Blijf op de hoogte!

Steun ons en help Nederland vooruit

donderdag 1 december 2016

Kortetermijndenken Rutte schaadt het land

Een herijking van ons buitenlands beleid is hard nodig, meent D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma. Onder het mom van ‘realpolitik’, waar politiek-filosofische overwegingen of ethiek achterwege worden gelaten, heeft premier Rutte de Nederlandse reputatie op het gebied van mensenrechten te grabbel gegooid. Lees hieronder zijn opiniestuk in het AD.

In plaats van op te komen voor onze waarden, kiest het kabinet voor pragmatisme. Deals met dictators en zelfs samenwerking met de Soedanese leider Al-Bashir, die volkerenmoord pleegt, moeten kunnen. Maar bondgenoot Amerika laten we in de kou staan wanneer dit land steun vraagt bij de sluiting van Guantanamo Bay. Zolang het Nederland maar wat oplevert op de korte termijn. Dat is opportunistisch en schadelijk. De naïviteit van het kabinet is het meest zichtbaar in de omgang met Rusland. Al jaren geleden toonde president Poetin zijn ware aard bij de oorlogen in Abchazië en Zuid-Ossetië. Het Nederland-Ruslandjaar in 2013 stond ook bol van de incidenten. Toch liet Rutte de koning proosten met Poetin tijdens de Olympische Spelen in Sotsji. Amper drie weken later annexeerde Poetin de Krim. Rusland begaat oorlogsmisdaden in Syrië, waar het scholen, ziekenhuizen en hulpkonvooien bombardeert. Maar de premier ziet extra sancties tegen Rusland toch niet zitten.

Schijnveiligheid

Poetin wil ons verzwakken en de EU uit elkaar spelen. Neem Poetins energiepolitiek. Hij verdeelt ons door afspraken te maken met individuele lidstaten. De import van Russisch gas is de afgelopen vijf jaar verdubbeld in plaats van afgebouwd. We zien het ook aan de Russische beïnvloeding tijdens verkiezingen. Wikileaks lijkt inmiddels een Russisch stempel te dragen en de financiële steun vanuit Rusland aan anti-EU partijen zoals het Franse Front National en het eerdere contact met het campagneteam van Trump spreken boekdelen.

Desondanks blijft premier Rutte achter de feiten aan lopen. Dat deed hij ook bij het referendum over het associatieverdrag met Oekraïne. Eerder was dat nog een ‘handelsverdragje’, nu is het van cruciaal geopolitiek belang. Of toen Rutte een deal moest sluiten met de steeds dictatorialere Turkse president Erdogan over vluchtelingen, omdat Europa geen sluitend asielbeleid heeft. In de chaos van grote vluchtelingenstromen verlangt de VVD terug naar de ‘stabiliteit’ onder Ben Ali in Tunesië, Mubarak in Egypte en Kadhafi in Libië. Maar de les van de Arabische omwentelingen is juist dat die stabiliteit schone schijn was. De antipathie tegen het Westen was zeker niet kleiner geweest als het Westen nog dertig jaar dictators had gesteund.

Onder het mom van realpolitik lijkt de premier van mening dat Nederland terughoudendheid past. Dat het niet in ons belang is om op te komen voor onze waarden. Met zulk korte- termijnopportunisme wordt echter tijdelijke stabiliteit en schijnveiligheid gekocht. Maar als wij ons niet wapenen tegen schendingen van mensenrechten, tegen oppressie, wat zijn onze principes dan waard? Als we wapens blijven leveren aan landen die de mensenrechten schenden, welke prikkel is er dan nog voor die landen om hun gedrag aan te passen?

Europese aanpak

Dit betekent dat het des te urgenter is om onze slagkracht in de wereld te vergroten via de Europese Unie. Als we vraagstukken van klimaat, terrorisme, vluchtelingen, energie, veiligheid en handel willen oplossen, dan moet dat samen met Europa. Vrijheid en het internationale recht waren voor Nederland nooit alleen abstracties en hadden niets te maken met een opgeheven vingertje. Ze waren simpelweg op lange termijn goed voor onze eigen belangen. Wij moeten het niet accepteren als de rechtsstaat om zeep wordt geholpen of het internationaal recht aan de laars wordt gelapt. Uiteindelijk zijn de idealisten de realpolitiker van deze tijd.

De volledige versie van dit opiniestuk verschijnt in december in IDEE, het tijdschrift van het wetenschappelijk bureau van D66. Neem nu een abonnement!