Herdenkingsjaar 2023

In 2023 herdenkt Nederland 150 jaar einde aan de Trans-Atlantische slavenhandel. Zo zal het Rijk eindelijk haar excuses aanbieden. Ook Groningen speelt een rol hierin. Op 16 november 2022 sprak fractievoorzitter Jim Lo-A-Njoe de raad toe. Lees hier zijn speech.

Jim Lo-A-Njoe spreekt de raad toe. Beeld: Gemeente Groningen

Jim Lo-A-Njoe roept op om het slavernijverleden van Groningen op tijd haar herdenkingsplek te geven

In 1863 werd slavernij door Nederland formeel afgeschaft in Suriname en de Antillen. Maar dat betekende niet een vrij bestaan voor tot slaaf gemaakten. Nog tot 1873 moesten zij gedwongen en in onvrijheid werken onder Nederlands staatstoezicht. In 2023 staan we daarom stil bij het daadwerkelijke einde van de Trans-Atlantische slavernij door Nederland, dan precies 150 jaar geleden. Ieder jaar tijdens Keti Koti op 1 juli vieren en herdenken we dit.

2023 wordt daardoor een bijzonder herdenkingsjaar; een jaar dat je niet kunt overdoen. Het moet dus goed! 

Landelijk gebeurt dat volop:
– Het Nederlands Koninkrijk staat uitgebreid stil bij het aankomende bijzondere herdenkingsjaar dat start op 30 juni 2023 en dat we afsluiten op 1 juli 2024;
– onze regering is voornemens om eindelijk haar excuses aan te bieden voor de rol van  Nederland in de slavenhandel; 
– er wordt door het rijk twee miljoen euro beschikbaar gesteld voor lokale Keti Koti initiatieven die het herdenkingsjaar luister bij willen zetten.

Dit is ook een Groningse aangelegenheid:
– Groningen heeft belangrijke rol gespeeld in de slavenhandel; 
– wij hadden immers een eigen kamer “Stad en Lande’  in het WIC;
– Groningen kent veel bewoners met een Surinaamse of Antilliaanse achtergrond zoals we dit jaar zagen op 30 juni en 1 juli: Keti Koti leeft volop bij velen in onze gemeente!

De verwachtingen binnen verschillende bij het slavernijverleden betrokken gemeenschappen binnen onze gemeente zijn hoog gespannen als het gaat om 2023!
Zeker na de uitspraken op 3 november 2021 van de vorige wethouder diversiteit en inclusie – Glimina Chakor – in antwoord op vragen van D66, GroenLinks en de PvdD over het slavernijmonument dat onthuld zou worden in 2023. 

OOGtv vatte het in hun artikel helder samen in vetgedrukte chocoladeletters boven een artikel:

Slavernijmonument staat in 2023, we lopen op schema”.

Mijn fractie is dan ook diep teleurgesteld dat nu blijkt dat het college haar belofte aan inwoners en raad niet waar lijkt te gaan maken.
In 2023 staat het beloofde slavernijmonument er namelijk helemaal niet….

Dit is ontzettend verdrietig en pijnlijk voor allen die bij het slavernijverleden betrokkenen zijn in Groningen, waaronder zeker ook zij wiens voorouders tot slaaf werden gemaakt.
Verwachtingen die zijn ontstaan door de uitspraken van de vorige wethouder leiden nu onnodig tot teleurstelling op een thema waarop niemand nog meer teleurstelling zou moeten willen veroorzaken. Dat neemt D66 dit college kwalijk. We zijn dan ook diep bedroefd over deze gang van zaken. Zo zeer, dat wij zelfs een Motie van Treurnis serieus hebben overwogen.

Daar hebben we, na uitgebreid beraad, echter bewust niet voor gekozen: 
Wij voelen ons medeverantwoordelijk voor een waardig en respectvol proces dat recht doet aan de gevoelens van alle betrokkenen;
D66 staat voor een constructieve houding en positieve houding ten overstaan van de toekomst.

Daarom dienen wij een andere motie in.
Een motie waarin wij alle raadsfracties vragen om helder en zonder mitsen en maren zich uit te spreken door een gezamenlijk verzoek aan het college:
Geef een glasheldere garantie aan de betrokken inwoners dat het monument er komt in 2024;
stel de definitieve locatie van het monument in 2023 vast met raad. Dit moet een plek zijn waar je naartoe kunt gaan om te herdenken en te vieren;
voor 2023 komt er een tijdelijk monument, maar deze wordt niet betaald uit de financiële middelen voor het definitieve monument.

Wie komend jaar wel levert is het Rijk. Zij stelt komend jaar twee miljoen beschikbaar via twee fondsen. Daarom vragen wij het college om het niet als gemeente ‘zelf te doen’, want we zien dat daarbij de luiken van het stadhuis dicht lijken te gaan. Wij kiezen liever voor samen. Help daarom de diverse, lokale, maatschappelijke organisaties die zich bezighouden met Keti Koti actief om optimaal gebruik te maken van de beschikbare landelijke subsidies. 

Dit college doet het liever zelf, maar dat gaat soms ook flink mis. Samen kom je verder en wellicht ook op tijd, zodat in 2024 het Groningse slavernijmonument er wél staat.

Zie hier hoe de media de speech van Jim oppakte: