Blijf op de hoogte!

Door uw mailadres in te vullen en op "verstuur" te klikken geeft u ons toestemming om uw mailadres op te slaan. Dit gebruiken wij om u regelmatig updates te sturen. Hier kunt u meer vinden over hoe wij omgaan met uw persoonsgegevens.

Steun ons en help Nederland vooruit

woensdag 7 februari 2018

Inbreng Rob Jetten bij het debat over de gaswinning in Groningen

Vandaag debatteert de Tweede Kamer over de gaswinning in Groningen en het advies van de Staatstoezicht op de Mijnen om de gaswinning terug te brengen naar 12 miljard kuub. Lees de inbreng van Kamerlid Rob Jetten hier terug.

Voorzitter,
Op 12 januari sprak ik na de aardbeving in Zeerijp, met drie Groningse gezinnen. In een woning met schade, in een tijdelijke woning en een versterkte woning. e werden al jaren geconfronteerd met onveiligheid, onzekerheid. Tientallen experts waren over de vloer geweest. Frustratie, boosheid over het trage proces, de grote rol van de NAM en de politiek die vooral veel praat. Ondanks al die tegenslag, toonde deze Groningers ook enorme veerkracht. Ik vroeg hen: wat zou u zeggen als u hier in de Kamer mag staan? “Verlaag de gaswinning, maak de schadeafhandeling onafhankelijk van de NAM, zorg voor duurzame versterking van woningen en heb oog voor onze gezondheid en de sociale cohesie in onze buurten en dorpen. Ga daarmee aan het werk.”

Voorzitter,
Sinds dat gesprek is er nog geen maand verstreken. En er is ontzettend veel gebeurd. Een nieuw schadeprotocol, gemaakt door de regio en het Rijk; Een forse en snelle verlaging van de gaswinning; Direct sluiten van de putten rondom Loppersum; Forse inzet op minder vraag naar Gronings gas, door gasketels uit te faseren, nieuwbouw niet langer op gas aan te sluiten, bedrijven te manen over te schakelen op alternatieven; En Shell die belooft de rekening te zullen betalen.

Belangrijke stappen voor de veiligheid van Groningen. Maar er ligt ook nog veel werk.
De versterkingsoperatie moet snel beter, de garanties van  Shell, Exxon en  NAM moeten goed worden vastgelegd en om de gaskraan echt dicht te kunnen draaien wacht een mega operatie, voor bedrijven én huishoudens. Kortom, er is nog veel te doen voor deze minister. En voor ons als Kamer mag de aandacht niet verslappen.

Ondanks die waarschuwing, is het nieuwe schadeprotocol wel degelijk een belangrijk succes om even bij stil te staan. Groningen heeft er ontzettend lang op moeten wachten, maar eindelijk hebben regio en Rijk gezamenlijk goede afspraken gemaakt over de afwikkeling van schades. Individuele beoordeling van schades; Ruimhartige vergoeding; Geen contouren, of binnen- en buitengebieden meer; De mogelijkheid om arbiters en eigen deskundigen in te schakelen; en de NAM gaat er helemaal tussenuit.

Mijn complimenten voor alle lokale en regionale bestuurders en bewonersorganisaties die hier zo lang voor hebben gestreden. Een groot compliment ook aan minister Wiebes die persoonlijk tientallen uren mee heeft gesproken en onderhandeld. Ik hoor vanuit de regio dat zijn betrokkenheid en creativiteit tot veel waardering leidde en belangrijk was bij het slagen van deze belangrijke stap voor Groningen! Nog enkele vragen over het nieuwe protocol. Hoe zorgt de minister ervoor dat de NAM haar beloftes waarmaakt om alle 6000 liggende schademeldingen van voor 31 maart 2017 fatsoenlijk af te handelen voor 1 juli 2018? Wat als dat niet gebeurt? Wil de minister dan de mogelijkheid geven om oude schadegevallen te laten vallen onder het nieuwe protocol?

Voorzitter,
Fatsoenlijk schades afhandelen is stap 1. Op een duurzame manier Groningen versterken is stap 2. D66 wil de versterkingsoperatie in één keer goed doen. Goed versterken betekent: alle woningen duurzaam, zonder gasaansluiting, maar met isolatie en zonnepanelen. Versterken vanuit een integrale visie op een buurt of dorp. Met behoud van monumentale en karakteristieke panden. En bewoners die zelf aan het roer staan van de vernieuwing.

Goed versterken betekent ook: kansen voor de Groningse economie aangrijpen. Met windmolens op zee, het snelste internet van het land en genoeg ruimte voor bedrijven, is Groningen een interessante vestigingsplaats voor Google, Tesla en andere techbedrijven. En in Groningen zit een groot deel van onze chemiesector. Dankzij windmolens op zee kan de groene revolutie in de industrie in de Eemshaven beginnen. En we kunnen van de regio de proeftuin voor de energietransitie maken, waar nieuwe innovaties met bijv. waterstof alle ruimte krijgen. Dat is niet alleen goed voor Groningen, maar goed voor heel Nederland.

Willen we deze versterkingsoperatie goed doen, Dan is ook hier een sterkere publieke rol noodzakelijk. Het nieuwe schadeprotocol laat zien dat we dingen voor elkaar kunnen krijgen als de verschillende overheden de handen ineen slaan Is de minister dit met mij eens? En is hij bereid met de regio een versterkingsakkoord te sluiten, gericht op duurzame woningen, behoud van monumentale panden in dorpen en het benutten van economische kansen? Is de minister bereid om waar nodig experimenteerruimte te creëren, zodat wet- en regelgeving de versterking niet in de weg staan maar juist faciliteren en aanjagen? Zo ja, op welke termijn kan de minister zo’n akkoord met de regio sluiten?

Voorzitter,
Toen bekend werd dat bij 10.000 Groningers gezondheidsklachten zijn ontstaan door aardbevingen, werden de psycho-sociale schades van de aardbevingsproblematiek nogmaals pijnlijk blootgelegd. Hele gezinnen gaan eronder gebukt Volgens D66 is er daarom haast geboden bij betere ondersteuning, ik vroeg de minister daar ook al over in het vorige debat. Toen zei hij toe dat het geld uit het regeerakkoord hiervoor in 2018 beschikbaar komt? Kan de minister aangeven wat nu de status is?

Voorzitter,
D66 heeft altijd gezegd: de veiligheid van Groningen bepaalt de hoogte van de gaswinning. Het advies van Staatstoezicht moet worden opgevolgd. Het is dan ook goed dat minister Wiebes dit doet. Korte termijn actie was nodig. Zoals het per direct sluiten van de putten rondom Loppersum. Maar D66 wil de gaswinning permanent verlagen, tot uiteindelijk 0. Dat kan alleen als we de vraag verlagen, in binnen- én buitenland.

Onlangs is al besloten in te zetten op moderne cv-ketels en nieuwbouw niet langer op gas aan te sluiten. Volgende week spreken we over Warmtenetten als alternatief voor Gronings Gas. En de Minister is aan de slag gegaan om bedrijven van het gas af te krijgen. Kan de minister de Kamer informeren zodra deze plannen aan de minister worden gepresenteerd? Welke mogelijkheden ziet de minister om op korte termijn de vraag naar Gronings gas uit het buitenland te verminderen? Klopt het dat met name Frankrijk snel over kan schakelen op alternatieven? Welke mogelijkheden ziet de minister om de LNG-terminal in Rotterdam beter te benutten? Daar wordt slechts 5 tot 10% van gebruikt en LNG kan op korte termijn als alternatief voor Gronings gas dienen. En hoe kijkt de minister aan tegen de verkoop van gasfornuizen en gashaarden? Het AD meldde afgelopen weekend dat de Hollandse topkoks al van het gas af zijn. Het zou goed zijn voor Groningen – en het klimaat – als Nederlandse thuiskoks dit goede voorbeeld gaan volgen.

Voorzitter,
Afgelopen week was ook de hoorzitting met Shell, Exxon en de NAM. Het duurde even, maar uiteindelijk kreeg ik antwoord op mijn vraag: “Wat als de NAM schades door gaswinning niet meer kan betalen, bijvoorbeeld door lagere gaswinning?” Shell-directeur Van Loon zei stellig: “Als de vraag is wat er zou gaan gebeuren als de NAM de rekening niet kan betalen dan kan de rekening naar Shell”. Een heldere en belangrijke toezegging. Maar er is ook veel wantrouwen of de bedrijven dit ook echt nakomen. Wanneer worden deze garanties en beloftes ook juridisch vast gelegd, inclusief de extra toegezegde 50 miljoen door de NAM? Welk deel van de rekening zal de Staat moeten betalen?

Voorzitter, ik kom tot een afronding. Er is veel gebeurd de afgelopen weken. Een nieuw schadeprotocol, verlaging van de gaswinning. Nu moeten we zorgen dat we doorpakken. De vraag naar gas moet permanent omlaag. En het is nu tijd voor een akkoord over de duurzame versterking van Groningen. D66 zal hier bovenop zitten.

Thema

Klimaat, natuur & milieu

De wereld verandert en daar ziet D66 kansen. Kansen voor mensen, om hun eigen energie op te wekken, of op slimme wijze hun energierekening te verlagen, kansen voor schone steden waar het gezond en prettig wonen is en kansen voor innovatieve bedrijven die hun concurrentiepositie versterken door tegen lagere kosten te produceren. Groei biedt uitdaging aan creativiteit en durf. Groei en innovatie zorgen voor oplossingen banen en welvaart. Mits die groei niet ten koste gaat van de kansen van volgende generaties. Duurzame, groene groei is de sleutel naar een welvarende toekomst.

Lees meer