Blijf op de hoogte

Kies zelf van welke thema's jij op de hoogte blijft en schrijf je in voor een van onze nieuwsbrieven. Je ontvangt dan altijd de laatste updates op basis van jouw interesses. Wil je ook via Whatsapp op de hoogte blijven? Meld je dan direct aan.

Door je e-mailadres in te vullen en op "aanmelden" te klikken geef je ons toestemming om je e-mailadres op te slaan. Dit gebruiken wij om je regelmatig updates te sturen. Hier kun je meer lezen over hoe we omgaan met jouw persoonsgegevens. Hier kun je alle voorkeuren wijzigen.

Steun ons en help Nederland vooruit

woensdag 17 september 2014

Alexander Pechtold pleit voor nieuw belastingstelsel en ambitieuzer energiebeleid

Tweede Kamerfractie D66

D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold heeft vandaag bij de Algemene Politieke Beschouwingen het kabinet gevraagd naar de ambities voor de komende jaren. De afgelopen jaren zijn met steun van D66 belangrijke hervormingen doorgevoerd. Volgens Pechtold waren die “achterstallig onderhoud”. Pechtold: “Zolang nog 600.000 mensen werkloos langs de kant staan en de lasten voor mensen en bedrijven nog steeds te hoog zijn, moet het kabinet vol aan de slag.” Pechtold noemde onder meer een nieuw belastingstelsel, zodat werken meer loont en er meer banen bijkomen en een ambitieuzer energiebeleid, zodat Nederland en Europa versneld onafhankelijk worden van Russisch gas.

Spreektekst Algemene Politieke Beschouwingen 2014

Alexander Pechtold

Voorzitter,

Ik permitteer me te beginnen
met een persoonlijke gelukwens.
Felicitaties aan minister Timmermans.
Felicitaties aan Europa
met deze voortreffelijke kandidaat.

Ik zal ‘m missen.
Wij hebben een geschiedenis samen
in deze Kamer.
Als woordvoerder Buitenlandse Zaken
hebben wij onder Rutte-I,
toen Europa onder druk stond,
zij aan zij gestreden.

En daarna
hij als minister
en ik als woordvoerder Europese Zaken
hebben wij veel debatten gevoerd
over ons Europese ideaal.

En dan nu
Supercommissaris.
Een vreselijk etiket
dat het kabinet
hem heeft opgeplakt.

Dat woord ‘super’,
dat heeft deze kandidaat
toch niet nodig?

En dan verwelkomen we straks
mogelijk minister Koenders.
Die heeft in deze zaal
wel eens gehoord:
“Bert, doe het niet.”

Maar dan zeg ik nu al
vanaf deze plek:
super Bert, als je het doet!

Voorzitter,
Ik zeg dit ook serieus.
Wij hebben
een uitstekende minister van Buitenlandse Zaken
nodig.
En ik vrees
dat de nieuwe minister
weinig inwerktijd
zal worden gegund.

Hoe kleiner het land,
hoe groter het buitenland.
Daarvan is Nederland
zich deze zomer
opnieuw bewust geworden.

Daarom begin ik vandaag
met het buitenland.
Daarna kom ik uiteraard
op de begroting
en het belangrijkste:
de ambities van mijn fractie
voor de komende jaren.

Voorzitter,
wij worden geconfronteerd
met ingrijpende gebeurtenissen
aan de buitengrenzen
van Europa.

Slachtoffers in West-Afrika,
waar het Ebola-virus
genadeloos om zich heen grijpt.

Een excessief aantal burgerslachtoffers
in Gaza en Israël,
waar raketaanvallen
de samenleving verlammen.

Tienduizenden angstige Jezidi’s
op een berg in Irak,
waar terroristen van ISIS
rücksichtslos moorden.

Honderdduizenden
op de vlucht in Oekraïne,
waar een regionaal conflict
de wereld in z’n greep houdt.

Die gebeurtenissen
hebben een directe impact
op onze gemeenschap.

Ebola houdt zich niet aan grenzen.
De eerste mogelijke patiënten
zijn ook in het westen gearriveerd.

Wat in Gaza gebeurt,
beïnvloedt het veiligheidsgevoel
van zowel Joodse
als Islamitische Nederlanders.

Isis zorgt voor onrust
in de Schilderswijk.
Maar zorgt er ook voor
dat kwaadwillenden
alle Moslims verdacht maken.

Er werd al maanden gevochten bij Donetsk.
Een plaats die niemand kende,
tot het moment van de aanslag.
Een litteken in onze geschiedenis.
De slachtoffers
waren geen militairen
in een oorlogsgebied,
maar vakantiegangers,
congresgangers.
Een dwarsdoorsnee
van onze bevolking,

Het waren mensen
die wij allemaal kenden
Of waar wij ons
in herkenden.

Het gemis van dierbaren
wordt op veel plekken
in onze samenleving
nog iedere dag gevoeld.

Het kabinet kreeg
in de weken na de ramp
terecht waardering
voor zijn optreden.

Met een bijna on-Nederlands ceremonieel
werd aan mensen
ruimte gegeven
voor gevoelens van rouw.

Het kabinet
deed het dus goed,
maar zal het mij
niet kwalijk nemen
dat ik me vooral richt
tot al die anderen.

Niet-politici.
Ambtenaren.
Diplomaten.
Militairen.
Marechaussees en politieagenten.
Forensisch specialisten.
Familierechercheurs.
Hun zware werk
gaat nog lang door.
Werk waarvan wij
ons nauwelijks kunnen voorstellen
wat het behelst.
En waar we onverminderd
respect en waardering
voor hebben.

Er zijn natuurlijk
ook nog vragen.
Over de precieze toedracht
van de ramp.
Over wie de aanslag pleegde.
Over de vliegroute.

En als we
op die antwoorden
nog een jaar moeten wachten
is dat geen goede zaak.
Vooral niet voor nabestaanden
in tergende onzekerheid.

Voorzitter,

De zomer van 2014
leerde ons kortom
dat ‘het buitenland’
ook binnenland is.

Ik vraag me wel eens af:
wat als het eerste kabinet-Rutte
niet was gevallen?
VVD en CDA
die onder druk van Wilders
Europa en de wereld
de rug toekeerden.

Hoe zouden we onze samenleving
bij elkaar houden
als de premier iedere maandag
nog instructies kreeg
van de PVV?
Over hoe om te gaan
met het Midden-Oosten
of IS.

We zijn gelukkig verlost
van dat wereldvreemde kabinet.

Voorzitter,

de afgelopen jaren
bezuinigde kabinet na kabinet
op het buitenland.

Het regeerakkoord
was niet van plan
een radicale breuk te maken.
Korten op Ontwikkelingssamenwerking.
Sluiten van ambassades.
En de buitenlandtak van de AIVD
werd grotendeels wegbezuinigd.

En dat allemaal
zonder afstemming
met Europese partners.
Terwijl de brandhaarden oplaaiden,
gooiden wij ons blusmateriaal weg.

Zichtbaarheid van Nederland
op het wereldtoneel
is cruciaal
voor de verdediging
van onze waarden
en belangen.

Ik ben blij
dat we met de begroting 2015
gezamenlijk
het tij gekeerd hebben
met bescheiden,
maar belangrijke investeringen.

Voorzitter,

een geloofwaardig antwoord
op de internationale uitdagingen
begint misschien
met meer geld,
maar dat alleen
is niet voldoende.

Nederland staat er
internationaal
niet echt goed op.
Zou dat komen,
omdat in Libië
de Denen onze bommen afgooiden?
de Koerden in Irak
van Nederland
alleen maar schermvesten
en helmen kregen
– onze F16’s in Afghanistan
alleen in actie mochten komen
als ze toevallig
al in de lucht waren.
– en dit kabinet
de Patriots terug haalt
uit Turkije.

Dit alles
wordt internationaal
niet direct gezien
als daadkrachtig partnerschap.
Het is een veeg teken
dat de premier in Wales
naar de vliegshow mocht kijken,
maar niet werd gevraagd
voor het serieuze werk.
Al dan niet
in een te klein kamertje.

Voorzitter,
drie grenzen verderop
wordt oorlog gevoerd.
Om Oekraïens grondgebied.
Ouderwets landjepik.
Wij kijken
met nóg meer verbijstering
dan voorheen
naar het ware gezicht
van president Poetin.
Dit is geen president:
om jubileumjaren
mee te vieren
om sportwedstrijden
mee te bezoeken
laat staan,
gezellig een biertje
mee te drinken.

Ik vraag de premier:
Durven we in Europa
voorop te lopen
in een andere relatie met Rusland
of hobbelen we achteraan?

Hoe gaan we
er alles aan doen
om als Europa versneld
minder afhankelijk te zijn
van Poetins gas?
Of blijven we
zijn regime subsidiëren?

De nieuwe voorzitter
van de Europese Raad,
Donald Tusk,
gaat werken
aan een energie-unie.
Europa zo snel mogelijk
CO2- en Poetin-vrij.
Laten we als Nederland
ook daar weer niet
achteraan hobbelen.
We zullen een forse bijdrage
moeten leveren.
Meer dan een energieakkoord
dat het toch al magere doel
14% duurzame energie in 2020
niet eens haalt.

Of legt de premier
zich erbij neer
dat we die doelen niet halen?
Graag een toelichting.

Durf nou eens te kiezen.
Schaf de belasting af
op zelf opgewekte energie.
Mensen die investeren
in schone energie,
horen alle ruimte te krijgen.
Maak voor 2050
alle huizen energieneutraal.
Goed voor innovatie,
goed voor de bouw,
goed voor werkgelegenheid.

De transitie
naar een schone economie
betekent ook werk.
Werk en kansen
voor innovatieve bedrijven.
Zie hoe DSM
van een kolenbedrijf
uitgroeide tot een innovatietopper.

Bied het bedrijfsleven zekerheid.
Met harde afspraken,
en harde doelen.

Kortom,
is het kabinet bereid
een jaartal te verbinden
aan de ambitie
Nederland en Europa
onafhankelijk te maken
van Russisch gas?

Voorzitter,

De begroting
van ontwikkelingssamenwerking
krijgt dit jaar
iets meer ruimte.
En dan moet me
toch iets van het hart.
De barre arbeidsomstandigheden
in de kledingindustrie,
bijvoorbeeld in Bangladesh.
waar kinderen
tien uur achtereen
in een gammele fabriek
zitten opgesloten.

We accepteren terecht niet
dat er gerotzooid wordt
met ons voedsel,
maar draaien ons hoofd weg
voor het kinderleed
achter onze kinderkleding.
De spijkerbroek,
de t-shirts
die voor bodemprijzen
in de winkels liggen.

Dat dat niet kan,
dat weten we allemaal.

Ik ben zeker niet op zoek
naar weer een nieuw Europees label
dat commissaris Timmermans
die van de regeltjes is
in onze kleding gaat naaien.

Ik wil binnen vijf jaar
echt kinderarbeid vrije kleding.
Kunnen we het extra geld
voor ontwikkelingssamenwerking
daar niet deels voor inzetten?

Ik verwacht een positieve reactie
van het kabinet.

Voorzitter,

Tegen de achtergrond
van de onrust in de wereld
en de naweeën
van de economische crisis,
heeft mijn fractie
ook dit jaar
mede verantwoordelijkheid genomen
voor de begroting.

Daar leg ik vandaag
graag verantwoording over af.

Vorig jaar zag het er
op deze dag niet naar uit
dat het kabinet
de kerst zou halen.
Gelukkig kwam het inzicht
dat voor voldoende
parlementair draagvlak
regeerakkoord
en sociaal akkoord
op de schop moesten

Na de valse start
met het zorgpremieoproer,
en een zeer moeizaam eerste jaar,
is het kabinet in 2014
op stoom gekomen.

Na zes jaar crisis
is het eindelijk gelukt
hervormingen door te voeren.

Die zijn geen doel op zich,
maar noodzakelijk
om achterstallig onderhoud
weg te werken.

Het doel is:
– Een houdbare begroting
– Een toekomstbestendige verzorgingsstaat
– En een herijking
van de rol van de Rijksoverheid,
ten opzichte van
andere overheden
en mensen zelf.

Daarmee hebben
we een basis gelegd
voor economische groei.

En het hoofddoel
van dat hervormen is
– dat wordt nog wel eens
uit het oog verloren –
meer banen,
beter onderwijs,
betaalbare huizen
en goede zorg.

We hebben gedaan
wat iedereen wist
dat moest gebeuren.
Volgende generaties
mogen niet anders
van ons verwachten.

Het nemen
van moeilijke besluiten
wordt echter steeds lastiger
voor politici.
Een cultuur
van politieke onmacht
dreigt een drijfanker te worden
voor ieder kabinet.

Een cultuur
waarin politici uit angst
voor cynische reacties
op social media,
vette koppen in de krant
en wisselende opiniepeilingen
steeds minder de moed hebben
keuzes te maken.
En die ook te verdedigen.
Langer dan een étmaal
te verdedigen.

Vasthoudendheid loont.
Als je tegen de stroom in
maatregelen durft te nemen,
zien mensen uiteindelijk heus wel
de positieve resultaten.

Want langzaam,
natuurlijk veel te langzaam,
trekt de woningmarkt aan,
daalt de werkloosheid
en stijgt dáárom
het consumentenvertrouwen

Voorzitter,

Het economisch herstel is broos.
Er zijn nog grote risico’s.

Niet alleen de conflicten
aan de buitengrenzen van Europa
en elders in de wereld
waarover ik sprak.

Ook binnen de Europese Unie
zijn landen als Frankrijk
met een groeiend begrotingstekort
voor Nederland
nog steeds een risico
voor economische stabiliteit.

Dus,
of we sterker
uit de crisis komen,
zoals de premier
ons wekelijks voorhoudt,
is nog de vraag.
Dat lukt alleen
als wij er van doordrongen raken,
dat angst voor de kiezer
geen argument mag zijn
om wat gedaan moet worden
vooruit te schuiven.

Voorzitter,

voor de begroting van 2015
maakte mijn fractie
in het voorjaar
de inzet duidelijk.
– Verlaging
van de belasting op arbeid
met tenminste 1 miljard euro.
– En investeren
in innovatief mkb
en wetenschappelijk onderzoek
via een Toekomstfonds.

Die inzet
hebben we waar kunnen maken.

Minder stijging
van de lasten
met in totaal
1,3 miljard euro.

En we gaan onze gasbaten,
ons ondergrondse kapitaal,
niet meer klakkeloos opsouperen,
maar investeren in innovatie.

Het gas raakt op.
Over 10 jaar
is ook Nederland
ondanks onze gasvoorraad
importeur van gas.
Dus zeg ik:
pomp die lucht
uit de begroting.
200 miljoen is een bescheiden,
maar belangrijk begin.

De verlenging
van de verlaging
van de btw in de bouw,
daarvan weet het kabinet
maar al te goed
dat het onze steun heeft.
Ik zou het zo maar
zelf bedacht kunnen hebben.
Duizenden schilders,
metselaars
en stukadoors
kunnen hun baan houden.

Ook het extra geld
voor de AIVD
en het Openbaar Ministerie
is welkom.

Een
– hoe heet dat tegenwoordig
ook al weer –
trendbreuk.

Belangrijk om meer zaken
op te lossen.
Want dat is nog steeds
het grootste probleem.

Het aantal opgeloste misdrijven
was in 2012
20 procent lager
dan in 2005.

Voorzitter,

het is ons niet gelukt
het kabinet te overtuigen
van onze fundamentele bezwaren
tegen de bezuinigingen
op de griffierechten
en de rechtsbijstand,
die de toegang
tot het recht blokkeren.

Bij deze voorstellen
en ook op de elektronische detentie,
de enkelband,
tonen wij ons
een wat minder geliefde oppositie.

Voorzitter,

Alles bij elkaar
een goed te verdedigen begroting,
maar wel één
die nog verre
van feestelijk is.

Natuurlijk,
– de koopkracht
stijgt licht,
– de economie
groeit een beetje
– de werkloosheid
daalt volgend jaar licht
– en het begrotingstekort
vermindert iets.

Maar teveel mensen
zitten nog zonder werk.
Teveel huizen
staan nog steeds
‘onder water’.
De koopkrachtstijging
is voor mensen
echt geen vetpot.
En de lasten stijgen
volgend jaar nog steeds.

Dat is slecht voor de werkgelegenheid,
slecht voor ons vestigingsklimaat,
slecht voor ondernemerschap.

Voorzitter,

er is dus meer nodig
dan deze begroting.

Hoe nu verder?

De vraag dringt zich op:
Is dit kabinet uitgeregeerd?
Is de hervormingsagenda nu klaar?
Is Nederland af?

Op dat laatste zeg ik:
Nee, natuurlijk niet.
En of het kabinet is uitgeregeerd,
mevrouw de Voorzitter,
dat is aan het kabinet.

Voor mij geldt:
dat is afhankelijk
van een nieuwe,
ambitieuze agenda.

Nederland is verre van af.
De uitvoering
van wat in gang is gezet
is een levensgrote klus.

Onze steun
aan de hervormingen
maakt ons extra kritisch.
Het parlement is medewetgever,
maar geen mede-uitvoerder.
In de zorg gebeurt veel,
maar wat doet het kabinet
met de signalen dat de overdracht van taken
minder soepel gaat
dan wellicht gehoopt?

Op de arbeidsmarkt
is veel hervormd,
maar of de begeleiding naar werk
goed wordt opgepakt,
daar moet het kabinet voor zorgen.

Ik verwacht hier veel
van de in het regeerakkoord vastgelegde,
coördinerende rol
van de minister van Binnenlandse Zaken.

Een uitgelezen kans voor hem
om nieuw leven te blazen
in een uitgeholde
en moeizame portefeuille.

De minister maakt
ruzie binnen het Koninkrijk.
De verhoudingen
met de voormalige Antillen zijn beroerd.

En dan die inmiddels lege
bestuurlijke agenda.
– Opschaling van gemeentes
– Snoeien in gemeenschappelijke regelingen
– Hervorming van provincies,
– Afschaffen van de waterschappen.

Stond ooit allemaal
in het regeerakkoord.

Sinds de Tweede Wereldoorlog
verschenen al 46 rapporten
over de inrichting
van ons openbaar bestuur.

En wat doet dit kabinet?
Wéér een studiegroep oprichten.
Dat is dan club nummer 47.
Ik krijg er Balkenende IV-visioenen van.

En voorzitter,
een verkenning
waar ik wel op zit te wachten
– en waar ik een jaar geleden
op deze plek gevraagd
om heb gevraagd –
is die naar de rol
van de Eerste Kamer.
Voor de zomer toegezegd,
maar nog geen letter van gezien.
Collega Zijlstra
heeft er ook wel eens naar gevraagd.
Wanneer kunnen we die verwachten?

En last but not least,
de afschaffing
van de Zondagswet,
waar de hele Kamer
nou ja, bijna de hele Kamer –
op zit te wachten.
Dus vraag ik nu de premier,
zo moeilijk
kan dat toch niet zijn?

Voorzitter,

is Nederland af?
Is er echt niks meer te doen?
Natuurlijk niet.

Waar willen we naartoe
met onze rechtsstaat?
Wat is ons antwoord
op de terroristen van IS?

Het kabinet
kiest de conservatieve VVD-lijn.
Repressie is het toverwoord.
Maakbaarheid het ideaalbeeld.

Verboden afkondigen
Vrijheden inperken.
Een 38-puntenplan
dat daadkrachtig werd gepresenteerd,
maar bij de behandeling hier
aanzienlijk aan kracht verloor.

Ja,
onze samenleving wordt uitgedaagd
door terroristische groeperingen
en kwaadwillende individuen.

Ja,
éffectieve maatregelen
zal mijn fractie zeker steunen.

Wij willen er alles aan doen
jihadreizigers te dwarsbomen,
inclusief het ontnemen
van een paspoort.
Maar dan wel
langs de koninklijke,
rechtsstatelijke weg.

Wij vertrouwen
op het gezonde verstand
en de weerbaarheid
van de rechtsstaat.

Als IS een gifslang is
die je niet bij een baby
in de wieg legt,
dan suggereert de vice-premier
dat onze rechtsstaat
onvoldragen en weerloos is.
Deelt de premier deze opvatting?

Wij vinden onze vrijheden,
voortkomend uit de Verlichting,
zoveel waard
dat we ze niet prijsgeven
als we worden uitgedaagd.

Onze grondhouding
tegen radicalisering en jihad is:
‘Dit zijn wij.
Een open samenleving.
Een weerbare samenleving.
Met een kaarsrechte rug.
Jouw vrijheid stopt
waar je die van de ander raakt.
Wie dat met voeten treedt,
wordt keihard aangepakt.’
Voorzitter,

Is Nederland af?
Is het kabinet uitgeregeerd?

Het tegendeel zou moeten blijken
uit een concrete groeiagenda
voor de komende jaren.
Dat is toch niet
die magere brief,
die opsomming van maatregelen
die we al genomen hebben?

Die beroemde koek
die groter moet,
daar zijn we met z’n allen
al jaren in aan het snijden,
zodat er alleen nog
kruimels over zijn.

De premier heeft
toch nog wel ambities,
mag ik hopen?
Die heisessie
bij minister Kamp,
daar is toch wel meer gedaan
dan een potje klootschieten?

Voorzitter,
ik ben er niet gerust op.

‘Werk, werk, werk’
is het nieuwe mantra.
En met zo’n algemeen mantra
ben ik het natuurlijk eens.

De sectorplannen
van minister Asscher
heb ik een kans willen geven.

Dat dat geld
dat er mee gemoeid is,
opraakt,
dat geloof ik wel,
maar ik geloof steeds minder
dat ze het grote verschil
gaan maken.

Natuurlijk,
alle beetjes helpen,
iedere behouden baan is er één.
Maar echte banen
komen er alleen
als het voor ondernemers
aantrekkelijk is
mensen in dienst te nemen.
En dat is sinds 2007
alleen maar duurder geworden.

Ook zelfstandigen zonder personeel
die willen doorgroeien
naar ondernemers mét personeel
hebben daar last van.

Wat gaat het kabinet doen
om werkgeverschap aantrekkelijker te maken?

Wij zouden het een goed idee vinden
een korting te geven
op de werkgeverspremie
voor de eerste werknemer.
Graag een reactie.
Voorzitter,
Ik hoopte gisteren ook
gerust gesteld te worden
over de voortgang
van een nieuw belastingstelsel.

De coalitie lijkt verdeeld.
Collega Samsom
vond de plannen van Zijlstra,
en ik citeer,
“ongelooflijk lomp”.
Zijlstra vond dat Samsom
“dom bezig” is.
Daar zit toch
enig licht tussen,
zegt mijn ragfijn politiek gevoel.

Ondanks die verdeeldheid,
of dankzij,
kwam het kabinet
met weer een brief.
27 pagina’s met …
…ja, met wat eigenlijk?
Ik zie nog niet
het begin van een plan.
Na ruim een jaar praten
en twee eerdere uitstelbrieven,
wil het kabinet
– om die verdeeldheid te maskeren –
met Jan en alleman in gesprek.

Nou vooruit,
u kent me,
ik denk graag mee…

Maar dan niet over routes,
mogelijkheden,
processen,
denkrichtingen,
langjarige bewegingen.
Of wat we allemaal niet lezen.

Nee,
over een echte hervorming.
Over een concreet plan
van een coalitie
die keuzes durft te maken.

De voorstellen
van de commissie-Van Dijkhuizen
leveren 140.000 banen op.
Die plannen
liggen er al een jaar.
Voor mijn fractie
een goede uitgangspositie
om aan de slag te gaan.

Zodat,
– de belasting op arbeid
omlaag kan
en werken weer gaat lonen.
– de vervuiler meer gaat betalen.
– het stelsel eenvoudiger wordt.
– en het rondpompen
van toeslagen
aan banden wordt gelegd.

Niet onbelangrijk detail,
dan kunnen we ook iets
aan die accijnzen doen.
Vervelend voor het CDA,
maar dat moet dan
maar een nieuw kroonjuweel zoeken.

Voorzitter,
Als het Regeerakkoord
in zes weken
kan worden geschreven,
dan hoeft een nieuw belastingstelsel
toch geen jaren te duren?

Niet alleen de belastingen,
ook het pensioenstelsel
is aan vernieuwing toe.

De crisis heeft laten zien,
dat onze pensioenen
minder hard zijn
dan mensen jarenlang
is voorgespiegeld.

Dat leidt tot onzekerheid
en onbegrip.
Bij de oudere,
van wie het pensioen
niet geïndexeerd,
of zelfs gekort wordt.
Maar zeker ook
bij de jongere,
wiens pensioen daalt,
terwijl de premie stijgt.

Mijn fractie
wil pensioenen
met veel meer
individuele keuzevrijheid.
Mensen werken niet meer
40 jaar voor dezelfde baas.
Wij nemen ook hier geen genoegen
met dikke rapporten,
vage vergezichten
raamwerken
en stappenplannen.

Wij willen dit voorjaar,
– laten we zeggen,
voor 18 maart –
concrete plannen zien.

Mag ik de premier
toch even voorhouden…
die pensioendialoog…
weet hij
dat die dialoog
door staatssecretaris Klijnsma
wordt gevoerd
op werkdagen
tussen 10.00 en 13.00?

Dan moet je
zowat pensioengerechtigd zijn
om op zo’n toogdag
te kunnen verschijnen.

En toch roep ík
alle jóngeren
en werkenden op:
maak niettemin dat uurtje vrij.
Het gaat vooral
om jouw pensioen.

Voorzitter,

bij nieuwe groei
past niet het subsidiëren
van de oude economie.

Ik zie geen enkel heil
in ons zelfvoorzienend,
de landbouw subsidiërend
terugtrekken achter de dijken
met daarbovenop een kerncentrale,
zoals het CDA wil.

Het geld moet juist
de andere kant op.
Van koeien naar kennis.
Hier in Nederland.
En zeker in Europa.

Nieuwe groei
kan dus zeker niet
zonder goed onderwijs.
Met de 600 miljoen structureel
uit het Herfstakkoord,
hebben basis-
en middelbare scholen
zo’n 200 euro per leerling
extra gekregen.

Ook komend jaar
krijgen scholen dat geld.

Dat hebben wij
als Kamer geregeld;
aan het kabinet de taak
te zorgen dat dit geld
echt de kwaliteit
van het onderwijs
ten goede komt.

Met de opbrengst
van het studievoorschot
stijgt het budget
voor het hóger onderwijs
tot 20 procent.

Een enorme impuls
Met dit geld
kunnen hogescholen
en universiteiten
meer en betere docenten aannemen.
En over de besteding
van dit geld
krijgen studenten
meer medezeggenschap.

Maar onderwijs is veel meer
dan alleen een diploma
of een voorwaarde
voor economische groei.
Jongeren die hun school
hebben afgemaakt,
komen vijf keer minder vaak
in aanraking met justitie.
Ja,
zelfs onderwijs is veiligheid.

En het voorkomen
van taalachterstanden
is de beste manier
van integratie.
Dus waarom
bieden we alle kinderen
vanaf 2,5 jaar
niet een paar dagen
spelenderwijs onderwijs aan?
Dat snap ik nog steeds niet.
Hoe eerder je begint,
hoe beter het resultaat.
Ieder kind verdient die kans
op een goede start.
Een kans om,
ongeacht afkomst,
mee te doen
in de samenleving.
In de moderne samenleving.

En in die moderne samenleving,
willen mensen
steeds meer zelf doen.

Overnachten via AirBnb.
Een taxi bestellen via Uber.
Via crowdfunding
kunnen MKB-ers
makkelijker aan geld komen
dan via de bank.

Vorig jaar
kondigde het kabinet
met veel bombarie
de participatiesamenleving aan.
Dit jaar kwam het niet meer voor
in de troonrede.
Sterft die een stille dood
of gaan we
daar werkelijk iets van maken?

Ik geloof graag
dat mensen willen bijdragen.
Maar mensen zijn geen
beleidsinstrumenten.
Het simpelweg overdragen
van overheidstaken
is een al te simpele
en eenzijdige invulling
van het begrip participatiemaatschappij.
Met de decentralisatie
komt de zorg dicht bij mensen.
Ze krijgen zo lang mogelijk
de regie over hun eigen leven.
Dat is het doorslaggevende argument
voor onze steun.

Zelfbeschikking vinden mensen
over het algemeen
een groot goed.

Zelfbeschikking
staat of valt
met een toegankelijke overheid
die luistert en meedenkt.
En de spelregels aanpast.
En dan gaat het mij
niet alleen om de zorg,
maar ook om het verouderde beeld
van het huwelijk
en alle 20e-eeuwse verplichtingen
die daaruit voortkomen.

In onze moderne maatschappij
met alle mogelijke,
samengestelde leefvormen
past het niet meer
voorhuwelijks vermogen,
giften en erfenissen
vanzelfsprekend
gemeenschappelijk te laten zijn
Ons initiatief
om dit te veranderen,
door de coalitiepartijen gesteund,
ligt hier al in de Kamer.
Dus dat komt wel goed.

Maar er is meer.

Mensen houden graag
de regie over hun leven,
maar ook over hun levenseinde.

Mag ik de minister van Volksgezondheid,
na alle kritiek
van de afgelopen weken,
nu eens een compliment geven.

Zij heeft in brieven aan de Kamer
over een paar slepende,
medisch-ethische zaken
standpunten ingenomen,
die mij als liberaal bevallen.

Hier in dit debat
wil ik er één specifiek noemen.
Mijn fractie is blij verrast
dat zij bevestigt
wat Els Borst
altijd heeft benadrukt;
ook iemand
die z’n wil niet meer kan uiten,
maar deze eerder
schriftelijk heeft vastgelegd,
kan euthanasie krijgen.

Veel mensen
vinden dat vanzelfsprekend,
maar lopen in de praktijk
tegen muren op.

Daarom kan deze uitspraak
over de wilsverklaring
een doorbraak betekenen.

Het geeft duidelijkheid
aan artsen
en doet recht
aan de verwachting van mensen
dat hún wil over hún levenseinde
wordt gerespecteerd.
Om ieder misverstand weg te nemen:
kan de premier bevestigen
dat ik het standpunt van het kabinet
zo goed heb weergegeven?

Voorzitter,
Waar het kabinet
zich minder liberaal toont
– en trouwens ook niet sociaal –
is bij de softdrugs?
Waarom toch die blokkade?

Gedoogde verkoop
is een goudmijn
voor de georganiseerde misdaad.

De golf van liquidaties
in de onderwereld
zijn niet alleen een afrekening,
maar ook de rekening
die wij gepresenteerd krijgen
voor falend beleid.

Burgemeesters en wethouders
smeken om verandering.

In hun binnensteden
worden veel branden
veroorzaakt door illegale hennepteelt.
Deze week nog
sloeg de brandweer in Rotterdam
alarm over de illegale teelt
in seniorenflats.

De zwaarbelaste politie
en Openbaar Ministerie
hebben capaciteit en tijd
dringend elders nodig.
Vier Amerikaanse staten
zijn ons gidsland inmiddels voorbij.

We horen het
nu niet alleen meer
van senator Guusje ter Horst…
…als zelfs Sarah Palin
vindt dat Alaska
anders met softdrugs
om moet gaan,
waar wachten we dan nog op?
Graag een uitgebreide reactie.

Voorzitter,

Ik maak de balans op.
Vorig jaar
was zo ongeveer
het enige buitenland
dat hier ter sprake kwam
de fraude door Bulgaren.

Voor het kabinet
was het buitenland tot nu toe
‘business as usual’.

Die tijd is voorbij.
Ik verwacht van de premier
dat hij voorop gaat lopen
in Europa.
Als het gaat
om Defensiesamenwerking,
de energie-unie
en de strijd tegen IS.

De premier
zal ook in Nederland
voorop moeten lopen.

Verdeeldheid
in de coalitie
of angst voor de kiezer
mogen het herstel
van Nederland
niet in de weg zitten.

Wij voeren nog altijd oppositie
voor het kabinet.

Maar of dat zo blijft
zal afhangen
van de bereidheid
van de premier
onze ambities
voor de tweede helft
tot de zijne te maken.

Nu is het moment.

D66 zal altijd blijven strijden voor een vrije en open samenleving. Waarin het niet uitmaakt waar je vandaan komt, van wie je houdt of waar je in gelooft. Wij vechten voor respect voor elkaar. Voor tolerantie. En dat zullen we altijd blijven doen. Dit is het moment, meer dan ooit, om je uit te spreken. Steun het optimisme.

Word nu lid
Rob Jetten

Hi,
Heb je een vraag? Neem dan contact op met mijn collega's via WhatsApp of ga naar onze contactpagina.
Groet, Rob

Whatsapp ons 06 11 91 25 48