Blijf op de hoogte!

Steun ons en help Nederland vooruit

woensdag 17 mei 2017

Maidenspeech Kamerlid Jessica van Eijs

Lees hier de maidenspeech, de eerste speech in de Tweede Kamer, van Kamerlid Jessica van Eijs terug bij het debat over omwonenden van chemiebedrijf Chemours, voorheen Dupont, in Dordrecht die jarenlang zijn blootgesteld aan een giftige stof. 

Van alle aanwezigen hier ben ik waarschijnlijk degene, die bij het grootste aantal mensen achter de voordeur heeft gekeken. Ik bezocht duizenden mensen thuis, onder andere om hun woning te inspecteren op asbest en om te kijken of de huurwoning onderhoud nodig had.

Dat waren sociale huurwoningen. Ik zag soms mensen die moeite hadden de eindjes aan elkaar te knopen. En ik zag ook mensen die van hun huurwoning een waar paleis hadden gemaakt, waar vele uren en veel liefde in was gaan zitten.

Ik zag ook mensen in al hun kwetsbaarheid thuis. Ik zag hun hobby’s, hun trofeeën, foto’s van geboorteplaatsen. En ik sprak met hen over hun levensloop, hun werk, hun familie. Mensen die zich openstelden en dingen met mij deelden omdát ze thuis waren en zich daar veilig voelden.  Een oudere man die ik met moeite alleen liet omdat ik dacht: redt hij het wel? Maar hij wilde daar blijven wonen, in zijn eigen huis waar hij zo aan gehecht was. Wat al deze mensen gemeen hebben is dat hun woning hun thuis is, hun veilige haven.

Door al die huisbezoeken ben ik diep doordrongen van het belang van een veilig thuis. Daarom voel ik me zo bevoorrecht met wat ik hier in de Kamer mag doen. Ik mag me inzetten op de onderwerpen wonen, ruimtelijke ordening en milieu. Mij inzetten voor een veilige, prettige woon- en leefomgeving. Want die thuisbasis van mensen, die moet veilig zijn.

Dat brengt mij bij het onderwerp van dit debat Voorzitter. Dat gaat in de kern over het vertrouwen dat die thuisbasis veilig is. Omwonenden van de fabriek van Chemours in Dordrecht, voorheen DuPont, zijn daar jarenlang vanuit gegaan. Dat vertrouwen, zo blijkt nu, was onterecht.

Dertig jaar lang heeft het DuPont vele malen hogere concentraties PFOA uitgestoten dan voor de gezondheid van mensen acceptabel is. En dat heeft mogelijk schadelijke gevolgen gehad. Nu blijkt dat DuPont in 1984 (!) al wist dat omwonenden risico’s liepen. Maar vanwege het grote economische belang is men de stof blijven gebruiken.

Voorzitter,
Als ik nu zelf in de buurt van deze fabriek zou wonen of gewoond had, zou ik ook bezorgd zijn over mijn gezondheid. Ik zou mij in de kou gezet voelen door het bedrijf en door mijn eigen overheid.

Voorzitter,
de staatssecretaris schrijft in haar brief dat een aantal mensen nu, na vijf jaar, nog steeds verhoogde concentraties PFOA in hun bloed hebben. Wat ik echter niet lees in de brief, maar wat wél blijkt uit de berekeningen van het RIVM is dat omwonenden in het verleden gemiddeld zijn blootgesteld aan veel hogere concentraties van wel 90 tot 130 nanogram per milliliter.

Geeft de staatssecretaris mensen op deze manier niet een vals gevoel van veiligheid? De gezondheidsrisico’s van waardes tussen 90 en 130 zijn waarschijnlijk toch vele malen groter dan de risico’s waar de staatssecretaris in haar brief op wijst?

Hoe kan het dat DuPont zelf in 1984 al wist van forse risico’s maar dat er al die tijd toch vergunningen zijn afgegeven, en dat er nooit paal en perk is gesteld aan het gebruik van deze stof?

Waarom heeft de overheid zich al die tijd afwachtend opgesteld? Had Nederland niet veel eerder een eigen onderzoek moeten instellen en zelf een oordeel moeten vormen?

Kan Chemours aansprakelijk gesteld worden voor deze catastrofe, nu blijkt dat het bedrijf al tijden op de hoogte waren van de risico’s?

En wat te denken van de medewerkers? Hoe staat het met het onderzoek naar hun gezondheid?

En dan is er natuurlijk nog de nieuwe, ook alweer omstreden GenX-techniek. Ik sluit me aan bij de vragen die GroenLinks daarover heeft gesteld. Kan de staatssecretaris mij geruststellen: grijpt zij nu wél in, om toekomstige gezondheidsrisico’s koste wat kost te voorkomen?

En waar ik mij ook zorgen over maak: zijn er ook andere locaties in Nederland waar potentieel gevaarlijke stoffen zijn gebruikt? Hebben mensen ook daar risico’s gelopen?

Dan een hele concrete vraag: waarom zegt de staatssecretaris nu niet gewoon tegen iedereen die nog niet onderzocht is: ‘Als u na een huisartsbezoek en daaropvolgend bloedonderzoek óók een verhoogde waarde blijkt te hebben, dan mag u gewoon meedoen aan een gezondheidsonderzoek?’

Ik hoop dat de staatssecretaris al die mensen die zich op dit moment zorgen maken, wiens vertrouwen in het bedrijf en in de overheid fors is geschaad, kan overtuigen dat zij vanaf nu wél serieus genomen worden. Want die thuisbasis van mensen, die moet veilig zijn.