bij mijn aantreden in het najaar van 2013 sprong ik op een rijdende trein. Het jaar erna vonden de gemeenteraads- en EP-verkiezingen plaats; de voorbereidingen waren in volle gang. In de sollicitatieperiode werd me verteld: ‘de campagnetrein rijdt en hij rijdt al best hard’. Officieel begon ik in oktober, maar ik had nog veel vrije dagen bij mijn vorige werkgever, dus ik startte in september alvast parttime en ‘gratis’ op het landelijk bureau. Ik reisde die eerste periode, maar ook de jaren erna, stad en land af om zoveel mogelijk mensen en afdelingen te leren kennen en bij vele bijeenkomsten en evenementen te zijn. Zo won ik het vertrouwen.

Veel D66’ers zetten zich vrijwillig voor de partij in; op het Landelijk Bureau doen we dat betaald. Door ook ’s avonds en tijdens weekenden in het land te zijn en dag en nacht bereikbaar te zijn, wilde ik laten zien dat ook ik me gedeeltelijk in mijn vrije tijd inzette. Tijdens mijn sollicitatie had ik begrepen dat ik ook af en toe een zaterdag en avond beschikbaar moest zijn. In de praktijk kwam het erop neer dat ik heel soms een zaterdag thuis was.

Ik had veel aan mijn werkervaring bij de Erasmus Universiteit; vooral de diversiteit aan taken. Maar het voeren van politieke campagnes is een totaal aparte tak van sport, die je in de praktijk moet leren. Zelfs gerenommeerde mediabureaus snappen daar in beginsel niks van.

Andere facetten van het communicatievak kwamen wel overeen: werken met (student)vrijwilligers, evenementen organiseren, de faculteit stevig profileren. Een universiteit is door de organisatiestructuur eigenlijk ook heel politiek.

Al met al vond D66 het een wilde gok om mij aan te nemen. Het heeft goed uitgepakt omdat ik goed geluisterd en keihard gewerkt heb.”

Drijfveer

“Toen ik op mijn 18e voor het eerst mocht stemmen, koos ik voor D66 en in 2006 werd ik lid. Toen de partij mijn werkgever werd, was mijn persoonlijke drijfveer dat ik met volle overtuiging achter het D66 gedachtegoed sta en dat ik eraan wilde bijdragen om de boodschap waar we voor staan zo goed mogelijk over te brengen.

Ik heb me altijd verbaasd over mensen die iedere keer op een andere partij stemmen of een strategische stem uitbrengen of zeggen ‘ik moet de stemwijzer invullen’. Dan vraag ik me af hoe dat kan.

Natuurlijk kun je het niet eens zijn met álles wat een partij vindt, maar elke partij heeft gedachtegoed waar je achter staat of niet en dan kan het wat mij betreft niet zo zijn dat het de ene keer GroenLinks is en de andere keer de VVD of alles er tussenin. Dat heeft me bij kiezersonderzoeken altijd verbaasd: dat mensen zeggen ‘ik twijfel tussen de SP, de VVD en D66’. In mijn beleving kan dat niet.”

15.02.2022

Met ingang van 15 februari 2022 wordt Sabine Andeweg de nieuwe directeur van het Landelijk Bureau van D66. Dat heeft het Landelijk bestuur van D66 besloten. De 49-jarige Arnhemse volgt daarmee Sander Bus op.

Chauffeur van Alexander Pechtold

“Vrij snel na mijn aantreden stond er een dag van de onderwijstour gepland en ik ving op dat de chauffeur van Alexander niet beschikbaar was om hem naar de locatie te brengen. Ik stak mijn vinger op en zei: laat mij hem maar brengen. Ik vermoedde dat ik, samen met hem in de auto, meer gelegenheid zou hebben om hem te spreken dan als er een ander moment in zijn drukke agenda zou worden gepland. We reden ’s avonds terug van Amsterdam naar Wageningen en toen heb ik hem het hemd van het lijf gevraagd. Ik wilde weten wat hij belangrijk vond, wat hij verwachtte, wat zijn ervaringen met het Landelijk Bureau waren, wat hij niet goed vond gaan. Daar kwam heel veel uit, vooral dat hij graag wilde dat zaken met aandacht, professionaliteit en tempo gedaan werden en dat hij ontzorgd zou worden. Dat hij niet zelf hoefde te zeggen ‘jongens, die poster hangt scheef’. En ik dacht alleen maar: hij heeft hartstikke gelijk.

Ik vond dat er in de partij destijds best wat jovialiteit naar Alexander was en dat hij meer ontzag verdiende. Iemand die knetterhard werkt, in de spotlights staat en daarom goed ondersteund moet worden, net als een minister.”

Gedenkwaardig

“In 2014 zat de partij flink in de lift; tijdens het flyeren werden de folders bijna uit je hand getrokken, de sfeer was opperbest. Op mijn favoriete foto uit die tijd staan Alexander Pechtold en Geert Wilders die elkaar, in het laatste weekend voor de gemeenteraadsverkiezingen met hun campagneteams in Den Haag tegenkwamen. Het was spannend, een mediacircus, want het ging nek-aan-nek. Maar het was een vrolijke dynamiek, er werden onderling flyers en vriendelijke woorden uitgewisseld en die ontspanning zie je op de foto. De positieve aandacht in de pers gaf de campaigners een extra boost en we wonnen! Het symboliseert de energie die ik voelde: met z’n allen de straat op, gáán voor de overwinning.

Andere gedenkwaardige momenten vond ik alle activiteiten rondom het 50-jarig jubileum van de partij: het prachtige congres in de RAI, de fietstour, het jubileumboek.

Het overlijden van Els Borst was aangrijpend; op de dag van haar dood zat ze op de 1e rij bij ons partijcongres. We hebben in korte tijd, met veel mensen, alles op alles gezet om, samen met de familie, een waardig afscheid te organiseren.”

Tweede Kamerverkiezingen 2017

“Tijdens de uitslagenavond van de Tweede Kamer verkiezingen in 2017 was ik ongelooflijk trots. We waren erin geslaagd de goede peilingen te verzilveren in 19 zetels en later ook in kabinetsdeelname. We hadden in eerdere verkiezingen altijd een trend dat we er goed voor stonden en dan in de laatste weken toch inzakten. Dat gebeurde nu niet, sterker nog: het werd beter. We zaten in een flow, Alexander was goed. We deden er alles aan om hem te ontzorgen, zodat hij de debatten goed kon doen. Alles pakte goed uit. Het campagneteam was ervaren, er was wat meer budget. Alles viel op z’n plek. We gingen zelfs met twee campagnebussen op pad.”

Directeur

“Bij de Erasmus universiteit werkte ik veel samen met de Directeur Bedrijfsvoering en toen dacht ik al: die baan lijkt me wel wat. Bij D66 ging ik weer met marketing en communicatie aan de slag, maar gaf ik bij voortgangsgesprekken wel aan dat ik op termijn de rol van Directeur interessant zou vinden, omdat het takenpakket zo breed is: van personeel tot financiën.

Ik kreeg de kans om me in die richting te ontwikkelen, door eerste vervanger van de toenmalige Directeur te worden en in het Sturingsteam van het Landelijk Bureau al actief over andere aspecten dan alleen campagne mee te denken.

Vierenhalf jaar geleden werd ik directeur en ik heb er geen dag spijt van gehad. Tot de Tweede Kamer verkiezingen van 2021 ben ik in het campagne kernteam gebleven. Ik ben blij dat ik een actieve bijdrage heb kunnen leveren aan het behalen van 24 zetels.”

Kabinetsformatie 2017

“Als kersverse directeur kreeg ik te maken met de formatie. Eén van mijn doelstellingen was om het landelijk bureau nog beter te presenteren richting de Tweede Kamer. We boden aan de fractieleden aan om bij ons in het pand het concept formatieakkoord te bespreken. Iets verder weg van het Binnenhof met alle journalisten. De pers kreeg uiteindelijk toch in de gaten dat D66 bij ons vergaderde. Ik kwam die avond in beeld bij het NOS journaal, met een blad koffie voor de postende journalisten. Ik merkte toen meteen: dit is natuurlijk het allerleukst, dat we als bureau, dat vooral voor de vereniging werkt, ook de politiek te gast kunnen hebben. Waardoor je voelt: hierom hebben we zo hard campagne gevoerd met z’n allen.

Deze ervaring versterkte het idee dat we toe waren aan een nieuw pand.”

Verbinding in het Verenigingshuis

“In 2019 verhuisden we naar ons huidige pand aan de Lange Houtstraat in Den Haag. Een echt Verenigingshuis, waar alle medewerkers van het Landelijk Bureau op één locatie werken en waar afdelingen en landelijke politici regelmatig in de vergaderzalen te gast zijn. Door corona is het de afgelopen jaren natuurlijker stiller geweest in het pand, maar Sigrid Kaag heeft er in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen zo ongeveer gewoond. We hebben de vereniging en de politiek letterlijk in huis gehaald en hebben tegenwoordig zelfs een eigen studio.”

Groei en professionalisering

“De 50 medewerkers van het landelijk bureau verzetten met weinig geld, middelen en mankracht enorm veel werk, zeker als je het vergelijkt met andere werkorganisaties. We zijn op alle vlakken meegegroeid met de partij, die de afgelopen 10 jaar meer leden, meer zetels, meer bestuurders in het land heeft; de studentikoze randjes van vroeger zijn eraf.

Doordat we van oppositiepartij regeringspartij zijn geworden, is er meer publiciteit en kwam het vergrootglas steeds meer op de organisatie als geheel te liggen.

Er is veel professionaliteit en kameraadschap onder de medewerkers: zo goed mogelijk verkiezingen voorbereiden, voor elkaar door het vuur gaan. En het hogere doel: de D66 idealen verwezenlijken.”

Aandacht maakt alles mooier

“Op mijn werkkamer hing een poster met de tekst: ‘aandacht maakt alles mooier’. Dat was mijn motto tijdens al die jaren op het Landelijk Bureau Luister goed, verplaats je in de ander, neem feedback serieus en ga ermee aan de slag. Probeer verwachtingen te overtreffen. Dat wil ik ook aan mijn opvolger meegeven: creëer tijd en ruimte om aandacht te geven aan details, aan de mensen en te stimuleren dat de sfeer goed blijft. Als je attent en betrokken bent gaat het goed komen.

Door corona worden de lontjes in de samenleving korter. Ik hoop dat we een beetje lief voor elkaar blijven. Ga uit van andermans goede intenties. We zijn een vereniging van gelijkgestemden, die iets willen bereiken. Heb het leuk met z’n allen!”