Volg jouw D66-thema

Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven en ontvang de laatste updates op basis van jouw interesses.

Door je e-mailadres in te vullen en op "aanmelden" te klikken geef je ons toestemming om je e-mailadres op te slaan. Dit gebruiken wij om je regelmatig updates te sturen. Hier kun je meer lezen over hoe we omgaan met jouw persoonsgegevens. Hier kun je alle voorkeuren wijzigen.

Steun ons en help Nederland vooruit

woensdag 19 september 2018

Inbreng Alexander Pechtold Algemene Politieke Beschouwingen 2018

Inbreng Alexander Pechtold Algemene Politieke Beschouwingen 2018

Lees hier de inbreng van D66-leider Alexander Pechtold tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen 2018.

Voorzitter, Als ik de Miljoenennota kort samenvat zeg ik: het gaat goed met Nederland. De lasten gaan omlaag. Er komen meer banen. En we gaan vergroenen. Zoals de Koning gister zei “Vertrouwen in de toekomst is werk in uitvoering.” Maar als ik naar Europa én de wereld kijk, en dat beeld kort samenvat, zeg ik iets anders. Teveel vrije landen -onze bondgenoten-lijken de weg kwijt.

Brexit, Trump, Poetin bedreigen de stabiele wereldorde. De Italianen ondermijnen begrotingsregels. Politici in Polen ontslaan rechters. En in Hongarije worden democratie en rechtstaat aan de laars gelapt. Het is goed dat we het vandaag over de Miljoenennota hebben. Over de plannen van dit kabinet voor volgend jaar.Maar ik vrees dat, sneller dan we misschien verwachten,we op de proef worden gesteld. Dat door internationale gebeurtenissen waar we geen grip op hebben, problemen waar we het vandaag over hebben van heel andere orde blijken.

In een veranderende wereld zetten wij koers uit in het volle besef dat we er nooit alleen gaan komen. “Alleen ga je snel, samen kom je ver”, zei een (wijze) burgemeester ooit. In een land van minderheden krijgt niemand volledig zijn zin. Net als thuis, op het werk of op de sportclub. Dat vraagt incasseringsvermogen. Dat is de schoonheid en tegelijkertijd de grootste uitdaging van onze democratie.

Deze coalitie stelt doelen over generaties heen. Van klimaat tot staatsschuld en pensioenen: wij handelen vanuit een opdracht voor volgende generaties. En het doel is duidelijk. De geweldige kansen die veel Nederlanders krijgen moeten bereikbaar worden voor alle Nederlanders.

Nederland wordt duurzaam

Voorzitter, Deze zomer was ik op Curaçao. Een zonnig en tropisch deel van ons Koninkrijk. En ik wilde niet terug. Het was daar namelijk een stuk koeler dan in Nederland! Maar voorzitter, In andere delen van het Koninkrijk hebben mensen de gevolgen van extreem weer echt aan den lijve ondervonden. De verwoestende kracht van water en wind. De kosten voor de samenleving.  Het persoonlijk verdriet.

De dreigende en zich langzaam voltrekkende klimaatramp is géén eliteprobleem. Als er één crisis is waar iedereen mee te maken heeft dan is het wel de klimaatcrisis. Wat mij betreft is er nu geen tijd voor kunstmatige tegenstellingen tussen Tesla’s en tractorentussen believers en ontkenners. Het is tijd voor daadkracht. Samen de schouders eronder!

Voorzitter, We hebben nog 30 jaar om de -door mensen veroorzaakte- opwarming van de aarde te beperken, te beperken tot twee graden. Met de landen om ons heen willen we daarom verder dan 49% Co2 reductie. Daarom vraag ik de minister-president, kan hij bevestigen dat het in Europa en met onze buurlanden ook de goede kant op gaat? Wie doen er mee? Merkel, Macron, Michel? Maken we vaart? Want voorzitter, 49% is mooi, maar 55% reductie is mijn doel.

Voorzitter, Graag én vaak spreek ik in dit huis over het belang van samenwerking. En die samenwerking hebben wij in deze Kamer tot stand gebracht: zeven partijen verbonden in een historische klimaatwet. Dát we die doelen moeten halen, staat dus vast. Nu is het tijd om af te spreken hoe we dat gaan doen: het klimaatakkoord. Misschien wel de grootste investering van dit kabinet. Een investering waarvan we de lasten moeten delen. Dit doen we samen. Voor iedereen. Met iedereen.|

En daarbij geldt het liberale principe: de vervuiler betaalt. De grootste milieuschade wordt veroorzaakt door het grote bedrijfsleven. En dus hebben we de landbouw nodig. De industrie. De transportsector. Gelukkig houdt bijvoorbeeld DSM zelf al rekening met hogere Co2 prijzen. Dat, voorzitter, is maatschappelijk ondernemen.Maar wachten op de goede wil van het bedrijfsleven alléén is onverantwoord. Dus verwacht ik ook daden van dit kabinet.

Het uitvoeren van de klimaatwet en klimaatakkoord vraagt om politiek leiderschap. Onze kinderen, kleinkinderen hebben geen stem in dit huis, of aan de klimaattafels waar de keuzes voor hun toekomst worden gemaakt.Polderen is een middel, geen doel op zich! De tijd voor keuzes is gekomen. We verliezen meer dan ons lief is als we nog meer tijd verloren laten gaan. De gaskraan dicht draaien is goed nieuws. Daar doe ik niets aan af. Maar mensen in Groningen willen ook weten, wanneer hun huizen worden versterkt. Als dat plan er eind deze maand niet ligt, heb je voor Groningers niets kunnen bereiken. Het is én én. Niet of of.

Herkenbaar in de wereld

Voorzitter, Dan onze rol in Europa. Dit is een cruciaal jaar voor de Europese democratie. De vraag in het Europees Parlement is nu: worden dit de verkiezingen waar nationaal-populisten verder doorbreken? Schipperen we door met oude, verwaterde,
ondoorzichtige partijen en allianties? Of gaan we nu eindelijk En Marche vooruit? Gooien we het roer om. Durven we vol voor Europa te kiezen.
Het tragische voordeel van de Brexit, is dat de steun voor de Europese samenwerking in ons land alsmaar blijft stijgen. Bijna acht op de tien Nederlanders staat inmiddels achter ons lidmaatschap van de Unie. Maar ik wil niet dat Europa sterker wordt omdat de Britten laten zien hoe beroerd het daarbuiten is.

Ik wil dat Europa laat zien dat we samen sterker staan. Door een krachtig antwoord te geven op de vraagstukken van deze tijd. En daarom kiest dit kabinet, net als D66, voor een Europese toekomst. Handelsoorlogen, de klimaatramp, terrorisme, grensbewaking, vluchtelingen en aanvallen op de democratie- de grote problemen van onze tijd. Die kunnen we niet alleen aan. De antwoorden liggen in Europa.

Daarom ben ik blij met een premier die dit verhaal eindelijk begint te vertellen. Hij zei: “Mijn gedachten over de Europese Unie zijn veranderd”. Nou, dat werd tijd! En ik ben blij dat naast de premier steeds meer collega’s Europa zijn gaan omarmen. Blij dat waar we nu steeds minder klimaatontkenners zien, we ook steeds minder Europa-ontkenners zien.

Voorzitter, Volgend jaar zijn de Europese verkiezingen. Die vallen nagenoeg samen met de Brexit. De koppen in Britse kranten spreken boekdelen. De regering daar legt voedselvoorraden aan. Trekt verloven van agenten in. En ziet bedrijven bij bosjes vertrekken. Zelfs het Britse kabinet lijkt langzaam tot het inzicht te komen dat de Brexit enorme schade aanricht. Ondertussen hebben uiterst rechtse parlementariërs de regering van premier May in de houdgreep. Frustreren ze goede afspraken, die de schade zouden kunnen beperken.

Een Brexit kost Nederland ongeveer 15 miljard. Nederland. 15 miljard! Daarom vraag ik onze premier, waarom staat hij niet in Londen? Om op te roepen tot een exit van de Brexit!?Het is niet alleen funest voor onze buren, het is een levensgroot risico voor onze economie, onze bedrijven en de Nederlanders daar.

Wij hebben één van de langstzittende regeringsleiders van Europa. Een gezichtsbepalend figuur. Met de gravitas om het onbespreekbare bespreekbaar te maken. Om lastige zaken te agenderen. Maak daar gebruik van! Ik richt mij tot de premier, er is een vacature voor Europees leiderschap. Om met professor dr. ir. Akkermans te spreken: uw naam wordt genoemd.

Voorzitter, In al die instabiliteit is Nederland een baken van rust
en betrouwbaarheid. Het land wordt bestuurd, met ambitie, met gezonde hervormingen, en met afspraak is afspraak. Het kabinet dat wij steunen is niet perfect – en voert zeker niet alleen
ons verkiezingsprogramma uit-, maar wordt gewaardeerd door onze internationale partners. En is voor velen een voorbeeld land.

Hulde voor de bevlogen minister Kaag. Zij zat dit voorjaar de VN-Veiligheidsraad voor. Tijdens een sessie over vrouwenemancipatie, nam ze een volledig vrouwelijke delegatie mee. De Russen waren de enigen, die het voorbeeld niet volgden. Het was een krachtig signaal: die dag bestuurden vrouwen, op initiatief van Nederland, de wereld. Veel meer dan een symbolisch statement. Want zoals minister Kaag terecht constateerde: “Er is nog steeds een grote kloof tussen de normen die wij vaststellen, En de bittere realiteit.”

Het succes van zo’n initiatief staat voor mij symbool voor Nederland. Waar een klein land groot in kan zijn. Voor die internationale rol trekt dit kabinet extra geld uit. Voor ontwikkelingssamenwerking. Voor defensie. Ook mijn partij is overtuigd dat in deze turbulente tijden veiligheid niet gratis is.

Maar waarom is er dan zo’n ongelooflijke onderuitputting bij defensie? Er ligt voor honderden miljoenen op de plank, maar het wordt niet uitgegeven? Ik hoor al jaren dat het ministerie tekort heeft voor van alles. De organisatie had én heeft het hard nodig! Defensie en onderwijs moesten gelijk oplopen. Dat vond ik te begrijpen in deze coalitie. Maar ik vind het schrijnend als dan blijkt dat defensie het nog steeds niet aankan. Hoe kan dat? Na acht jaar verwacht ik van deze premier een helder antwoord.

Zekerheid en kansen in nieuwe economie

Voorzitter, Als je door je oogharen naar Nederland kijkt. Alle internationale lijstjes als maatstaf neemt. Dan hebben we weinig te klagen. We behoren tot de vijf gelukkigste landen, we hebben de beste zorg, steeds meer banen, de grootste kans om jezelf te zijn en een prachtige infrastructuur.  Maar voorzitter, hoeveel kinderen krijgen er nu echt kans het welvaartsniveau van hun ouders te ontstijgen?

Als ik zie hoeveel we nog moeten doen ter bestrijding van armoede. Hoeveel kinderen zonder ontbijt naar school gaan. Hoeveel vrouwen, van mijn generatie en jonger, economisch niet zelfstandig zijn. Als ik zie hoe moeilijk het nog altijd is van een tijdelijke baan een vaste baan te maken. Dan vind het prachtig als ik lees en hoor dat 96% van de Nederlanders meer kan kopen. Maar dat is management-informatie. Als je tot de overgebleven 4% behoort dan heb je er helemaal niets aan.

Welvaart groter dan ooit. Maar de onzekerheid over het behoud daarvan is de afgelopen decennia ook toegenomen. Dat doet niets af aan de waanzinnig blije gevoelens die ik heb bij dat record van 96%! Historische cijfers! Hoe beter het met ons allen gaat, des te pijnlijker is het als mensen achterblijven.

Als dit kabinet, er voor alle Nederlanders wil zijn, dan vind ik dat alle aandacht moet gaan naar diegenen die voor de grootste uitdagingen staan. Dus tijdens de begrotingsbehandeling wil ik zien hoe we problemen aanpakken. Bijvoorbeeld rondom armoede en schulden. Waar kinderen het slachtoffer van zijn.

Ik wil écht zien hoe we de economische zelfstandigheid van vrouwen verbeteren. Ik wil echt zien dat we niet alleen in de mooie statistiekjes scoren, ik wil zien dat het werkt. Ik wil zien hoe we arbeidsdiscriminatie hard aanpakken. Hoe we een vaste baan mogelijk maken. Hoe we van al die extra miljarden voor de zorg de broodnodige verpleegkundigen gaan vinden? En hoe we eenzaamheid bij ouderen werkelijk voorkomen?

Ik hoor steeds vaker dat politie niet alleen boeven moet vangen, maar ook verwarde mensen moet begeleiden. Dan heb ik niets aan actieplannen van de minister van Volksgezondheid. Dan wil ik resultaat. Nog te vaak ervaren mensen de overheid -en al haar uitvoeringsinstanties- niet als hulp, maar als hinder.

Daarom vraag ik dit kabinet: hoe begrijpelijk communiceert de belastingdienst? Is het UWV bereikbaar voor een persoonlijk gesprek? Zijn de gemeenten toegerust om problemen én oplossingen te combineren als het gaat om huur en taalachterstanden of psychische problemen? Want voorzitter, Hoe beter het gaat met een land, hoe meer aandacht je moet hebben voor wie het niet op eigen kracht redt.

Investeren in voorzieningen collectieve sector

Voorzitter, Vanaf januari zullen miljoenen Nederlanders op hun loonstrookjes een forse lastenverlichting zien. Dat werd tijd. En toch is dat niet het belangrijkste. Succes, zit niet primair in de koopkracht van nu, het zit in de kansen voor de volgende generatie.

D66 is altijd voorstander geweest van een sterke publieke sector. Flink investeren in het onderwijs, zorg, of infrastructuur is één van de verstandigste dingen die dit kabinet doet.  Er bestaan veel misverstanden over hoeveel dit kabinet investeert. Zes miljard om precies te zijn. Is dat genoeg? Nee. Vast niet. Het is een trendbreuk. Niet een eindpunt.

Dit kabinet investeert bijna twee miljard per jaar in onderwijs en kennis. Goed onderwijs is de motor is voor gelijke kansen een essentiële voorwaarde voor een gezonde democratie. Daarom krijgen basisschoolleraren volgende week voor het eerst een salarisstrook met 8,5% meer salaris, en volgende maand met een bonus van zo’n twee duizend euro bruto. Eindelijk eens een bonus waar ook ik blij mee ben!

De investeringen uit het regeerakkoord komen nu echt terecht. Extra handen in de klas. De werkdruk gaat omlaag. Minder administratie en regels.  Meer aandacht voor de les. Maar we blijven kritisch waar het geld terechtkomt. Wat ons betreft rechtstreeks naar scholen, naar leraren, naar de klas. En niet naar bestuurders.

Het is een tijd geleden dat een kabinet zoveel investeerde in het onderwijs. Dus ik vraag aan de betreffende bewindspersonen: Hoe en wanneer gaat u de sector meenemen in die missie? Zodat leraren echt vertrouwen krijgen. Weten dat er wordt geluisterd. En merken dat er wordt geleverd. Want er wordt geleverd. Kleinere klassen, lagere werkdruk, meer aandacht voor vroegschoolse educatie, 100 miljoen extra naar het technisch VMBO, het lerarenregister afgeschaft, halvering van het eerste collegegeld. Een politicus zei ooit “Mijn grootste fout is dat ik dacht dat goed beleid zichzelf verkoopt.” Ik waarschuw de bewindspersonen. Laat zien wat jullie doen!

Voorzitter, Het vertrouwen tussen samenleving en politiek blijft broos. Bestaat er nog wel voldoende draagvlak voor het handelen en ingrijpen van de politiek? Ik wil dat dit kabinet werk maakt van het meenemen van mensen in de keuzes die het maakt. Daarmee bedoel ik niet zoiets plats als het inschakelen van een extra pr-bureau voor de communicatie van het eigen grote gelijk. Nee, een kabinet van wethouders en pragmatici dreigt mensen te verliezen als het geen harten kan stelen. Als het geen verhaal kan vertellen. En zeker als het niet luistert.

Ik wil een kabinet dat ingewikkelde beslissingen op een begrijpelijke manier uitlegt. Zodat communicatie van de overheid voor iedereen toegankelijk is. Er komt in december een advies, van de commissie Remkes, over hoe we onze democratische rechtsstaat naar de huidige tijd kunnen trekken. Wacht u op Remkes of bent u zelf al voorbereid om de aanbevelingen snel te agenderen? Ik verwacht van dit kabinet dat het levert.

Voorzitter, In tijden van onrust, nepnieuws en ingewikkelde boodschappen is onafhankelijke media belangrijker dan ooit. We zien in de VS wat er gebeurt als we dat niet koesteren. Daarom roep ik dit kabinet op, ook hier oog voor te hebben.  Graag een reactie. Want er ligt nog een vuiltje uit het vorige kabinet…

Voorzitter, Ik rond af. Als je principes hebt, moet je ook regeringsverantwoordelijkheid durven te nemen. Als je de kiezer om zetels vraagt, dan heb je de plicht ze niet aan de zijlijn te zetten. Dit kabinet is een jaar aan de slag. Het is een kabinet dat keuzes durft te maken. Het is een ploeg van doeners en deskundigen. Daar zit een bak vol ervaring. Daarom ligt de lat extra hoog. De bewindspersonen hebben al veel grote beslissingen genomen. Zeker. Maar het beste moet nog komen.

Het eerste jaar zit erop. Nog bijna drie jaar te gaan. De komende weken zullen alle begrotingsdetails besproken worden. Maar ik durf vandaag te zeggen, dit kabinet is goed uit de startblokken gekomen. Er zijn nog vele hordes te nemen. Nu blijven rennen.

Dankuwel.

Thema

Werk, inkomen & financiën

D66 wil bouwen aan het nieuwe verdienmodel van Nederland. Aan verduurzaming van onze economie, aan een eerlijke en open arbeidsmarkt en aan een dienstbare financiële sector. Aan een land dat onderneemt en bloeit en na stilstand weer vooruit gaat.

Nieuwe welvaart vraagt om groei van onze economie. Dat is de beste manier om de overheidsfinanciën op orde te brengen. Groei zorgt voor nieuwe banen. Groei zorgt voor innovatie en vernieuwing. En duurzame groei is de sleutel naar een welvarende toekomst. Allereerst moet de overheid zijn financiën op orde brengen, tegelijkertijd kan zij ruimte maken en gericht investeren. D66 heeft een groeiagenda om deze kansen te pakken.

Lees meer