Blijf op de hoogte!

Steun ons en help Nederland vooruit

donderdag 13 april 2017

Maidenspeech Tweede Kamerlid Maarten Groothuizen

Tweede Kamerlid Maarten Groothuizen hield vandaag zijn maidenspeech, zijn eerste speech in de plenaire zaal van de Tweede Kamer bij het debat over de ‘Wijziging van de Wet Wapens en Munitie, de Flora- en Faunawet en de Wet Natuurbescherming in verband met de Versterking van het Stelsel ter Beheersing van het Legaal Wapenbezit’. Lees zijn inbreng hier terug.

Voorzitter, dank u wel,
Afgelopen zondag was het zes jaar geleden dat zich in Alphen aan de Rijn een tragedie afspeelde die aan zes mensen het leven kostte, en waarbij vele anderen gewond raakten. Voor de slachtoffers en de nabestaanden van “Alphen aan de Rijn” is dit debat waarschijnlijk opnieuw een pijnlijke herinnering aan die gebeurtenis. Ik wil hier op de eerste plaats aan hen mijn medeleven betuigen.

Ik weet uit mijn vorige functie als officier van justitie hoe groot de impact van ernstige geweldsfeiten op mensen is. Ik hoop als lid van deze kamer vooral deze praktijkervaring mee te nemen. Ik wil gaan werken aan goede, effectieve, handhaafbare,  maar ook rechtvaardige regels. In de overtuiging dat we alleen zó invulling kunnen geven aan het principe dat de overheid er is voor de mensen. En niet andersom.

Voorzitter,
Na Alphen aan de Rijn heeft de Onderzoeksraad voor veiligheid het systeem van legaal wapenbezit uitgebreid doorgelicht en een aantal aanbevelingen gedaan. Een van de aanbevelingen was om een regeling in de wet op te nemen die een aanvrager van een wapenvergunning verplicht om meer inzicht te verschaffen in zijn persoonlijke situatie.

Het wetsvoorstel werkt deze aanbeveling uit en introduceert een uitgebreidere toetsing, bestaande uit een verplichte e-test, de opgave van drie referenten en controle op opnamen in het kader van de Wet BOPZ.

Wat mijn fractie in de eerste plaats opvalt, is dat dit wetsvoorstel zes jaar op zich heeft laten wachten. Uiteraard is het van groot belang om wetgeving zorgvuldig tot stand te brengen, maar zes jaar is wel een héle lange tijd. Zeker omdat het rapport van de Onderzoeksraad al stamt uit 2011. Mijn vraag aan de staatssecretaris is dan ook of hij kan aangeven waarom het zo lang heeft geduurd?

Voorzitter,
Ik kom bij mijn tweede punt. Het maken van een wet is één ding, het handhaven daarvan een tweede. De praktijk wil nog wel eens laten zien, dat het juist dáár misgaat. Toezicht en controle op de naleving van voorschriften is cruciaal. Daarvoor is voldoende capaciteit én voldoende kwaliteit bij de politie noodzakelijk.

Het is dan ook van het grootste belang dat de staatssecretaris nauwgezet gaat toezien op de naleving van deze nieuwe regels. Kan de staatssecretaris toezeggen dat er voldoende kwaliteit en capaciteit bij de politie is voor toepassing en controle op deze nieuwe regels?

Deze vraag brengt mij bij een ander aspect, namelijk Europese samenwerking. Ik lees in het rapport van de Onderzoeksraad dat in België geen E-test plaatsvindt, maar een verklaring van een huisarts wordt gevraagd. Dat klinkt als een lichtere toets. Ik vraag me dan af of het mogelijk is dat iemand die in Nederland geen wapenverlof krijgt, even de grens oversteekt om daar een legaal wapen te kopen? Bijvoorbeeld met zo’n huisartsenverklaring.

Kan de staatssecretaris aangeven of iemand die in Nederland een wapenverlof wordt geweigerd, elders in Europa toch legaal aan een wapenvergunning kan komen door gebruik te maken van verschillen in regelgeving? Indien dat mogelijk is, kan de staatssecretaris dan aangeven hoe hij van plan is tot een sluitende Europese aanpak te komen?

Voorzitter,
Een ander, zeker zo belangrijk aspect, is de illegale handel in wapens. Uit het rapport van de Onderzoeksraad blijkt dat de meeste dodelijke schietincidenten in Nederland worden gepleegd met illegale wapens.

Uit de Discussienota Opsporing- en vervolgingstekort, afkomstig van politie en het OM, blijkt echter dat wapenhandel voor een groot deel buiten het zicht van politie en justitie blijft. Om de kans op ernstige schietincidenten te verminderen is juist de aanpak van illegale wapenhandel van groot belang is. Is de staatssecretaris dat met mij eens, en kan hij aangeven hoe hij de illegale handel in wapens aanpakt?

Voorzitter,
Ondanks de juiste intentie van dit wetsvoorstel, moeten we ons realiseren dat tragische incidenten niet kunnen worden uitgesloten. Absolute veiligheid bestaat niet. En het is van belang dat politici ook niet de indruk wekken dat zij wel bestaat.

Mensen moeten er natuurlijk wél op kunnen vertrouwen dat de politiek er alles aan doet om de kans op een herhaling van “Alphen aan de Rijn” tot een minimum te beperken. Daarbij past dat we ook kritisch bekijken of onze regels in de praktijk wel werken.

De fractie van D66 is daarom verbaasd dat de evaluatietermijn van deze stelselwijziging vijf jaar is. Dat komt mijn fractie voor als tamelijk lang. Het zou betekenen dat – als het wetsvoorstel na behandeling in de Eerste Kamer nog dit jaar in het staatsblad verschijnt – we als kamer pas in 2022, oftewel 11 jaar ná “Alphen aan de Rijn” – gaan evalueren.

Mijn fractie begrijpt dat de wetgeving eerst goed moet worden geïmplementeerd, maar zou liever al eerder evalueren, of het systeem in de praktijk werkt, welke knelpunten er zijn, en of er aanpassingen nodig zijn. Ik hoor graag van de staatssecretaris waarom hij heeft gekozen voor deze lange termijn. Temeer daar de Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft aanbevolen dat het Ministerie jaarlijks wordt geïnformeerd over de effectiviteit van het wettelijk systeem. Afhankelijk van de antwoorden van de staatssecretaris overweegt mijn fractie hierover een amendement in te dienen.

Voorzitter, ik kom tot een afronding.
Mijn fractie staat in beginsel positief tegenover dit wetsvoorstel. We moeten er wel voor waken dat het geen papieren tijger wordt. Met symboolwetgeving schiet niemand iets op. Handhaving, voldoende capaciteit, en een sluitend Europese aanpak zijn essentieel om dit voorstel een échte kans van slagen te geven.

Ik hoop dat de staatssecretaris mijn fractie ervan kan overtuigen, dat we met dit voorstel de kans op incidenten met legale wapens, daadwerkelijk een stukje kleiner kunnen maken.

Dank u wel.