D66-leider Sigrid Kaag tijdelijk minister van Buitenlandse Zaken

D66-leider Sigrid Kaag wenst collega-minister Bas van ‘t Wout ontzettend veel beterschap. Vanwege gezondheidsklachten legt hij tijdelijk zijn werkzaamheden neer.

Sigrid Kaag zal wegens zijn uitvallen tijdelijk ook fungeren als minister van Buitenlandse Zaken, naast minister van buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking. Rob Jetten neemt daarom tijdelijk het fractievoorzitterschap van D66 van Sigrid Kaag over.

Alle schone energie moet gebruikt kunnen worden

D66 Tweede Kamerlid Matthijs Sienot wil dat alle schoon opgewekte elektriciteit het stroomnet op kan. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar nu worden plannen om schone energie op te wekken te vaak op de plank gelegd.
 
Sienot: “Nederlanders willen schone en goedkope stroom. De zonnepanelen vliegen het dak op. In heel Nederland worden plannen gemaakt om schone energie op te wekken. Maar er kan nu voor 700 MW aan schone stroom het net niet op, omdat het stroomnet overbelast is. Dat staat gelijk aan het stroomverbruik van 250.000 huishoudens. Daardoor staan zonnepanelen in de schuur. In sommige gebieden is geen elektron meer in het net in te voeden. Dat is zonde. We willen ervoor zorgen dat alle schone energie die mensen opwekken, ook echt gebruikt kan worden. Want dat is goed voor het klimaat en het levert geld op.”

Sienot komt met oplossingen om het elektriciteitsnet toekomstbestendig te maken in zijn initiatiefnota “De ruggengraat voor goedkope en schone stroom, het elektriciteitsnet van de toekomst”.

“We willen ervoor zorgen dat alle schone energie die mensen opwekken, ook echt gebruikt kan worden. Want dat is goed voor het klimaat en het levert geld op.”

Matthijs Sienot, Tweede Kamerlid voor D66

Thuisbatterij zo populair maken als zonnepanelen

D66 pleit onder andere voor het goedkoper maken van thuisbatterijen. Energie die wordt opgewekt, bijvoorbeeld met zonnepanelen, kan worden opgeslagen in een accu. Sienot: “Voetbalvereniging Nieuw-Buinen heeft bijvoorbeeld al twee jaar plannen om 246 zonnepanelen op het dak van het gebouw te leggen. Maar dat dreigde niet door te gaan, omdat er geen capaciteit is om de panelen aan te sluiten op het elektriciteitsnet. De panelen worden nu aangesloten op een batterij. Zo kan de voetbalvereniging toch goedkoop schone stroom gebruiken.” Sienot wil dat thuisbatterijen even goedkoop en populair worden als zonnepanelen. Er zijn al 1 miljoen huizen in Nederland met zonnepanelen.

Goedkopere stroom in daluren

D66 wil met een flexibel nettarief mensen belonen als ze piekbelasting voorkomen, bijvoorbeeld door ‘s nachts hun auto op te laden. Daarmee wordt voorkomen dat het hele stroomnet verzwaard moet worden om de steeds hogere piekbelasting aan te kunnen. Door het aantrekkelijk te maken om in de daluren stroom te gebruiken, worden de pieken lager en kan er gerichter worden geïnvesteerd in het stroomnet. Sienot: “Investeringen in het stroomnet zijn nodig, dat is helder. Maar laten we dat zo efficiënt en slim mogelijk doen. We betalen dat met z’n allen. We willen die rekening zo laag mogelijk houden.”

Lokale plannen waarmaken

Mensen leggen zelf zonnepanelen op daken en kunnen meeverdienen met de opbrengsten van windmolens in hun gemeente. Voor industriegebieden worden ook energieplannen gemaakt. En er wordt gewerkt aan een infrastructuur voor laadpalen. In heel Nederland worden dus plannen gemaakt voor schone stroom. D66 wil dat al die regionale plannen goed op elkaar aansluiten, zodat het stroomnet dit aankan, want dan kunnen ze ook echt worden uitgevoerd. Daarom willen we dat een Rijksarchitect op nationaal niveau voor coördinatie zorgt. Sienot: ” Voor de bescherming tegen hoog water hebben we een Deltacommissaris. Zo hebben we ook een Rijksarchitect nodig voor de betrouwbaarheid van ons stroomnet. Die zorgt ervoor dat Rijk, provincies en gemeenten samenwerken en dat hun plannen goed op elkaar afgestemd zijn. Zo kunnen we alle mooie plannen voor schone stroom ook echt waar maken.“

05.11.2020

D66 wil meer gebruikmaken van groene waterstof om schone stroom mee op te wekken en op te slaan. Een voorstel van Kamerlid Matthijs Sienot om hier zo snel en voortvarend mogelijk mee aan de slag te gaan in Nederland is aangenomen. Groene waterstof biedt kansen, we kunnen de bestaande gascentrales ombouwen om schone stroom mee op te wekken. We kunnen de industrie ermee vergroenen. En in de toekomst zullen misschien zelfs onze vliegtuigen op vliegen en schepen op varen. Kortom, deze kansen moeten we pakken!

Ruim 51.000 woningen erbij

Ben je vrij als je niet kan wonen waar je wilt? Of als je je huur of hypotheek niet kan betalen? Veel mensen kunnen geen betaalbaar huis vinden. Het antwoord is simpel: we moeten bouwen, bouwen, bouwen. D66-Minister Kajsa Ollongren van Wonen trekt 290 miljoen uit voor het bouwen van nieuwe huizen. In totaal zullen er ruim 51.000 woningen gebouwd worden door heel Nederland. Dat zijn evenveel huizen als er in Delft staan!

Minister Ollongren: “Dit resultaat overtreft al mijn verwachtingen. Het is goed om te zien dat het zoveel gemeenten is gelukt om in korte tijd een kwalitatief goede aanvraag in te dienen die de toets kon doorstaan. Ruim 51.000 woningen erbij is een stevige bijdrage om het woningtekort in te lopen. Om starters en mensen met lagere inkomens meer kansen op de woningmarkt te geven moeten er sneller en meer betaalbare woningen gebouwd worden. En dit is nog maar een eerste deel van de toewijzingen die ik ga doen. Nu moet zo snel mogelijk de schop in de grond om die 51.000 woningen te bouwen.”

“Nu moet zo snel mogelijk de schop in de grond om die 51.000 woningen te bouwen.”

Kajsa Ollongren, Vicepremier & minister van Binnenlandse Zaken

Meer transparantie in benoeming ministers

D66 wil dat de Tweede Kamer hoorzittingen met kandidaat-ministers en kandidaat-staatssecretarissen houdt voordat zij worden beëdigd. Door hoorzittingen met kandidaat-bewindspersonen te houden, ontstaat meer transparantie over hun benoeming.

D66-kamerlid Paul van Meenen: “De formatie is nu nog omgeven door geheimzinnigheid. Er lekken wat namen en opeens is er een kabinet. Dat past niet meer bij deze tijd. Als de Tweede Kamer een kandidaat-minister kan bevragen, krijgen de kandidaat-ministers de gelegenheid om aan te geven waarom ze geschikt zijn en wat hun visie is. Dat draagt bij aan meer vertrouwen in onze democratie.”
 
Vandaag wordt gesproken over het reglement van orde van de Tweede Kamer. D66 rekent op een meerderheid voor het voorstel.

“De formatie is nu nog omgeven door geheimzinnigheid. Er lekken wat namen en opeens is er een kabinet.”

Paul van Meenen, Tweede Kamerlid voor D66

Versterk democratische controle

Bewindspersonen vervullen een belangrijke functie in onze democratische rechtsstaat. Toch is het niet duidelijk op basis waarvan zij worden geselecteerd. Met een hoorzitting krijgen volksvertegenwoordigers de kans om de kandidaten te bevragen. Door de hoorzitting kan de Tweede Kamer en de samenleving vooraf kennismaken met een nieuwe bewindspersoon. Zo wordt de democratische controle én het mandaat van de kandidaat-bewindspersoon versterkt.

Volg lokaal en Europees voorbeeld

In veel gemeenteraden worden wethouders al gehoord voordat zij worden benoemd. En ook het Europees Parlement houdt openbare hoorzittingen met de beoogde Eurocommissarissen. Daarbij biedt het eigen Reglement van Orde het Europees Parlement voldoende handvatten om de toekomstig bestuurders stevig te ondervragen op hun kunnen en kennis. Tijdens de recente formatie van de Europese Commissie werd de kandidatuur van drie Eurocommissarissen teruggetrokken nadat twijfels over hun geschiktheid waren gerezen. Ook in Nederland is het voorgekomen dat bewindspersonen na zeer korte tijd moesten opstappen. Door een hoorzitting kunnen dergelijke incidenten worden voorkomen.
 
De benoeming van de bewindspersonen blijft in navolging van artikel 48 van de Grondwet voorbehouden aan de minister-president en de Koning.

D66 wil één Europees migratiesysteem

D66 wil één Europees migratiesysteem, waar alle lidstaten aan meedoen. Alle lidstaten dienen solidariteit en verantwoordelijkheid te tonen. Wanneer lidstaten dat weigeren, moeten zij gekort worden op EU-subsidies. Zo komt er een einde aan de struisvogelpolitiek van een aantal EU-lidstaten.

Sophie in ’t Veld, Europarlementariër voor D66 en lid van de commissie Burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken: “Fort Europa werkt niet en is onmenselijk. Muren van prikkeldraad, de Middellandse Zee als slotgracht en samenwerking met schimmige regimes zijn daarvan de trieste uitwassen. En dat omdat we intern onze zaken niet op orde hebben. Gezamenlijk kan Europa deze uitdaging namelijk prima aan. Met ieder voor zich maken we de problemen alleen maar groter.”

Fort Europa werkt niet en is onmenselijk. Muren van prikkeldraad, de Middellandse Zee als slotgracht en samenwerking met schimmige regimes zijn daarvan de trieste uitwassen.

Sophie in ’t Veld, Europarlementariër voor D66

Investeer in legale migratieroutes

Miljarden euro’s gaan naar het met harde hand terugdringen van migratiestromen. En dat terwijl er nauwelijks wordt geïnvesteerd in duurzame oplossingen, zoals steun bieden aan landen die veel vluchtelingen opvangen. Of legale migratieroutes, zodat mensen niet meer op gammele bootjes hoeven te stappen. Daarnaast mag een realistischer terugkeerbeleid niet ontbreken.

Een eerlijke verdeelsleutel

Kamerlid Maarten Groothuizen: “Het Europese migratiebeleid functioneert niet. Europa krijgt het slechtste van twee werelden: geen grip op migratie én mensonterend situaties. Sinds de toegenomen instroom van migranten vanaf 2015 is deze conclusie bij herhaling getrokken. Toch zijn sinds die tijd nauwelijks betekenisvolle stappen gezet richting een oplossing. Het is hoog tijd voor een eerlijke verdeelsleutel en beleid dat werkt.”

Waarom wil D66 vluchtelingen helpen?

Iedereen die vervolgd wordt moet een veilig heenkomen kunnen zoeken, ook in Europa. Dat is voor D66 een keuze voor mensenrechten. Mensen worden het slachtoffer van oorlogen, dictaturen of vervolging op basis van geloof of seksuele geaardheid en genderidentiteit. D66 wil deze mensen niet in de kou laten staan maar in Europees verband opvangen. Hierbij zal als het aan D66 ligt het VN-Vluchtelingenverdrag altijd leidend zijn.

Waarom wil D66 arbeidsmigranten helpen?

Dit gaat niet enkel om het ‘helpen’ van arbeidsmigranten. Legale arbeidsmigratie kan in het voordeel werken voor iedereen.

1. Herkomstlanden krijgen geld binnen en tegelijkertijd landgenoten terug die geschoold zijn en ervaring hebben.
2. De arbeidsmigrant hoeft geen gevaarlijke overtochten meer te maken. Ze kunnen op een veilige manier ervaring opdoen en geld verdienen.
3. Het land van bestemming wordt voorzien in een behoefte naar arbeidskrachten en kan de kosten van de vergrijzing beter opvangen.

Uiteraard wil D66 dat misstanden worden tegengegaan: dus geen uitbuiting van arbeidsmigranten en streng toezicht op arbeidsvoorwaarden en huisvesting.

Kunnen we zorgen voor éénduidig Europees migratiebeleid?

D66 komt nu met dit initiatief omdat binnenkort grote EU-plannen aankomen op dit terrein. Die wil D66 beïnvloeden. Dus er beweegt al veel, nu is het moment om iets te bereiken. Europa weet ook op andere zeer moeilijke onderwerpen compromissen te bereiken, denk bijvoorbeeld aan het EU-coronaherstelfonds waarover 4 dagen en nachten is onderhandeld. Het kan dus wel. Dan moeten de EU-lidstaten wel over hun schaduw heen durven stappen. Belangrijk daarbij: de meerderheid van lidstaten die wel vooruit wil met EU asiel- en migratiebeleid moet niet langer de oren laten hangen naar een kleine maar luide minderheid van lidstaten die denkt alles te kunnen blokkeren (Hongarije, Polen, Tsjechië bv).

Wil D66 dat geïnvesteerd wordt in opvang in de regio?

Zeker. Want het is een feit dat veruit de meeste vluchtelingen in de regio worden opgevangen. Kijk naar de enorme aantallen Syrische vluchtelingen in de regio: Turkije, Libanon en Jordanië. Die landen vangen al veel meer vluchtelingen op dan Europa, ze verdienen dus onze steun. Opvang in de regio mag echter nooit een gemakkelijk excuus worden om onze grenzen dan maar te sluiten. Ook wij moeten mensen opvangen, onder andere door ze direct uit de vluchtelingenkampen te halen. Dan hoeven ze ook geen smokkelaars te betalen voor een gevaarlijke boottocht over de Middellandse Zee.

Moet Nederland meer vluchtelingen opnemen?

Als het aan D66 ligt zou Nederland meer vluchtelingen opnemen direct uit vluchtelingenkampen. Die mensen kunnen zorgvuldig worden gescreend en hoeven bovendien geen gevaarlijke tocht te ondernemen: veel veiliger voor iedereen. Helaas is hier binnen de huidige Nederlandse coalitie geen meerderheid voor. Dit migratieplan gaat vooral over de Europese inzet voor hervestiging.

Normen en waarden in de nieuwe economie

Sigrid Kaag presenteert economisch manifest
 
“Als we de waarden die we als mensen in het dagelijkse leven normaal vinden ook in de economie centraal durven stellen, ben ik ervan overtuigd dat we een groot economisch potentieel kunnen aanboren.” Dat schrijft Sigrid Kaag (D66) vandaag in haar manifest ‘Normen en waarden in de nieuwe economie’.

Op de laatste dag dat de leden van D66 hun stem kunnen uitbrengen voor de lijsttrekker presenteert Kaag haar ideeën over hoe de Nederlandse economie sterker uit de coronacrisis kan komen. “Die nieuwe economie is wat mij betreft modern, eerlijk, schoon en open.”

Vier waarden centraal

Kaag wijst er in haar manifest op dat we in Nederland vaak het debat voeren over wie we zijn, wat onze kern is en welke waarden we samen willen koesteren. “Maar als het over de economie gaat, lijken we onze liefde voor die normen en waarden soms te vergeten”, zo schrijft ze. “In de economie staat de mens centraal. Maar we zijn dat uit het oog verloren. We hebben mensen in systemen proberen te duwen, we hebben efficiëntie op een voetstuk geplaatst, we zijn vergeten elkaar te vertrouwen. Ik zet vier menselijke waarden centraal in de nieuwe economie die we met elkaar moeten inrichten: bouwen is beter dan breken, niemand laten vallen, zuinig zijn op wat je hebt en samen is beter dan alleen.”

Herwaarderen MKB

Kaag breekt in haar manifest een lans voor het midden- en kleinbedrijf (mkb). Volgens haar gaat het in politiek Den Haag als het over ondernemers gaat te vaak alleen maar over multinationals. “Kleine ondernemers, middenstanders en familiebedrijven dragen meer bij aan de samenleving dan ze er ooit van zullen vragen. Hun belang voor de economie is evident. Ze voorzien in banen. Maar ze hebben ook een rol in de bevordering van de sociale samenhang in ons land. Ze steunen sportclubs, scholen, kerken, theaterclubs en orkesten. Het is de boekhandelaar die onze kinderen leert lezen en het is de dönerzaak op de hoek waar de buurt elkaar leert kennen. Laten we de mbk’er helpen met minder regels en meer continuïteit in beleid. Laten we hen waarderen met minder woorden en meer daden.”

Zonneauto’s in een schone economie

Kaag pleit in haar economisch manifest voor forse investeringen in onderwijs en innovatie, in gratis kinderopvang, in publiek werk, in de bouw en in een schone economie. “Het herstel van de economie na corona biedt een kans om andere keuzes te maken. Ik kies voor investeringen in windmolens op zee, zonnepanelen op daken, beter geïsoleerde huizen, treinen, elektrische bussen, zonneauto’s, hyperloops en waterstoffabrieken. Dit vraagt om miljarden. Dus moeten we die miljarden investeren. En dan zullen we ook verdienen aan de nieuwe technologieën die beschikbaar komen. Het bedwingen van de klimaatcrisis is niet alleen bittere noodzaak, het is harde business. Voor Nederland is de keuze: blijven we volgen, of lopen we voorop? Mijn keuze is dan snel gemaakt.”

Het dilemma rond de salarissen in de zorg

Vandaag komt in de Tweede Kamer voor de vierde keer een voorstel in stemming om de salarissen in de zorg te verhogen. D66 is voor meer waardering en salaris voor zorgmedewerkers in ziekenhuizen en verpleeghuizen. Toch stemmen we tegen de motie vandaag. Dat vraagt om uitleg. En die geven we graag.

19.08.2020

28.11.2020

In het verkiezingsprogramma stelt D66 voor meer geld vrij te maken voor verpleegkundigen en verzorgenden. Dat zult u binnenkort ook terugzien in de doorrekening van ons verkiezingsprogramma.

Dat extra geld moet dan natuurlijk wel op de goede plek terechtkomen, daar waar het hard nodig is. Daarom hebben wij eerder een motie gesteund om de SER onderzoek te laten doen naar oplossingsrichtingen om het werken in de zorg aantrekkelijker te maken. Het lijkt ons goed als dat onderzoek er is, dat er ook een plan moet komen om de oplossingen te realiseren. Daarom stemt D66 voor de motie-Marijnissen/Asscher (25295-436) om de regering te vragen met een plan te komen voor structurele waardering voor zorgverleners, waarin betere arbeidsvoorwaarden en een beter salaris kunnen worden gerealiseerd. Hiermee zorgen we ervoor dat onze uitspraak uit het verkiezingsprogramma te zijner tijd goed kan worden uitgevoerd.

Zo is het bijvoorbeeld van belang om goed te kijken of de functiewaarderingen in de cao’s nog wel goed aansluiten en of we niet beter naar één cao kunnen voor verplegend en verzorgend personeel. Dat zijn ideeën van D66 die terug kunnen komen in het gevraagde plan.

Tegelijkertijd stemmen we echter wel tegen de motie-Klaver die vraagt om direct structureel geld beschikbaar te stellen voor salarisverhogingen. Aangezien deze motie niet financieel gedekt is, is het onduidelijk waar de middelen vandaan zouden moeten worden gehaald. Bij de doorrekening van het verkiezingsprogramma van D66 zullen wij niet alleen geld vrijmaken voor hogere salarissen in de zorg, maar ook aangeven hoe we deze uitgaven zullen financieren.

In de afgelopen maanden is nog maar eens gebleken hoe goed de zorg in Nederland is. En hoe belangrijk de mensen zijn die in de zorg werken. Zorgmedewerkers, van verpleger tot intensivist en van ziekenhuis tot verpleegtehuis, hebben een cruciale bijdrage geleverd aan het bestrijden van de coronacrisis. En nog steeds. Want de coronacrisis is bepaald nog niet voorbij. Bovendien, ook voor de coronacrisis leverden zorgmedewerkers al dag in dag uit belangrijk werk. 

D66 wil de werkomstandigheden van mensen in de zorg verbeteren. Kort gezegd: minder werkdruk, meer vertrouwen en meer financiële waardering. Met overtuiging hebben we daarom de zorgbonus van € 1000 netto gesteund: terechte waardering voor een buitengewone prestatie. We vinden het frustrerend dat het zo lang duurt voor deze bonus wordt uitgekeerd. In het debat vandaag hebben we de minister nogmaals gevraagd tempo te maken.

De afgelopen weken klinkt de roep om een betere structurele beloning van zorgmedewerkers luid. Begrijpelijk. Goede salarissen in de zorg zijn van groot belang. Als waardering voor de mensen die het belangrijke werk doen. Maar ook om het werk aantrekkelijk te houden en zo de personeelstekorten tegen te gaan. Dus zou je zeggen: regel dat dan gewoon en stem voor die motie. De Kamer spreekt dan uit dat het salaris in de zorg omhoog moet, en dan gebeurt het ook. Toch? Zo simpel werkt het helaas niet. Hoe dat zit, is niet even makkelijk in een tweet te vatten, of een snelle oneliner. Daar zijn meer woorden voor nodig. 

Er zijn twee belangrijke redenen waarom wij nu toch niet zomaar voor hogere zorgsalarissen kunnen en willen stemmen. De eerste reden heeft te maken met de manier waarop we in Nederland de zorgsalarissen betalen. Het ministerie van Volksgezondheid betaalt niet de salarissen van zorgmedewerkers. Dat gebeurt op basis van de zogeheten OVA-systematiek, oftewel de Overheidsbijdrage aan de Arbeidsontwikkeling. In de zorg gaan de sociale partners, werkgevers en werknemers, over de arbeidsvoorwaarden. Als politiek leveren we een bijdrage, ook door de juiste voorwaarden te scheppen. De politiek kan dus wel indirect sturen op betere salarissen. Daar denkt D66 graag over mee. Zo willen we dat het kabinet in gesprek gaat met sociale partners om te zien waar knelpunten zitten om vooral verplegenden en verzorgenden een beter salaris te kunnen bieden. Want laat ook duidelijk zijn: het gaat ons niet om de bestuurders met hoge salarissen, maar om de verpleegkundigen en verzorgenden. En dat alles moet op een manier die werkt, die uitvoerbaar is én die de autonomie van de vakbeweging en de werkgevers respecteert. Op die manier kunnen goede cao’s worden afgesloten voor zorgmedewerkers.

Een tweede reden waarom wij deze motie niet steunen is, omdat we zorgvuldig met de overheidsfinanciën om willen gaan. De overheid betaalt niet alleen de zorg. We betalen ook heel veel andere zaken die we met z’n allen belangrijk vinden: onderwijs, wegenonderhoud, verduurzaming van energie, veiligheidsmaatregelen, sociale voorzieningen, en ga zo maar door. En wat te denken van de enorme steunpakketten, waarmee we deze coronatijd het salaris van twee miljoen Nederlanders tijdelijk betalen, banen redden, ondernemers en bedrijven te hulp schieten, de culturele sector helpen, en nog veel meer. Dat konden we doen door de opgebouwde financiële buffers van de afgelopen jaren. En daar ligt wat ons betreft ook de prioriteit bij de begroting voor komend jaar: zorgen dat zo veel mogelijk mensen hun baan en inkomen kunnen houden, zeker in sectoren die de zwaarste klappen opvangen. 

De salarissen van alle zorgmedewerkers één keer met slechts 1% verhogen, vraagt om 560 miljoen euro. Een forse verbetering vraagt dus om miljarden extra per jaar. Dat kan alleen op een verantwoorde manier. Een motie die alleen zegt ‘regel het, en zoek maar uit hoe’, klinkt sympathiek en daadkrachtig, maar is dat niet. 

Ja, wij zijn bereid naar de waardering voor mensen in de publieke sector te kijken. Maar daar zeggen we meteen bij: dat gaat niet zomaar, dat gaat niet van de ene op de andere dag, dat gaat niet gratis. Zoals Ernst Kuipers – de voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg en een van de leidende mensen in de coronacrisis – vorige week ook zei: het zal zorgvuldig moeten. En voegen wij daaraan toe: met de eerlijke boodschap dat we dan elders ook keuzes moeten maken om dit te kunnen betalen. Wij vragen van iedere politieke partij in de Tweede Kamer om daarin actief mee te denken. Want als er naast het redden van banen en het overeind houden van ondernemers in zwaar getroffen sectoren ruimte is om de salarissen in de publieke sector te verbeteren, dan willen we dat natuurlijk voor elkaar krijgen.

Een makkelijk verhaal vertellen we niet. Dat realiseren we ons heel goed. Het is een stuk populairder om gewoon voor de motie te stemmen. Dat doen we nu dus niet. Wij blijven ons inzetten voor goede zorg, goed werk en een beter salaris. Zorgvuldig. Op een manier die werkt. Dat kan je van D66 verwachten.

Een historische deal met grote nieuwe stappen in de Europese integratie

Een historische deal met grote nieuwe stappen in de Europese integratie en een broodnodig steunpakket van 750 miljard euro om de economische klappen van de coronacrisis op te vangen.

Taboes doorbroken

Goed dat Rutte na een lange en voor Nederland onnodig schadelijke aanloop heeft gezien dat een sterk Europa in het Nederlands belang is. Daarbij heeft hij zijn eigen taboes durven doorbreken. De Europese Commissie gaat met garanties van de lidstaten geld lenen om met een gigantisch noodfonds leningen en subsidies uit te keren voor Europees economisch herstel. Dat is uitermate verstandig, want de kost gaat voor de baat uit. Bovendien wordt een gedeelte van de Europese begroting gefinancierd met nieuwe eigen middelen oftewel Europese belastingen. Dat is slim, want zo betaalt niet de belastingbetaler maar de grote vervuiler of techbedrijven die amper belasting betalen voor onze extra uitgaven.

Onderhandelingen geen schoonheidsprijs

De onderhandelingen over deze Europese meerjarenbegroting en het noodfonds waren een hobbelige rit met veel zware woorden, karikaturen en koehandel tussen lidstaten. Het is hoog tijd voor een radicaal andere aanpak, waarbij Europa jaarlijks de begroting kan vaststellen en zo beter kan inspelen op nieuwe ontwikkelingen.

Modernisering begroting te langzaam

De EU gaat de komende jaren meer geld investeren in kennis en onderzoek en de European Green Deal. Dat is verstandig, maar had nog veel meer moeten zijn. Helaas is nu wederom onvoldoende hervormd in landbouw en regio geld, waardoor de noodzakelijke modernisering van de Europese begroting beperkt blijft.

05.11.2020

Landen als Polen en Hongarije lappen onze gezamenlijke waarden van vrijheid en democratie aan hun laars. De persvrijheid in Hongarije staat onder druk. Homo’s zijn in Polen lang niet altijd vrij zichzelf te zijn. Vanaf nu kunnen landen die zich niet aan deze waarden houden, een boete krijgen.

Europarlementariër Sophie in ’t Veld spreekt van een ‘’mijlpaal voor Europa’’. Zo wordt ons belastinggeld niet meer doorgeschoven naar landen die het niet zo nauw nemen met de rechtsstaat. Geen respect voor de rechtsstaat betekent geen subsidie.

D66 dient wetsvoorstel Voltooid Leven in

Tweede Kamerlid Pia Dijkstra dient vandaag het wetsvoorstel toetsing levenseindebegeleiding van ouderen op verzoek (voltooid leven) in. Als de wet aangenomen wordt kunnen ouderen op hoge leeftijd die hun eigen leven voltooid achten met hulp op een zelfgekozen moment hun leven beëindigen. 

Dijkstra: ‘Na een zorgvuldige voorbereiding dien ik nu het wetsvoorstel in. We hebben naar aanleiding van het rapport Van Wijngaarden in het wetsvoorstel enkele toevoegingen gedaan. Zoals het betrekken van de familie en de huisarts. Het is voor D66 een belangrijke stap. Wij vinden het belangrijk dat mensen hun leven naar eigen inzicht kunnen inrichten. Wat ons betreft hoort daar ook regie over het eigen levenseinde bij.’ De wet geeft ouderen vanaf 75 jaar de mogelijkheid om, als zij een langdurige en onveranderlijke stervenswens hebben, met de hulp van een levenseindebegeleider hun leven waardig te kunnen beëindigen. Dijkstra: ‘Het gaat om ouderen die hun leven voltooid achten, die zelf eigenlijk vinden dat hun lichaam het te lang volhoudt. Dit gaat dus niet om mensen met een ondraaglijke medische aandoening, waarvoor we de euthanasiewet hebben.’

Levenseindebegeleider

In de wet is een belangrijke rol weggelegd voor de levenseindebegeleider. Deze zal samen met de oudere intensieve gesprekken voeren over de stervenswens. Dijkstra: ‘De levenseindebegeleider kijkt samen met de oudere of er opties zijn om het leven juist weer de moeite waard te maken. Zo’n traject duurt minstens een paar maanden. Als blijkt dat het leven voor de oudere voltooid is, en dat andere hulp niet gewenst is, dan is het zelfgekozen levenseinde een optie. Er moet in het wetsvoorstel aan een aantal zorgvuldigheidscriteria worden voldaan. Zo dient de oudere wilsbekwaam te zijn. En er moet vastgesteld worden dat de wens een eigen beslissing is. De oudere heeft tot en met het laatste moment de regie.’

Politiek en maatschappelijk debat

Het maatschappelijk debat rondom voltooid leven wordt al jaren gevoerd. Al in 2010 werd een burgerinitiatief met ruim 110.000 handtekeningen aangeboden aan de Tweede Kamer waarin gepleit werd voor een regeling rond voltooid leven. Dijkstra: ‘Dit concrete voorstel is een belangrijke stap in het politieke en het maatschappelijke debat. Het wetsvoorstel gaat nu eerst naar de Raad van State, die een advies zal uitbrengen over het wetsvoorstel. Uit verschillende peilingen is gebleken dat de maatschappelijke steun er in ieder geval is. Nu de politiek nog.’

Aanpassingen coronawet

Een coronawet is nodig: het virus is nog niet voorbij en de huidige maatregelen worden gemaakt zonder veel democratische controle. Dat is een probleem, zeker omdat de maatregelen onze grondrechten inperken. En als er bij een toename van besmettingen nieuwe noodmaatregelen nodig zijn, kunnen we nu niets anders dan weer terugvallen op noodverordeningen. Dat is onwenselijk. 

01.10.2020

Over het eerste wetsvoorstel van het kabinet waren we nog niet tevreden. D66 heeft daarom samen met zeven andere partijen van de coalitie en oppositie gewerkt aan grondige verbeteringen voor de coronawet.

17.08.2020

Meer over de inzet van D66 in de uitbraak van het coronavirus lees je op onze overzichtpagina. Daar nemen we je ook mee in onze zorgen over de juridische basis van maatregelen.

Meer democratische controle

Op dit moment gebruikt onze overheid regionale noodverordeningen, die bedoeld zijn voor een korte tijd. Die maatregelen beperken onze grondrechten, zijn weinig democratisch tot stand gekomen en zijn soms onduidelijk. In de eerste fase van acute spoed viel dat nog te begrijpen, maar nu de maatregelen langer duren begint dit te knellen. Dat vindt ook de Raad van State. D66 wil dat daarvoor in de plaats een goede wettelijke regeling komt, waar het parlement in openbaarheid over debatteert en stemt. Wat mag de Minister wel, en wat niet? En als er beperkingen nodig zijn: welke dan, en onder welke voorwaarden. Nu is onder de noodverordeningen te veel verandering mogelijk zonder democratische controle. Maar het feit dat D66 een wet noodzakelijk vindt, betekent niet dat wij zomaar met een nieuwe Coronawet instemmen. De Coronawet moet aan een aantal eisen voldoen.

Alleen de naam van de wet is hetzelfde gebleven

Het kabinet heeft nu een nieuw wetsvoorstel gepresenteerd dat grondig is aangepast; alleen de naam van de wet is hetzelfde gebleven. Gelukkig maar. Want er was veel mis.
Zo vond D66 de duur van de tijdelijke wet, één jaar, nog veel te lang. De wet moet geen dag langer geldig zijn dan nodig is voor de bestrijding van het virus. Ook heeft D66 ernstige bezwaren tegen het handhaven van de anderhalve meter afstand achter de voordeur. Ook is er wat ons betreft geen ruimte in deze wet voor een zogenaamde Corona-app. Daarnaast moet de Tweede Kamer een grote rol krijgen bij het instellen van nieuwe maatregelen ter bestrijding van corona. De wet moet er niet voor zorgen dat de Minister van Volksgezondheid méér bevoegdheden krijgt, maar dat zijn rol juist kleiner wordt en die van het parlement groter.

Dit voorstel moet verbeterd worden

Op deze punten is de wet nu gewijzigd: de rol van het parlement is stevig vergroot. Als de Minister maatregelen wil nemen, moet hij die eerst voorleggen aan de Kamer. Zo heeft de Kamer het laatste woord. En zo hoort het. Daarnaast is handhaven achter de voordeur niet meer mogelijk en wordt de wet maar zes maanden geldig. Dat is een stap in de goede richting. Toch betekent dit niet dat D66 direct akkoord is. Er zijn echter nog steeds punten waarop verbetering nodig is.

– Zo vinden we de duur van de wet nog steeds te lang. De wet biedt mogelijkheden om beperkende maatregelen te nemen, en daarom moet de wet alleen geldig zijn wanneer dat nog nodig is voor de bestrijding van het coronavirus. We weten niet goed hoe lang dat zal zijn. Daarom willen we dat de wet slechts drie maanden geldig wordt (in plaats van zes). Daarna is verlenging mogelijk, mocht dat nodig zijn -vanwege bijvoorbeeld een tweede golf-, maar alleen met instemming van het parlement. Zo blijft de Tweede Kamer in control.

– Ook vinden we de boetes erg hoog. We willen dat mensen niet worden geconfronteerd met torenhoge boetes als ze een keer de fout ingaan. Daarnaast mag zo’n boete nooit meetellen voor je Verklaring Omtrent Gedrag.

– Verder maakt D66 zich zorgen over mensen in verpleeghuizen en andere zorginstellingen. Als zij geen bezoek kunnen krijgen en feitelijk op hun kamer moeten blijven is dat een vergaande beperking van vrijheid van mensen. Die worden in feite opgesloten. D66 maakt zich daar zorgen over.

– De norm om buitenshuis een veilige afstand in acht te nemen geldt terecht niet voor mensen met hetzelfde adres. Bij studenten of mensen met een alternatieve woonvorm leidt dit tot onduidelijkheid. D66 wil dat glashelder is dat de norm ook voor hen niet geldt.

Vragen en Antwoorden

Waarom wil D66 nu nog een noodwet? Het coronavirus is toch onder controle?

Omdat het virus nog niet voorbij is en de maatregelen nu niet goed geregeld zijn. Dat is problematisch, zeker wanneer het virus mogelijk weer oplaait en maatregelen moeten worden opgeschaald. De huidige noodverordeningen worden vastgesteld door de voorzitters van de veiligheidsregio’s, waarbij zij geen toestemming nodig hebben van de gemeenteraden. Er is dus geen democratische betrokkenheid en alleen enige democratische controle achteraf. In de eerste fase van acute spoed viel dat nog te begrijpen, maar nu de maatregelen langer duren begint dit steeds te knellen. Dat vindt ook de Raad van State. Zeker omdat het gaat over het inperken van belangrijke vrijheden, zoals het recht op privacy en godsdienstvrijheid.
Daarom is het belangrijk dat de nieuwe wet de regels maakt voor dit soort noodmaatregelen. Wat mag de Minister wel, en wat niet? Nu is onder de noodverordeningen te veel verandering mogelijk zonder democratische controle.

Wel is het zo dat de wet geen dag langer moet gelden dan nodig is. Daarom wil D66 dat de wet maar drie maanden geldt, en dat het parlement een rol heeft bij het verlengen van de wet. 

Wordt mijn privacy voldoende gewaarborgd in de wet die nu voorligt?

Het nieuwe voorstel is een stap vooruit, want de wet geldt gelukkig niet achter de voordeur. Een boete omdat je in je woning geen afstand houdt, is dus niet mogelijk. Daar is D66 heel blij mee. Ook wordt er in deze wet geen basis gelegd voor een corona-app. Ook dat is mooi, want D66 heeft veel bezwaren tegen zo’n app.

Wil D66 een wet die vrijheden inperkt?

Laten we voorop stellen dat vanwege de bestrijding van het virus er soms maatregelen nodig zijn die vrijheden beperken. Daar moeten we realistisch in zijn. We hebben ook een verantwoordelijkheid naar elkaar toe. Maar D66 vindt wel: dan moeten we dat goed regelen en steeds afwegen wat nodig is en wat niet. Waarbij er strenge kaders zijn waar de Minister zich aan moet houden, het parlement bij elk besluit betrokken is, en de wet geen dag langer duurt dan nodig is. Op al deze punten zijn we kritisch. We stemmen pas in als de wet goed is.

Is de wet nu goed?

We vinden nog steeds: er is een wet nodig, maar die moet wel goed zijn. De vorige versie was simpelweg niet goed. Gelukkig zien we nu dat de wet ingrijpend is gewijzigd. De rol van het parlement is vergroot en daarmee is de macht van de Minister aan voorwaarden verbonden. Ook het handhaven achter de voordeur is niet meer mogelijk en de wet is korter geldig.

Wat is volgens D66 nog niet goed aan de wet die nu voorligt?

– De duur van de wet is nog steeds te lang. De wet biedt mogelijkheden om beperkende maatregelen te nemen, en daarom moet de wet geen dag langer geldig zijn dan nodig is voor de bestrijding van het coronavirus. Daarom wil D66 dat de wet slechts drie maanden geldig wordt (in plaats van zes), met mogelijkheid tot verlenging.

– De boetes moeten omlaag.

– Een boete mag niet meetellen voor je VOG.

– Verder maakt D66 zich zorgen over mensen in verpleeghuizen en andere zorginstellingen. Als zij geen bezoek kunnen krijgen en feitelijk op hun kamer moeten blijven is dat een vergaande beperking van vrijheid van mensen. Die worden in feite opgesloten. D66 maakt zich daar zorgen over.

– De norm om buitenshuis een veilige afstand in acht te nemen geldt terecht niet voor mensen met hetzelfde adres. Bij studenten of mensen met een alternatieve woonvorm leidt dit tot onduidelijkheid. D66 wil dat glashelder is dat de norm ook voor hen niet geldt.